Gaphor, yazılım sistemlerini, süreçleri ve karmaşık teknik yapıları görsel olarak modellemek amacıyla geliştirilen ücretsiz ve açık kaynaklı bir masaüstü uygulamasıdır. Özellikle yazılım mühendisleri, sistem analistleri ve teknik tasarım süreçlerinde çalışan kullanıcılar için hazırlanmıştır. UML ve SysML gibi standart modelleme dillerini destekleyerek sistem bileşenlerinin, ilişkilerinin ve davranışlarının diyagramlar üzerinden tanımlanmasına olanak tanır. Python programlama diliyle geliştirilen uygulama, GTK tabanlı bir kullanıcı arayüzüne sahiptir.
Programın temel özelliklerinden biri UML 2 veri modelini desteklemesidir. Kullanıcılar sınıf diyagramları, kullanım senaryosu diyagramları, etkinlik diyagramları ve sistemin farklı yönlerini açıklayan diğer modelleme yapılarını oluşturabilir. Diyagramlara eklenen bileşenler yalnızca görsel şekiller olarak tutulmaz; uygulamanın veri modeli içerisinde birbirleriyle ilişkili nesneler olarak yönetilir. Bu yaklaşım, aynı sistemin farklı yönlerinin tutarlı şekilde modellenmesini kolaylaştırır.
Gaphor, sistem mühendisliği çalışmalarında kullanılan SysML modelleme dilini de destekler. Gereksinimlerin, sistem bileşenlerinin ve bunlar arasındaki ilişkilerin görselleştirilmesi mümkündür. Ayrıca C4 Model desteği sayesinde yazılım mimarileri farklı soyutlama düzeylerinde gösterilebilir. C4 yaklaşımı; sistemlerin bağlamını, konteynerlerini, bileşenlerini ve teknik yapılarını daha anlaşılır biçimde açıklamak için kullanılabilir.
Uygulama içerisinde farklı modelleme amaçlarına yönelik hazır çalışma profilleri bulunmaktadır. Genel modelleme, UML, SysML, RAAML ve C4 Model seçenekleri arasından uygun profil belirlenerek yeni projeler hazırlanabilir. Model tarayıcısı, oluşturulan nesnelerin düzenli biçimde görüntülenmesini sağlar. Araç kutusundaki bileşenler diyagram alanına yerleştirilerek nesneler oluşturulabilir ve özellikleri düzenlenebilir.
Gaphor, yalnızca grafiksel arayüz üzerinden çalışan bir araç değildir. Python betikleri ve Jupyter Notebook ortamları aracılığıyla modeller üzerinde programatik işlemler gerçekleştirilebilir. Eklenti mimarisi sayesinde uygulamaya yeni işlevler kazandırılabilir. Hazırlanan diyagramlar dışa aktarılabilir ve modellerden HTML raporları oluşturulabilir. Bu özellikler, teknik belgelerin hazırlanmasında ve sistem tasarımlarının paylaşılmasında kullanılabilir.
Windows, macOS ve Linux işletim sistemlerini destekleyen Gaphor, GTK ve Cairo teknolojilerinden yararlanır. Windows için hazır EXE kurulum paketleri GitHub üzerinden sunulmaktadır. UML ve SysML standartlarını temel alan yapısı, uygulamayı genel amaçlı çizim araçlarından farklı olarak gerçek bir sistem modelleme çözümüne dönüştürür.
Programın temel özelliklerinden biri UML 2 veri modelini desteklemesidir. Kullanıcılar sınıf diyagramları, kullanım senaryosu diyagramları, etkinlik diyagramları ve sistemin farklı yönlerini açıklayan diğer modelleme yapılarını oluşturabilir. Diyagramlara eklenen bileşenler yalnızca görsel şekiller olarak tutulmaz; uygulamanın veri modeli içerisinde birbirleriyle ilişkili nesneler olarak yönetilir. Bu yaklaşım, aynı sistemin farklı yönlerinin tutarlı şekilde modellenmesini kolaylaştırır.
Gaphor, sistem mühendisliği çalışmalarında kullanılan SysML modelleme dilini de destekler. Gereksinimlerin, sistem bileşenlerinin ve bunlar arasındaki ilişkilerin görselleştirilmesi mümkündür. Ayrıca C4 Model desteği sayesinde yazılım mimarileri farklı soyutlama düzeylerinde gösterilebilir. C4 yaklaşımı; sistemlerin bağlamını, konteynerlerini, bileşenlerini ve teknik yapılarını daha anlaşılır biçimde açıklamak için kullanılabilir.
Uygulama içerisinde farklı modelleme amaçlarına yönelik hazır çalışma profilleri bulunmaktadır. Genel modelleme, UML, SysML, RAAML ve C4 Model seçenekleri arasından uygun profil belirlenerek yeni projeler hazırlanabilir. Model tarayıcısı, oluşturulan nesnelerin düzenli biçimde görüntülenmesini sağlar. Araç kutusundaki bileşenler diyagram alanına yerleştirilerek nesneler oluşturulabilir ve özellikleri düzenlenebilir.
Gaphor, yalnızca grafiksel arayüz üzerinden çalışan bir araç değildir. Python betikleri ve Jupyter Notebook ortamları aracılığıyla modeller üzerinde programatik işlemler gerçekleştirilebilir. Eklenti mimarisi sayesinde uygulamaya yeni işlevler kazandırılabilir. Hazırlanan diyagramlar dışa aktarılabilir ve modellerden HTML raporları oluşturulabilir. Bu özellikler, teknik belgelerin hazırlanmasında ve sistem tasarımlarının paylaşılmasında kullanılabilir.
Windows, macOS ve Linux işletim sistemlerini destekleyen Gaphor, GTK ve Cairo teknolojilerinden yararlanır. Windows için hazır EXE kurulum paketleri GitHub üzerinden sunulmaktadır. UML ve SysML standartlarını temel alan yapısı, uygulamayı genel amaçlı çizim araçlarından farklı olarak gerçek bir sistem modelleme çözümüne dönüştürür.
