Öne Çıkanlar:
Animasyon ve Rigleme (Animation & Rigging):
- Bağlantı/Veri Aktarımı (Link/Transfer Data - Ctrl+L) menüsüne "Copy Constraints" (Sınırlandırıcıları Kopyala) seçeneği eklendi (3d20a0a017).
- Auto IK'nın ters IK (reverse IK) davranışı, bir kemiğin (bone) bağlı olmayan bir üst öğesi (non-connected parent) olsa bile artık tetiklenebiliyor (c60fd454b5).
- Dope Sheet, anahtarları türlerine göre seçmek için yeni bir işlemci (operator) kazandı (action.select_by_type). Bu özelliğe Dope Sheet penceresinde Seç -> Türe Göre Seç (Select -> Select by Type) menüsünden erişilebilir (1447bfd22b).
- Armatür düzenleme moduna (armature edit mode), seçilen kemikleri çoğaltıp isimlerinde bul/değiştir işlemi gerçekleştiren yeni bir "Duplicate and Rename" (Çoğalt ve Yeniden Adlandır) işlemcisi eklendi. Bu özellik, kemikleri çoğaltırken isimlerin sonuna gelen ".001" son ekinin önlenmesi için kullanılabilir. İşlemciye 3D görünüm penceresindeki Armature menüsünden ulaşılabilir (f67497581b).
- Kullanıcı tercihlerindeki "Only Insert Available" (Yalnızca Mevcut Olanları Ekle) seçeneği artık varsayılan olarak etkin olacak (32f621c6b4).
- Hareket yolu (motion path) olan bir nesneyi veya kemiği dönüştürürken (transform) otomatik anahtarlama (auto-keying) etkinse, çizgi artık mevcut kare (current frame) için güncellenmeyecek (2d3427f87d).
- Kemik ebeveynliği (Bone parenting) kullanırken kemik boyunca konumlandırmayı ayarlamak için bir Head/Tail (Baş/Kuyruk) kaydırıcısı eklendi (0ee66b6165).
- Yeni kemik eklerken, yeniden yap panelinde (redo panel) artık ek seçenekler sunuluyor. Bu seçenekler "Space", "Align", "Length" ve "Deform" olarak belirlendi (542fcc4a33, Kılavuz).
- Zaman çizgisi imlecinin (playhead) solundaki veya sağındaki işaretçileri seçmek için yeni bir işlemci eklendi (f5919335ac). İşaretçi alanındaki [ ve ] kısayolları bu işlemciye atandı.
Ara Değer Araçları (In-Between Tools):
- Ara değerler oluşturmaya yarayan işlemciler nesne modunda (object mode) da kullanılabilecek şekilde güncellendi (d00c0d81e0, Kılavuz). Bu araçlara 3D görünüm penceresinde Object -> Animation -> In-Betweens altından ulaşılabilir. Bazı işlemcilere araç çubuğundaki (toolbar) bir araç üzerinden de erişilebilir.
- Breakdowner aracı Nesne Modunda (Object Mode) kullanılabilir hale getirildi.
Grafik Düzenleyici (Graph Editor):
- Smooth (Yumuşat) ve Cycles (Döngüler) F-Eğrisi (F-Curve) değiştiricileri kullanılırken sunulan kullanıcı arayüzü geri bildirimi iyileştirildi (8870a2cdd6).
- F-Eğrisi değiştiricileri artık seçilen tüm F-Eğrilerinde toplu olarak silinebiliyor; silme işlemi için 'All' (Tümü), 'First' (İlk) ve 'by Type' (Türe Göre) seçenekleri sunuluyor (15a975ea3c).
- Grafik Düzenleyici: Kanal görünürlük ayarına (göz simgesi) Ctrl+Sol Tık yapıldığında artık o kanal izole ediliyor (tekleştiriliyor) (144e17310a).
- Seçilen F-Eğrilerini izole etmek için grafik düzenleyiciye yerel görünüm (local view) özelliği eklendi (297e9281fe).
- Grafik Düzenleyicideki Normalize butonuna basıldığında, Otomatik Normalleştirme (Auto Normalization) devre dışı olsa bile normalleştirme işlemi artık gerçekleştiriliyor (9282cd611e).
Oynatma (Playback):
- Oynatma açılır penceresine (Playback popover) "Allow Preroll" (Ön Dönüşe İzin Ver) seçeneği eklendi (511bb630c1). Bu seçenek etkinken Blender, tanımlanan oynatma başlangıç karesinden önceki karelerin de oynatılmasına izin verir. Bu durum oynatma sırasındaki ileri/geri kaydırmaları (scrubbing) da etkiler. Not: Bu seçenek, kullanıcı tercihlerindeki "Allow Negative Frames" (Negatif Karelere İzin Ver) ayarını geçersiz kılmaz.
- Yeni bir screen.animation_pause işlemcisi eklendi (4db30c1c78). Bu işlemci oynatmayı her zaman duraklatır (oynatma zaten duraklatılmışsa hiçbir şey yapmaz); bu, oynatmayı her zaman tersine çeviren (duraklatılmışsa oynatan) mevcut screen.animation_play işlemcisinin tersi bir davranış sunar.
Döngü Modları (Loop Modes):
Oynatma açılır penceresi, animasyon oynatılırken Blender'ın döngü davranışını kontrol etmek amacıyla şu seçeneklerle genişletildi (24f8c40b03):
- Infinite (Sonsuz): Varsayılan davranıştır; son kareden sonra ilk kareye döner ve oynatmayı sürdürür.
- Stop at End Frame (Son Karede Dur): Oynatmayı son karede durdurur. Oynatmayı son kareden başlatmak, bir kez ilk kareye döner ve ardından tekrar son karede durur.
- Stop at Start Frame (Başlangıç Karesinde Dur): Son kareye ulaştıktan sonra oynatmayı durdurur ve ilk kareye gider.
- Restore Frame (Kareyi Geri Yükle): Son kareye ulaştıktan sonra oynatmayı durdurur ve oynatmanın başlatıldığı kareye geri döner (Escape tuşuna basılmış gibi).
- Bounce (Yansıma): Son kareye ulaştıktan sonra oynatmayı geriye doğru oynatır.
Tüm farklı oynatma döngü modları eklendi.
Poz Kitaplığı (Pose Library):
- Farklı bir dönüş modu (rotation mode) ile poz uygulanırken Blender bunu düzeltmeye çalışır (ca786c2677). Bu durum çeşitli koşullar altında farklı davranır:
* Quaternion/Axis Angle poz varlığı, Euler kemik sonucuna dönüştürülürken mevcut dönüşe en yakın Euler açısı bulunarak dönüştürülür.
* Euler poz varlığı, Quaternion/Axis Angle kemik sonucuna dönüştürülürken Euler pozunun XYZ dönüş sırasında saklandığı varsayılır. Blender'ın bunun doğru olup olmadığını bilmesinin bir yolu yoktur.
* Euler poz varlığı, Euler kemik sonucuna dönüştürülürken hiçbir şey değişmez. Blender, saklanan dönüş sırasının kemiğe ait olduğunu varsayar.
Önemli Düzeltmeler:
- Poz Modunda (Pose Mode) üst veya alt kemikler seçilirken ([ ve ] kısayolları) işlem artık sadece aktif kemik yerine seçili tüm kemiklerde çalışıyor (5dfad6abb3).
- Simetrik kemiklerin (mirror bones) dönüş kilidi ayarları (transform lock settings) artık korunuyor (71bf78444d).
- Poz modunda x-simetrisi (x-mirror) etkinken ara değer araçları (In-Between tools) artık düzgün çalışıyor (7017225b20).
- Odak Uzaklığı (Focal Length) gibi animasyonlu kamera özelliklerine sahipken "Bake to Active Camera" (Aktif Kameraya Pişir) seçeneği kullanıldığında hareket yolları (motion paths) artık doğru şekilde görüntüleniyor (37f4979aa9).
Varlıklar (Assets):
Çevrimiçi Varlık Kitaplıkları (Online Asset Libraries):
- Artık uzaktan barındırılan varlık kitaplıklarını kaydetmek, bunlara Blender içerisinden göz atmak ve ihtiyaç duyulan varlıkları indirmek mümkündür. Bu özellik Tercihler altındaki "Allow Internet Access" (İnternet Erişimine İzin Ver) seçeneğinin etkinleştirilmesini gerektirir.
Çevrimiçi Temel Varlıklar (Online Essentials):
- Blender ile birlikte gelen Essentials (Temel) varlık kitaplığı, çevrimiçi barındırılan bir dizi varlıkla genişletildi. Tercihler penceresinde İnternet Erişimine İzin Ver seçeneği etkinleştirildiğinde bu varlıklar diğer temel varlıklarla birlikte görünecektir.
Diğer Özellikler:
- Tercihler'de varlık kitaplıklarını kurma bölümü, Tercihler içerisindeki özel bir "Asset Libraries" (Varlık Kitaplıkları) sayfasına taşındı (63bac6cb91).
- Tercihler'deki varlık kitaplıkları listesine artık girdi olarak "All Libraries" (Tüm Kitaplıklar) ve "Essentials" (Temel Olanlar) eklendi (625e8c1e9d).
- Katalog hiyerarşisinden ilgili menüler oluşturulurken "Compositing" veya "Geometry Nodes" adlı üst düzey kataloglar yoksayılacaktır (80f0384224). Örneğin, "Geometry Nodes > Generate" kataloğunda saklanan bir geometri düğümü varlığı, Değiştirici Ekle menüsünde veya Geometri Düğümü Düzenleyicisi'nin Ekle menüsünde doğrudan "Generate" altında görüntülenecektir. Doğrudan "Compositing" veya "Geometry Nodes" kataloglarının içine yerleştirilen varlıklar menülerde "Unassigned" (Atanmamış) altında görünecektir.
- Varlık Tarayıcı (Asset Browser) içe aktarma ayarlarındaki "Follow Preferences" (Tercihleri Takip Et) seçeneği "Follow Asset or Preferences" (Varlığı veya Tercihleri Takip Et) olarak yeniden adlandırıldı (e428159ecc).
- Bireysel varlıklar için kullanılacak bir "Preferred Import Method" (Tercih Edilen İçe Aktarma Yöntemi) belirtmek mümkündür. Varlık tarayıcılarında içe aktarma yöntemi olarak "Follow Asset or Preferences" seçildiğinde, ilgili varlık içe aktarılırken bu yöntem kullanılacaktır (e428159ecc).
- Varlık kitaplıkları Tercihler'den silindiğinde Varlık Rafları (Asset Shelves) artık daha kararlı davranıyor (a274875eeb).
- Kompozitör (Compositor) iyileştirmeleri ve düzeltmeleri yapıldı.
Çekirdek (Core):
Otomatik Kaydetme (Auto-Save):
- Programatik olarak otomatik kayıt dosyası oluşturulmasını tetiklemek için wm.save_auto_save işlemcisi eklendi (d9cde21438).
- Otomatik kayıtlar ve kurtarma dosyası (recovery file) artık Blender içinde düzenlenen dosyalara ait görsel bilgilerini de saklıyor (8ecebf0ce7).
Kitaplık Geçersiz Kılma (Library Override):
- Seçilen geçersiz kılma kurallarının kolayca silinmesini sağlamak amacıyla Outliner bağlam menüsüne (Library Overrides görünümünde) yeni bir işlem eklendi (bu kurallar düzenlenebilir bir arayüz bileşenine dönüştürülemese bile, örneğin bazı RNA koleksiyonuyla ilgili geçersiz kılmalar için geçerlidir) (PR#159527, acb86ced9c).
- Düğüm değiştiricilerinde (nodes modifiers) paketlenmiş geometri düğümü pişirmeleri (geonodes packed bakes) için destek eklendi (PR#158148, 329061c239).
Cycles:
Doku Önbelleği (Texture Cache):
- Çok sayıda görsel dokusu (image texture) içeren sahnelerde, doku önbelleği bellek kullanımını ve başlangıç süresini önemli ölçüde azaltır. Bu durum, küçük bir işleme (rendering) performansı kaybına ve disk alanı kullanımının artmasına neden olur (PR#154913, PR#157244).
- Başlamak için işleme özelliklerinden Performance > Texture Cache ve Auto Generate seçeneklerini etkinleştirin. Her bir görsel için, görsel dosyasının hemen yanındaki "blender_tx/" klasöründe ilgili bir .tx dosyası oluşturulacaktır. Bu .tx dosyası, yalnızca işleme için gereken pikselleri (tiles) ve çözünürlükleri yükleyecek şekilde optimize edilmiştir. Görsel dosyası değiştirildiğinde bu .tx dosyası otomatik olarak güncellenir.
Performans (Performance):
- Bellek tasarrufu ve performans büyük ölçüde sahneye bağlıdır. Özellikle geometriye kıyasla ne kadar görsel doku belleği kullanıldığı önemlidir. Paylaşılan veriler, çok sayıda görsel kullanan test sahnelerinden alınmıştır.
Sadeleştirme (Simplify):
- Simplify panelinde, mevcut Texture Limit (Doku Sınırı) ayarına ek olarak yeni bir "Texture Resolution" (Doku Çözünürlüğü) yüzde ayarı eklendi.
- Bu özellik, özellikle doku önbelleğine sahip karmaşık sahnelerin görünüm alanı işlemesi (viewport rendering) için kullanışlıdır. Dokuların örneğin %50 veya %25 çözünürlükte olması yükleme sürelerini azaltır ve etkileşimli işleme için dokuların belleğe tamamen sığmasına yardımcı olabilir.
Open Shading Language:
- Doku önbelleği, daha önce OpenImageIO kullanan Open Shading Language için de kullanılmaya başlandı. Bu durum gelişmiş performans ve GPU desteği anlamına geliyor. Ancak texture() ve gettextureinfo() için bazı gelişmiş seçenekler artık mevcut değil.
Işın İzleme Öznitelikleri (Raycast Attributes):
- Raycast düğümü artık kesişim noktasındaki özniteliklere (attributes) erişim sağlıyor (PR#157344).
- Düğüm editörü kenar çubuğundaki Sample Attributes paneline öznitelikler eklediğinizde düğüm üzerinde yeni öznitelik soketleri görünecektir. Öznitelik adını doldurun ve değeri kullanmak için yeni çıkış soketini bağlayın. Herhangi bir kesişim bulunamadığında öznitelik çıkışı sıfır olur.
Gölgelendirici Düğümleri (Shader Nodes):
Yüzey Altı Dağılımı (Subsurface Scattering):
- Principled BSDF içindeki Subsurface BSDF ve Subsurface bileşeni artık negatif anizotropiyi (negative anisotropy) destekliyor (PR#156355).
- Subsurface Anisotropy değeri -1 ile 1 arasında ayarlanabilir.
- Random Walk yarıçap ölçeklendirmesi (PR#133848) ve albedo eşlemesine yönelik anizotropi (PR#156355), diğer işleyicilerle (renderers) daha iyi uyum sağlayacak şekilde ayarlandı. Uyumluluğu korumak için eski dosyalar otomatik olarak "Random Walk (Legacy)" modunu kullanacak şekilde dönüştürülür.
Diğer Özellikler:
- Dünya (world) ayarlarına "Cast Shadows" (Gölgeleri Dağıt/Yansıt) seçenekleri eklendi (PR#156586).
- Blender ile bazı bellekleri paylaşarak geometri bellek kullanımı azaltıldı ve senkronizasyon performansı artırıldı (PR#155970, PR#158728).
Şu alanlarla ilgili diğer iyileştirmeler ve düzeltmeler yapıldı:
- EEVEE ve Görünüm Alanı (Viewport)
- Geometri Düğümleri (Geometry Nodes)
- Grease Pencil
- Modelleme ve UV (Modeling & UV)
- Hareket Takibi (Motion Tracking)
- Fizik (Physics)
- Pipeline ve Girdi/Çıktı (Pipeline & I/O)
- Python API
- Görselleştirme / İşleme (Rendering)
- Şekillendirme, Boyama, Doku (Sculpt, Paint, Texture)
- Kullanıcı Arayüzü (User Interface)
- Video Düzenleyici (Video Sequencer)
