Obsidian 1.12.7

1.12.7 Desktop - Sürüm Notları

İyileştirmeler
Obsidian CLI

• Obsidian Kurulum programı artık CLI kullanımı için yeni bir ikili dosya ile birlikte geliyor. Bu yeni yöntem, Electron ikili dosyasını çağıran eski yöntemin yerini alarak terminal etkileşimlerinde önemli ölçüde hızlanma sağlıyor. En son kurulum programını indirmeniz gerekmektedir.
• id= parametresi kullanıldığında terminal arayüzüne (TUI) Obsidian komutları için otomatik tamamlama eklendi.

Hata Düzeltmeleri
Obsidian CLI

• Obsidian CLI’nın macOS’te Linux’a özel bir dizini hatalı şekilde kontrol etmesi düzeltildi.
• CLI soket dosyası macOS ve Linux’te gizli bir nokta dosyasına (. ile başlayan) dönüştürüldü.

Editör

• Hiç metin seçilmediğinde kopyalama, kesme ve yapıştırma ile ilgili çeşitli sorunlar düzeltildi.
  • Bir satırın kopyalanıp yapıştırılması artık imleci yanlış konuma yerleştirmiyor.
  • Tablolarda, seçim yapılmadan kopyalama veya kesme işlemi artık yalnızca hücre içeriğini doğru şekilde kopyalıyor.
• Birden fazla imleç üzerinde metin seçiliyken bir URL yapıştırmak, artık her seçimi bir Markdown bağlantısı (seçilen metin) olarak sarıyor.
• Uyarı blokları (callout) içindeki görsellerin Okuma modunda istenmeyen kaydırma çubukları göstermesi düzeltildi.
• Canlı Önizleme modunda bir görsele çift tıklamanın boyutunu sıfırlamaması sorunu düzeltildi.

Geliştirici

• Kurulum programı Electron v39.8.3 kullanacak şekilde güncellendi (en son kurulum programını indirmeniz gerekmektedir).

Öne Çıkan Yenilikler​

• Obsidian CLI: Terminal üzerinden Obsidian'ı kontrol etmenizi sağlayan komut satırı arayüzü eklendi. Betik yazma ve otomasyon süreçleri için tasarlandı.
• Görsel Boyutlandırma: Canlı Önizleme (Live Preview) modunda görseller artık köşelerinden sürüklenerek boyutlandırılabiliyor. Çift tıklama ile boyut sıfırlanabiliyor.
• Otomatik Ek Temizliği: Bir notu sildiğinizde, ona bağlı ekleri de silmek isteyip istemediğinizi soran bir uyarı eklendi. Davranış, "Ayarlar > Dosyalar ve Bağlantılar" altından yapılandırılabilir.

İyileştirmeler ve Düzenlemeler​

• Bases (Tablo Görünümü): Sorgu sonuçlarını filtrelemek için arama araç çubuğu eklendi. Dosyaları sürükle-bırak yöntemiyle Bases içine aktarma desteği geldi.
• Dosya Gezgini: Ctrl-C/V (macOS'te Cmd-C/V) kısayolları ile kopyala-yapıştır desteği eklendi. Alt-tıklama ile çoklu dosya seçimi geliştirildi.
• Editör & Yazım: Boş alana sağ tıklandığında "Satır numaralarını göster" ve "Satır içi başlığı göster" seçenekleri eklendi. Editörden kopyalanan metinler artık HTML formatını koruyor (Google Dokümanlar vb. için kolaylık sağlar).
• Canvas & Grafik: Canvas dosyalarındaki geri bağlantılar (backlinks) artık algılanıyor ve Grafik görünümünde sayılıyor.
• Kasa Yönetimi: "Kasayı değiştir" komutu "Kasaları yönet" olarak yeniden adlandırıldı. Hızlı geçiş ve mevcut kasayı kapatmadan yenisini açmak için yeni klavye komutları eklendi.

Hata Düzeltmeleri​

• Kararlılık: Uygulama kapatıldığında düzenin (layout) kaydedilmemesi ve ana hat (outline) görünümündeki titreme sorunları giderildi.
• Linux & Güvenlik: Bazı Linux sistemlerdeki anahtarlık (keychain) şifreleme hataları düzeltildi. Yürütülebilir dosyaları açarken güvenlik uyarısı eklendi.
• Dosya İşlemleri: Klasör adında "." karakteri varken yapılan çoğaltma (duplicate) hataları düzeltildi. Bağlantı veya etiket yakınındaki metin seçim hataları giderildi.

Geliştiriciler İçin​

• Electron Güncellemesi: Yükleyici Electron v39.7.0 sürümüne yükseltildi (En güncel yükleyicinin indirilmesi önerilir).
• CSS & Temalandırma: Köşe şekilleri için corner-shape özelliği eklendi. macOS için pencere butonlarının yerini belirleyen yeni CSS değişkenleri (--traffic-lights-offset) tanımlandı.
• API Değişiklikleri: BaseOption#shouldHide fonksiyonunda kritik bir değişiklik yapıldı; artık yapılandırma bağımsız değişken olarak alınmıyor. Kasalar için appendBinary yöntemi eklendi.

İyileştirmeler​

• Tasarım Güncellemesi: Yardım (Help) ve kasa seçici (Vault Chooser) pencereleri, uygulama ayarlarındaki yeni tasarım diline uygun şekilde yenilendi.
• Bases (Tablo İşlemleri): Tablo hücre menüsüne "Kopyala" ve "Yapıştır" seçenekleri eklendi.
• Ayarlar Menüsü: Yan çubukta yer alan "Topluluk Eklentileri" (Community plugins) yanındaki simgeler kaldırılarak daha sade bir görünüm sağlandı.
• Yeni URI Eylemi: Kasa değiştiriciyi doğrudan açmak için choose-vault URI komutu eklendi.

Hata Düzeltmeleri​

• Bağlantı Metinleri: Klasör yolu içeren bağlantılar eklendiğinde varsayılan görüntüleme metni geri getirildi (Örn: [[a/b/dosya]] eklendiğinde otomatik olarak [[a/b/dosya|dosya]] şeklinde görünecek).
• Bases (Tablo Seçimi): Tablo seçimi üzerinde sağ tıklandığında, seçimin kaybolup hücreye odaklanması sorunu giderildi; artık seçim menüsü doğru şekilde görüntüleniyor.
• Mod Geçiş Sorunu: Gömülü içeriklerin yakınına tıklandığında notun istemsizce "Okuma" modundan "Düzenleme" moduna geçmesine neden olan hata düzeltildi.

Giderilen Hatalar ve İyileştirmeler
Bases (Veritabanı Görünümleri) Düzeltmeleri

• Yapıştırma İşlevi: Tablo görünümü artık tek sütunlu verilerin (Örn: Excel veya Google E-Tablolar'dan) birden çok satıra seçildiğinde yapıştırılmasını destekliyor.
• Seçim Hatası: Shift tuşuna tıklayarak tablo görünümünde seçim oluşturulduktan sonra görünümün tıklamalara yanıt vermemesi hatası giderildi.
• Filtre ve Formül Hataları:
  • Eşitlik filtresi tanımlanırken (x is y) filtreler menüsünün doğru özellik tipini göstermesi sağlandı.
  • Filtre menüsünün, uzun metin veya uzun liste özellik değeri içerdiğinde ekran dışına taşması sorunu düzeltildi.
  • Filtreler menüsünde formül otomatik tamamlama sonuçlarının kesilmesi hatası giderildi.
  • Formül düzenleyicinin açılır pencerelerde (pop-out windows) çalışmaması düzeltildi.
• Kullanılabilirlik ve Performans:
  • Sıralama menüsünde (Sort menu) yeniden düzenleme için sürükleme yapılırken öğelerin yanlış görünmesi hatası giderildi.
  • Yeni bir not oluşturulurken, notun otomatik olarak "özelliğe sahip" (has property) filtrelerinde tanımlanan özellikleri eklemesi sağlandı.
  • Formül düzenleyicideki bellek sızıntısı giderildi.
• Seçim Hatası: Shift tuşuyla tıklama yapıldığında tablo görünümünde bazen yanlış seçim oluşturulması hatası giderildi.

Arayüz ve Dil Düzeltmeleri

• Sağdan Sola Diller (RTL): Sağdan sola yazılan dillerde, satır sonuna tıklanırken imleç konumunun yanlış olması hatası düzeltildi. Tarih girişlerindeki takvim simgesinin konumu dahil olmak üzere arayüzdeki çeşitli gerilemeler giderildi.
• Özellik Düzenleyici: Harici bağlantıların özellik düzenleyicisinde taşması (overflowing) sorunu düzeltildi.

Canvas

• YouTube: YouTube gömmelerinin (embeds) yüklenmemesi sorunu düzeltildi.

Kritik Değişiklikler

• Koyu/Açık Mod Komutları: "Use light mode" ve "Use dark mode" komutları kaldırıldı. Artık tek bir "Toggle light/dark mode" (Açık/Koyu modu değiştir) komutu kullanılıyor. Kısayollarınızı buna göre ayarlamayı unutmayın.

Bases Özelliği Yenilikleri (Büyük Geliştirme)
Yeni Özellikler

• Veri Gruplama: Verilerinizi belirli bir özelliğe göre gruplamak için "Group by" (Grupla) özelliği eklendi. (Sıralama menüsünden erişilebilir.)
• Tablo Özetleri: Tablo sütunlarına sağ tıklayıp "Summarize..." (Özetle...) seçeneğiyle yerleşik veya özel fonksiyonlarla özetler alabilirsiniz (Örn: ortalama, medyan).
• Liste Görünümü: Dosyaları madde işaretli veya numaralı listeler olarak görüntülemek için yeni bir Liste görünümü eklendi.
• Bases API: Bases için ilk API sürümü eklendi.
• Haritalar Eklentisi: Base girişlerini bir harita üzerinde görselleştirmek için yeni Maps eklentisi (Topluluk eklentileri dizininden yüklenebilir) eklendi. Bu, geliştiriciler için yeni görünüm türlerinin nasıl uygulanacağını gösteren resmi bir örnektir.
• Tablo Seçimi ve Klavye:
  • Tam Klavye Navigasyonu ve yeni tablo seçim mekanizması eklendi.
  • Kopyala/Yapıştır desteği eklendi.
  • Temel düzenleme geçmişi (Geri Al/Yinele: Cmd/Ctrl-Z ve Cmd/Ctrl-Shift-Z) eklendi.

İyileştirmeler

• Formül Fonksiyonları: Listeler için yeni fonksiyonlar eklendi: reduce(), mean(), stddev() (standart sapma) ve median().
• HTML ve Rastgele Sayılar: Özel HTML render etmek için html() ve sıralamayı rastgele yapmak için random() fonksiyonları eklendi.
• Tarih Saat Ayrıştırma: ISO 8601 tarih saat ayrıştırmasında saat dilimi ofseti desteği eklendi.
• Dosya Oluşturma: "Yeni öğe" dosya oluşturma davranışı ve özellik değerlerinin çıkarımı iyileştirildi.

Temel Klavye Kısayolları (Tablo Görünümü)

Kısayol	Açıklama
Ctrl/Cmd-C, Ctrl/Cmd-V	Seçilen hücreleri Kopyala/Yapıştır.
Ctrl/Cmd-Z, Ctrl/Cmd-Shift-Z	Özellik düzenlemelerini Geri Al/Yinele.
Ctrl-A	Mevcut gruptaki tüm hücreleri seç.
Ctrl-Space	Sütunu seç.
Shift-Space	Satırı seç.
Enter	Mevcut hücreye odaklan (Onay kutuları için durum değiştirir, formüller için düzenleyiciyi açar).
Home/End	İlk/son sütuna git.
Esc	Mevcut hücre seçimini temizle.
Backspace	Seçili hücreleri temizle.

Performans ve Arayüz İyileştirmeleri

• Hızlı Geçiş ve Komut Paleti: En son Obsidian 1.9 yükleyicisi (Electron v35+) kullanıldığında, Hızlı Geçiş (quick switcher) ve Komut Paleti'nin (command palette) açılma performansı iyileştirildi.
• Küresel Arama: Küresel Arama'nın (Global Search) yanlış sonuç sayısı raporlaması hatası düzeltildi.

Bases Özelliği Düzeltmeleri

• Kelime Sayacı: Bir base dosyası odaklanıldığında, durum çubuğundaki kelime sayacı artık gizleniyor.
• Tablo Boyutlandırma: Tablo sütunlarının yeniden boyutlandırılması sırasında meydana gelen gecikme (lag) hatası giderildi.
• file.hasTag() Fonksiyonu: Bu fonksiyon artık büyük/küçük harf duyarlılığını kaldırdı. (Örn: file.hasTag('test') ve file.hasTag('TEST') aynı sonuçları döndürür.)
• İç İçe Etiketler (Nested Tags): contains fonksiyonu artık iç içe etiketleri doğru şekilde işliyor. (Örn: tags.contains("A") hem #A hem de #A/B içeren sonuçları döndürür.)
• Formül Düzeltmeleri:
  • this kullanan formüller, Base dosyası Canvas içine yerleştirildiğinde artık çalışıyor.
  • this kullanan formüller, Base kenar çubuğunda değilse ve gömülü değilse artık null olarak çözümleniyor.

Masaüstü ve Geliştirici Güncellemeleri

• Çıkış Penceresi: Uygulamadan çıkıldıktan sonra açılan pencerelerin (pop-out windows) yeniden açılmaması sorunu düzeltildi.
• Geliştiriciler İçin: Yükleyici, Electron v37.6.0 kullanacak şekilde güncellendi (en son yükleyicinin indirilmesi gerekir). macOS Tahoe kullanıcıları için bu, uygulama performansını artırabilir.

Önemli Yenilikler:

• Taşıma Asistanı: Bu güncelleme, uzaktan senkronize edilen kasalar için taşıma işlemleri yapmanıza olanak tanıyan yeni bir asistan sunuyor. Bu araç sayesinde, şifreleme yükseltmeleri gibi işlemleri kolayca gerçekleştirebilir ve gelecekte kasalarınızı farklı bölgelere taşıyabilirsiniz.
  • Obsidian, en yüksek güvenlik standartlarını korumak için Sync şifrelemesini zaman zaman yükseltir. Bir şifreleme yükseltmesi mevcut olduğunda, Obsidian Ayarları → Senkronizasyon bölümünde "Kasa şifrelemesini yükselt" seçeneğini göreceksiniz.

İyileştirmeler:

• Eklenti Uyumluluğu: Obsidian 1.9 ile sorun çıkaran bazı eklentiler için uygulama içi kontroller eklendi:
  • Commander v0.5.3: Mobil araç çubuğunun tüm ekranı kaplamasına neden olan sorun giderildi. Eklentiyi güncellemeniz yeterlidir.
  • Image Toolkit: Obsidian'ın menü ekranında sorunlara yol açan bu eklenti, yeni bir sürümü yayınlanana kadar geçici olarak devre dışı bırakıldı.
• Arama Performansı: Arama görünümünün performansı önemli ölçüde artırıldı.

Giderilen Hatalar:

• Bases:
  • Mevcut aktif görünüm yeniden adlandırıldıktan sonra görünümün yenilenmemesi hatası giderildi.
  • file.tags.contains() komutunun üst etiketlere sahip dosyaları bulamaması sorunu düzeltildi (örneğin, "a" için arama yapıldığında a/b etiketli dosyaların da bulunması sağlandı).
• Özellikler (Properties): Yerel Özellikler görünümünde sağ tıklandığında bağlam menüsünün hemen gizlenmesi sorunu giderildi.

Geliştiriciler:

• Kurulum aracı, Electron v37.3.1 sürümünü kullanacak şekilde güncellendi. (Bunun için en son yükleyiciyi indirmeniz gereklidir.)

Önemli Değişiklikler:

• Dipnotlar Görünümü: Yeni Dipnotlar Görünümü çekirdek eklentisi sayesinde, notunuzda kaldığınız yeri kaybetmeden mevcut dosyanın dipnotlarını yeni bir kenar çubuğu sekmesinden yönetebilirsiniz.
• Mülk Formatı (Breaking Changes): tag, alias ve cssclass özellikleri artık resmi olarak kaldırıldı. Bunların yerine tags, aliases ve cssclasses kullanılacak. Bu mülklerin değerleri artık metin yerine bir liste olmalıdır. Yanlış biçimlendirilmiş mülkleri düzeltmek ve eski formatı yenisine taşımak için "Format dönüştürücü" çekirdek eklentisindeki yeni seçeneği kullanabilirsiniz.
• Senkronizasyon (Sync) Çakışmaları: Senkronizasyon ayarları arasına "Çakışma çözümü" adında yeni bir seçenek eklendi. Artık dosya çakışmalarında varsayılan olarak Birleştir veya yeni bir Çakışma dosyası oluştur seçeneklerini tercih edebilirsiniz.

İyileştirmeler:

• Kullanıcı Arayüzü:
  • Sayfa önizleme ve Canvas içinde mülk düzenleyicisi artık kullanılabilir.
  • Geçmiş menüsünde, yeniden adlandırılan dosyaların eski ve yeni adları gösterilir.
  • Ayarlar bölümünde dosya veya klasör önerileri gösteren alanlar, daha iyi sonuçlar için bulanık arama (fuzzy search) kullanmaya başladı.
• Geliştirilmiş Düzenleme Deneyimi:
  • Notun özet görünümünde (Outline view) artık dipnotlar doğru satırı vurguluyor.
  • Boşluklar artık Senkronizasyon geçmişinde ve dosya kurtarma farklarında doğru şekilde gösterilir.
  • Komut paletindeki sonuçlar artık daha doğru sıralanıyor ve yakın zamanda kullanılan komutlar daha üst sıralarda yer alıyor.
  • Macintosh: Editörün bağlam menüsüne Apple Yazı Yazma Araçları eklendi.
• Dosya Yönetimi:
  • "Dosyayı taşı" seçeneği, Dosyalar eklentisi devre dışı olsa bile kullanılabilir durumda.
  • Dosya Gezgininde, boş bir alana sağ tıklayarak yeni bir temel not veya yeni bir Canvas dosyası oluşturabilirsiniz.
• Canvas: Kartlar artık dahili hatalar üretmeden Callout'ları destekliyor.
• Arama: Küresel arama, 100.000 sonuç bulduktan sonra kasa taramasını durdurur.

Giderilen Hatalar:

• Performans: Büyük tablolar ve Callout'lar içeren notlar artık biraz daha yavaş yüklenir, ancak içeriği yüklendikten sonra anında işlenir ve bu durum uygulama performansına olumlu yansır.
• Arayüz: Sayfa önizlemesi artık katlama simgesine tıklandığında gizlenmiyor veya düzenleme moduna geçmiyor. Ayrıca, koyu modda PDF'e aktarma işlemi sırasında ekranın beyaz yanıp sönmesi sorunu giderildi.
• Kararlılık: Callout'ların içinde listelerdeki numaralandırma tutarlı hale getirildi.
• Dosya Kurtarma: Markdown dışındaki dosyalar için dosya uzantıları başlıkta ve önerilerde gösteriliyor.
• Grafik Görünümü: Kaydedilmiş filtreleriniz varsa, grafik görünümünü açtığınızda artık düğümlerin anlık olarak parlaması sorunu yaşanmayacak.

Kritik bir çökme sorununu gidermek için linux arm64 yapıları farklı bir Electron sürümüyle (v34.5.2) yeniden yüklendi.

İyileştirmeler:

• Uygulama içi çeviriler güncellendi.
• Bir ağaç görünümü (ör. File gezgini) çok sayıda öğe görüntülerken uygulama performansı iyileştirildi.
• Ticari lisans değişikliklerini yansıtmak için uygulama ayarları güncellendi.
• Liste otomatik numaralandırması artık özel başlangıç numaralarını koruyor.
• "Akıllı liste girintisi" devre dışı bırakıldığında, düzenleyici artık listeleri otomatik olarak yeniden numaralandırmıyor.
• Obsidian Sync: Depo, çakışmalara neden olabilecek üçüncü taraf bir senkronizasyon hizmeti tarafından zaten yönetiliyorsa, uzaktaki bir depoya bağlanmadan önce bir uyarı eklendi.

Düzeltmeler:

• Büyük depoların önbelleği yüklemesinin ve kaydetmesinin önemli ölçüde daha uzun sürmesine neden olan regresyon düzeltildi (Electron 33'ten beri hata).
• Canlı önizleme artık - - -'yi yatay bir çizgi olarak doğru şekilde işliyor.
• Bozuk katlama bilgilerine sahip notlar artık açılabiliyor.
• Gömülü öğelerin içindeki tablolar artık tam genişlikte işlenecek.
• Gevşek listelerin içindeki kontrol listesi öğeleri doğru şekilde girintileniyor.
• Bir PDF görünümünün içine tıklamak artık görünüme odaklanıyor.
• Okuma modunda bir liste öğesini katlamak, düzenleme moduna geçildiğinde artık kalıcı oluyor.
• Özellikler gizliyse, satır içi başlıktan Aşağı Ok tuşuna basmak düzenleyiciye odaklanır.
• "Hızlı başlangıç" düğmesiyle yeni bir depo oluşturmak artık welcome.md'yi açıyor.
• Bağlantı önerileri artık eklentiler tarafından kaydedilen uzantılara sahip dosyaları içeriyor.
• Madde işaretli bir listenin içine yerleştirildiğinde numaralandırılmış listelerin yanlış numaralandırılması düzeltildi.
• Okuma modunda yığılmış bir sekmeye tıklamak artık sekmeyi düzgün bir şekilde görünüme kaydıracak.

Üçüncü taraf kütüphaneler:

• Yükleyici Electron 34.3.0'a güncellendi. Bu, macOS'ta sağ tıklarken menülerin doğru şekilde görünmemesi düzeltmesini içerir.