Bilim insanları, 19 Şubat 2025’te Avrupa üzerinde alev topuna dönüşen bir Falcon 9’un atmosfere yeniden girişiyle üst atmosferde ölçülebilir lityum kirliliği bıraktığını doğruladı. Almanya Kühlungsborn’daki Leibniz Institute of Atmospheric Physics ekibi, olayı tam pencerede çalıştırdıkları lidar sistemiyle yakaladı; sonuçlar Communications Earth & Environment’de yayınlandı.
Nasıl Tespit Edildi?
Ekip, rezonans floresan lidar ile 94–97 kilometre aralığında dar bir yükseklik bandına sıkışmış bir lityum bulutu gördü. Konsantrasyon normal seviyenin yaklaşık 10 katına çıktı ve sinyal yaklaşık 40 dakika sürdü. Geriye dönük rüzgâr izleri (UA-ICON) bulutu, 19 Şubat 2025’te İrlanda’nın batısında başlayan Falcon 9’un yeniden giriş hattına bağladı; bu, tek bir yeniden giriş olayının zaman ve yükseklik çözünürlüklü metal izine ilk doğrudan eşlemesi olarak öne çıkıyor.
O geceki görsel şölen; İrlanda, İngiltere ve Almanya semalarında parçalanan roket gövdesiyle kayda geçti. Ertesinde Polonya Poznań yakınlarında roket parçaları bulundu.
Uzay araçlarında yaygın olan alüminyum‑lityum alaşımları (ve olası pil kaynakları) yeniden giriş esnasında buharlaşıp üst atmosfer kimyasına insan kaynaklı metaller ekliyor. Uzmanlar, artan fırlatma ve yeniden giriş temposu sürerken bu birikimin radyasyon dengesi, ozon kimyası ve bulut oluşumu üzerindeki etkilerinin hâlâ net olmadığını vurguluyor ve daha sık izleme çağrısı yapıyor.
Kaynak: www.techspot.com
