Dijital pazarlarda rekabet politikaları dünya genelinde yeniden şekillenirken, Türkiye’de de büyük teknoloji platformlarına yönelik denetimler hız kazanıyor. Rekabet Kurulu’nun Google hakkında başlattığı yeni soruşturma, özellikle Android işletim sistemi kapsamında uygulanan mali teşvikleri mercek altına alması açısından dikkat çekiyor.
2018 Android Kararının Devamı Niteliğinde
Rekabet Kurumu’nun 2018 yılında verdiği Android kararında, Google’ın lisanslanabilir mobil işletim sistemleri pazarında hâkim durumda olduğu tespit edilmişti. Kurum, cihaz üreticileriyle yapılan sözleşmeler aracılığıyla Google arama motorunun varsayılan olarak atanması ve ana ekranda konumlandırılması uygulamalarının pazara giriş engeli oluşturduğunu belirtmişti.
Rekabet Kurumu Eski Baş Uzmanı ve Avukat Mert Karamustafaoğlu’na göre yeni soruşturma, geçmişteki ihlallerden ziyade alınan kararların fiilen uygulanıp uygulanmadığını inceliyor. Kurumun artık yalnızca sözleşme metinlerine değil, bu sözleşmelerin rekabet üzerindeki somut sonuçlarına odaklandığı ifade ediliyor.
Mali Teşvikler Yoluyla Yönlendirme İddiası
Yeni dosyada öne çıkan temel soru, açık zorunluluklar yerine mali teşvikler aracılığıyla benzer sonuçların elde edilip edilmediği. İddialara göre Google’ın, “Google Arama Parçacığı Yerleştirme Sözleşmesi” ve “Türkiye İçin Gelir Paylaşım Sözleşmesi” kapsamında üreticileri Google arama motorunu ana ekrana yerleştirmeye ve varsayılan olarak atamaya teşvik ettiği değerlendiriliyor.
Burada hukuki tartışma, sözleşmelerin şekli değil fiili etkisi üzerinden yürütülüyor. Kağıt üzerinde isteğe bağlı görünen düzenlemelerin, pratikte Android’i lisanslayan üreticiler açısından zorlayıcı bir ekonomik etki yaratıp yaratmadığı araştırılıyor.
Dijital Rekabette Yeni Dönem
Soruşturma, Türkiye’de dijital platformlara yönelik rekabet hukuku uygulamalarının daha sonuç odaklı bir yaklaşıma evrildiğini gösteriyor. Küresel ölçekte de büyük teknoloji şirketlerine yönelik düzenleyici baskı artarken, Türkiye’deki bu adımın dijital pazarlarda rekabet dengesine ilişkin önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Rekabet Kurulu’nun incelemesinin, Android ekosistemindeki sözleşme yapılarının rekabet üzerindeki etkisini ayrıntılı şekilde ortaya koyması bekleniyor.
