CentOS Stream 10

Yaşam Döngüsü ve Mimariler

• Yaşam Döngüsü: CentOS Stream 10'un yaklaşık beş yıllık bir yaşam döngüsü vardır ve 2030 yılına kadar desteklenmesi planlanmaktadır (RHEL 10'un Tam Destek aşamasının sona erme tarihine bağlıdır).
• Desteklenen Mimariler:
  • AMD/Intel 64-bit (x86_64_v3): Bu sürümdeki dikkat çekici bir değişiklik, AMD/Intel 64-bit yapısının artık v3 mikro mimari seviyesini hedeflemesidir.
  • ARM 64-bit (ARMv8.0-A)
  • IBM Power (POWER9)
  • IBM Z (z14)
  • Not: Yeni seviyeleri hedeflemek optimizasyonlar sağlasa da, aynı zamanda minimum donanım gereksinimlerini de yükseltir.

Depolar (Repositories)

CentOS Stream 10, iki ana DNF deposu üzerinden dağıtılır:

• BaseOS: İşletim sisteminin çekirdek işlevselliğini sağlayan paketleri içerir. Bu paketler işletim sisteminin tüm yaşam döngüsü boyunca korunur.
• AppStream: Ek kullanıcı alanı uygulamaları, çalışma zamanı dilleri ve veritabanlarını içerir. Bu paketlerin çoğu BaseOS gibi tam yaşam döngüsü boyunca korunur, ancak bazılarının bağımsız ve daha kısa yaşam döngüleri vardır.
• CRB (CodeReady Linux Builder): Geliştirme kullanım durumlarına yönelik paketleri içerir ve varsayılan olarak devre dışıdır.
  

  Modülerlik Değişikliği: CentOS Stream'in önceki sürümleri, seçili yazılımların alternatif sürümlerini sağlamak için modülerlik teknolojisini kullanıyordu. CentOS Stream 10 ise bunun yerine geleneksel, modüler olmayan RPM paketlerini kullanacaktır.

  Genişletmek için tıkla...

  Küçültmek için tıkla...

Yeni Özellikler ve Geliştirmeler

Kategori	Bileşen	Sürüm
Çekirdek	Linux Kernel	6.12
Programlama Dilleri	Python	3.12
	GCC	14
	Go	1.23
	Rust	1.82
	LLVM	19
	Ruby	3.3
	Node.js	22
	PHP	8.3
	OpenJDK	21
Web Sunucuları	Apache HTTP Server	2.4.62
	nginx	1.26
Veritabanları	PostgreSQL	16
	MariaDB	10.11
	MySQL	8.4
	Valkey	7.2
Yazılım Yönetimi	DNF	4.20
	RPM	4.19
Masaüstü Teknolojisi	GNOME	47
	Qt	6.7

Kaldırılan İşlevler

• Xorg Sunucusu: Xorg sunucusu (xorg-x11-server-Xorg) artık dahil değildir. Varsayılan görüntü yığını Wayland'dir ve eski X11 uygulamaları için uyumluluk katmanı olarak Xwayland (xorg-x11-server-Xwayland) kullanılabilir.
• Masaüstü Uygulamaları: Aşağıdaki grafik masaüstü uygulamaları kaldırılmıştır:
  • GIMP
  • LibreOffice
  • Inkscape
  • Not: RHEL, masaüstü uygulamalarını Flatpak aracılığıyla sağlamaya geçmektedir. Bu uygulamaları isteyen CentOS kullanıcılarının Flathub'dan yüklemeleri veya EPEL'den talep etmeleri önerilir.
• Redis: Redis, yerini bir Redis çatallaması olan Valkey'e bırakmıştır.

Bilinen Sorunlar

• Secureboot: Başlangıçta Secureboot etkinleştirildiğinde çalışmayan CentOS Stream 10, 2025-07-07 güncellemesi ile bu sorun giderilmiştir ve artık beklendiği gibi çalışmaktadır.