ABD’de üç senatör, yapay zekâ dalgasıyla hızla büyüyen veri merkezlerinin elektrik faturalarını nasıl etkilediğini mercek altına aldı. Elizabeth Warren, Chris Van Hollen ve Richard Blumenthal, 15 Aralık 2025 tarihli resmi mektuplarla Amazon, Google, Meta, Microsoft, Equinix, Digital Realty ve CoreWeave’den ayrıntılı bilgi istedi. Soruşturmada odak nokta, veri merkezi patlamasının yerel şebeke yatırımlarını artırıp maliyetlerin hane halkına yansıtılması. Senatörler şirketlerden 12 Ocak 2026’ya kadar yanıt bekliyor.
Mektuplarda, bazı bölgelerde elektrik fiyatlarının son beş yılda veri merkezleri yoğunluğu nedeniyle ay bazında yüzde 267’ye varan artışlar gördüğüne dair bulgulara atıf yapılıyor. ABD Enerji Bakanlığı’nın projeksiyonuna göre veri merkezleri 2028’e gelindiğinde ülke elektrik tüketiminin yüzde 12’sini oluşturabilir. Şirketlerin talebini karşılamak için yeni iletim hatları ve santraller inşa edilirken, örneğin Indiana Michigan Power’ın sadece veri merkezi talebi için önümüzdeki yıllarda 17 milyar dolarlık santral yatırımı öngördüğü belirtiliyor.
Şirketlerden Neler İstendi?
- Mevcut ve planlanan veri merkezlerinin sayısı ile toplam/zirve elektrik tüketimi.
- Yerel ve eyalet düzeyinde alınan vergi teşvikleri ya da indirimler.
- Elektrik şirketleriyle yapılan “özel tarifeler” ve iskonto/avantajlı fiyat düzenlemeleri.
- Veri merkezi projeleri için lobi faaliyetleri ve danışmanlık harcamaları.
Senatörler, şirket-şebeke anlaşmalarının çoğunun gizli olduğunu, bu nedenle maliyetlerin neden yükseldiğinin kamuoyunca görülemediğini vurguluyor. “Tüketiciyi korumak için veri merkezleri, kendileri için yapılan şebeke yatırımlarının daha büyük kısmını peşin üstlenmeli” çağrısı da mektupların temel mesajlarından biri.
Belgelerde, PJM bölgesinde 2024’te veri merkezlerini şebekeye bağlamak için gereken iletim projelerinin maliyetlerinin yüzde 95’inden fazlasının müşterilere yansıtıldığı; toplamda 4,3 milyar doların faturalarla tahsil edildiği not ediliyor. Ayrıca kimi eyaletlerin (Utah, Oregon, Ohio) veri merkezlerini ayrı bir müşteri sınıfı sayan ve daha uzun sözleşmeler ile peşin ödeme gibi korumalar getiren düzenlemeler yaptığı anımsatılıyor.
Dengeli tablo için araştırmacıların farklı bulguları da var: Lawrence Berkeley National Laboratory’nin bir çalışması, veri merkezlerinin bazı durumlarda perakende elektrik fiyatlarını aşağı çekebileceğini öne sürüyor. Ancak senatörler, talepteki belirsizlikler ve sözleşmelerin şeffaf olmaması nedeniyle riskin hâlâ ağırlıkla tüketicinin üzerinde kaldığını savunuyor.
Bağlam ve Sonraki Adımlar
Bu adım, 2025 boyunca FERC’e (Federal Enerji Düzenleme Komisyonu) gönderilen mektuplarla yükselen siyasi baskının devamı niteliğinde. Van Hollen ve meslektaşları Şubat 2025’te FERC’ten veri merkezlerinin artan talebi karşılanırken “adil ve makul” tarifelerin korunması için teknik konferans düzenlemesini istemişti. Kasım 2025’te Markey’nin öncülüğündeki bir başka çağrı da veri merkezlerinin hane halkı faturalarını “orantısız” yükseltmemesi için daha sıkı denetim ve şeffaflık talep ediyordu.
Şirket cephesinde ise Los Angeles Times’ın aktardığına göre Microsoft, Meta ve CoreWeave yorum yapmadı; diğer şirketlerden de habere yetişen yanıt gelmedi. Süreç, firmalardan gelecek belgeler ve olası FERC/eyalet regülasyonu gündemleriyle şekillenecek.
Kaynak: www.techspot.com
