2024 yılı ekonomik anlamda hem zorluklar hem de fırsatlar barındıran bir yıl oldu. Özellikle Türkiye’nin içinde bulunduğu enflasyonist ortam, döviz kuru dalgalanmaları ve küresel krizlerin etkisiyle bizlere önemli dersler verdi. Bu yılın sonunda, ekonominin ve finansal piyasalarda yaşananların detaylarına dair değerlendirmelerimi paylaşmak, gelecek için bir öngörüde bulunmak istiyorum.
2024 yılı, ekonomik açıdan hem fırsatların hem de zorlukların yaşandığı bir yıl oldu.Yıl boyunca yaşanan ekonomik dalgalanmalara rağmen büyüme oranı beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Türkiye’nin enflasyonla mücadelede attığı adımlar, döviz piyasasındaki belirsizliklere karşı alınan önlemler, ihracat odaklı büyüme modelinin gücünü artırmaya devam etti.

2024 yılının son günü, geriye bakarken birçoğumuz için önemli dersler çıkarmak için bir fırsat. Yanında 2025’e dair tahminlerimi ve ekonominin geleceğine dair öngörüleri, bu yazımda sizlerle paylaşıyorum.

2024 Yılında Öne Çıkan Gelişmeler:

Ocak:


  • Türkiye, enflasyon oranının yılın ilk çeyreğinde düşüş eğilimi göstermesiyle yeni yıla girdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), sıkı para politikalarını sürdürdü.
  • Dünya genelinde Çin’in COVID-19 sonrası ekonomik toparlanma süreci hız kazandı. ABD ve Avrupa Birliği'nde faiz oranlarının yüksek seviyelerde tutulması küresel piyasalarda belirsizlik yarattı.
Şubat:

  • Türkiye’de yerli otomobil markası Togg’un yurt dışı ihracat çalışmalarına başlandı. Türkiye'nin ihracat odaklı büyüme modeli desteklenmeye devam etti.
  • Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmalar nedeniyle enerji fiyatlarında dalgalanmalar sürdü. Avrupa ülkeleri enerji krizine yönelik yeni çözüm planları açıkladı.
Mart:

  • Deprem bölgelerindeki ekonomik toparlanma çalışmaları hızlandı. Tarım ve inşaat sektörünü destekleyen teşvikler duyuruldu.
  • ABD’de bankacılık sektöründeki zorluklar, bölgesel bankaların çöküşüne neden oldu ve küresel finans piyasalarında dalgalanmalara yol açtı.
Nisan:

  • Türkiye, Türk Lirası’ndaki değer kaybını önlemek amacıyla TCMB’nin döviz rezervlerini artırmaya devam etti.
  • Suudi Arabistan, Çin ve Rusya arasında enerji sektörüne yönelik yeni iş birliği anlaşmaları imzalandı.
Mayıs:

  • Türkiye’de tarım sektörü, mevsimsel kuraklık nedeniyle zorluklarla karşılaştı. Hükümet, tarımsal sulama projelerine ek kaynaklar ayırarak bu soruna çözüm aradı.
  • Avrupa Birliği, yeşil enerji projelerine yönelik finansal destek paketlerini genişletti.
Haziran:

  • Türkiye, yaz turizminden rekor gelir elde etti ve Akdeniz çanağındaki turizm destinasyonları arasında ilk sırada yer aldı.
  • BRICS ülkeleri, ortak dijital para birimi projelerini tanıttı ve bu gelişme, doların küresel egemenliğini sorgulayan bir adım olarak değerlendirildi.
Temmuz:

  • Türkiye İstatistik Kurumu, işsizlik oranında düşüş olduğunu açıkladı. İnşaat ve hizmet sektörleri ekonomik büyümeye katkıda bulunmaya devam etti.
  • Küresel iklim krizi, Afrika kıtasındaki gıda kriziyle birleşerek uluslararası yardımların artmasını sağladı.
Ağustos:

  • Türkiye’de döviz piyasalarındaki dalgalanma devam ederken, altın ve enerji ithalatında artış gözlemlendi.
  • Hindistan’ın ekonomisi %6.8 büyüme ile dikkat çekti. Güney Asya ülkeleri, küresel ticarette daha önemli bir konuma geldi.
Eylül:

  • Türkiye, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde öğrencilere ve öğretmenlere yönelik mali destekler sağladı.
  • Avrupa’da enerji fiyatları yeniden yükseldi ve kış aylarına hazırlık kapsamında doğal gaz depolama kapasitesi artırıldı.
Ekim:

  • Türkiye, savunma sanayii ihracatında yeni rekorlar kırdı. Türk yapımı İHA ve SİHA’lar uluslararası alanda büyük talep gördü.
  • ABD’de başkanlık seçimleri öncesinde ekonomik politikalar tartışma konusu oldu. Çin, ekonomik yavaşlama risklerine karşı yeni teşvik paketleri açıkladı.
Kasım:

  • Türkiye Cumhuriyet Bayramı'nın 101. yılı dolayısıyla ekonomik başarılar vurgulandı.
  • G20 Zirvesi, Hindistan’da gerçekleştirildi. Ülkeler, küresel ticaret ve iklim krizi konusunda ortak politikalar geliştirme kararı aldı.
Aralık:

  • Türkiye, 2024 yılı ihracat rekorları ve teknolojik atılımlar ile kapandı. Yıl boyunca yaşanan ekonomik dalgalanmalara rağmen büyüme oranı beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
  • Dünya Bankası, 2024 yılı küresel büyüme oranını %3.1 olarak açıkladı. Enerji geçişi ve dijitalleşme, dünya ekonomisinin lokomotifi olmaya devam etti.
2025 Yılı Tahminleri:

Döviz Kurları:


  • Dolar/TL Kuru:
    • Benim öngörüm: 2025 yılı sonunda dolar/TL kuru 40-42 aralığında olabilir. Türkiye’deki enflasyonist baskılar ve sıkı para politikaları bu seviyeleri şekillendirecek temel faktörlerdir.
    • Piyasa katılımcıları: 12 ay sonrası için dolar/TL kurunun 43,23 seviyesinde olmasını beklemektedir.
    • Deutsche Bank Türkiye: 2024 yılı sonu için dolar/TL tahminini 36 seviyesinde belirtirken, 2025 yılı sonu için dolar/TL beklentisinin 43 seviyesine yükseleceğini açıklamıştır.
    • Morgan Stanley: 2024 yıl sonu için doların 36 TL seviyesine ulaşmasını beklerken, 2025 sonu için tahminini 43 TL olarak belirlemiştir.
    • Credit Agricole: 2025'te dolar/TL kurunun Mart ayında 35,50 TL, Haziran ayında 35,70 TL, Eylül ayında ve yıl sonunda ise 36 TL olacağını öngörmektedir.
    • JP Morgan: 2025 yılı için dolar/TL beklentisini Haziran ayında 42,82, Aralık ayında ise 41,86 olarak belirlemiştir.
  • Euro/TL Kuru:
    • Benim öngörüm: Euro/TL kuru 2025 sonunda 45-47 bandında dengelenebilir. Avrupa ekonomisindeki toparlanma ve Euro’nun dolar karşısındaki performansı, bu seviyeleri destekleyecektir.
  • Sterlin/TL Kuru:
    • Benim öngörüm: Sterlin/TL için 2025 yılı tahmini 53-55 aralığında şekillenmektedir. İngiltere’nin Brexit sonrası ekonomik toparlanması ve Türkiye ile ticaret ilişkilerindeki gelişmeler bu tahminleri desteklemektedir.
Enflasyon ve Faiz Oranları:

  • Enflasyon Tahminleri:
    • Benim öngörüm: Türkiye’de enflasyonun 2025 sonunda %20-22 arasında gerçekleşeceği yönündedir. TCMB’nin sıkı para politikası uygulamaları enflasyonu baskılayabilir.
    • TCMB: 2025 yılı enflasyon tahminini %21 olarak belirlemiştir.
    • Piyasa katılımcıları: 24 ay sonrası için TÜFE beklentisini %18,47 olarak öngörmektedir.
  • Faiz Oranları:
    • Benim öngörüm: TCMB’nin politika faizi 2025 yılı boyunca %30-35 aralığında seyredebilir. Enflasyonla mücadele ve döviz kurlarındaki istikrar arayışı bu oranları etkileyen başlıca unsurlar olacaktır.
    • TCMB: 2025 yılında para politikası kararlarını enflasyon hedefleri doğrultusunda şekillendireceğini belirtmiştir. Politika faizi mevcut seviyelerde kalabilir veya enflasyon hedeflerine ulaşmak için ayarlamalar yapılabilir.
Son Söz:

2024 yılı, ekonomide ciddi değişimlerin yaşandığı bir yıl oldu. Şimdi 2025 yılına dair tahminler ve öngörülerimi paylaşırken, enflasyon, faiz oranları ve döviz kurları gibi temel ekonomik göstergelerin şekillendireceği bir yılın bizi beklediğini görüyoruz. 2024’ün son gününde, gelecek yıl için daha umutlu bir bakış açısı oluşturmak önemli olacak. Yeni yıl, belki de daha istikrarlı bir ekonomi, daha dengeli döviz kurları ve sürdürülebilir büyüme için fırsatlar sunabilir.

Hepimize 2025’te başarılar dilerim.
 
Son düzenleme:
Aga bu ekonomi düzelmez hiç sevinmeyin. Benim tahminimce hissedilen enfilasyon %100 abartmıyorum kesinlikle %100
Zaten ülkede insanların kurumlara güveni neredeyse yok, işsizlik oranı benim tahminimce %20
 
Aga bu ekonomi düzelmez hiç sevinmeyin. Benim tahminimce hissedilen enfilasyon %100 abartmıyorum kesinlikle %100
Zaten ülkede insanların kurumlara güveni neredeyse yok, işsizlik oranı benim tahminimce %20
Hocam şöyle söyleyeyim; enflasyon düşüyor ancak insanların gözlerinin açlığı büyüyor. O yüzden bu durumdayız. Yoksa işveren kesim bu kadar açgözlü, işçi kesim ise bu kadar sessiz, aza kanaat eden olmasaydı şu an enflasyon %10'du. Yoksa fiyatlar %100'den fazla artmış olabilir ancak insanlar çok açgözlü. En basitinden gıda enflasyonunu düşünürsek Gıda Dedektifi'ni takip edin. Açgözlülük görün biraz.
 
Hocam şöyle söyleyeyim; enflasyon düşüyor ancak insanların gözlerinin açlığı büyüyor. O yüzden bu durumdayız. Yoksa işveren kesim bu kadar açgözlü, işçi kesim ise bu kadar sessiz, aza kanaat eden olmasaydı şu an enflasyon %10'du. Yoksa fiyatlar %100'den fazla artmış olabilir ancak insanlar çok açgözlü. En basitinden gıda enflasyonunu düşünürsek gıda Dedektifi'ni takip edin. Aç gözlülük görün biraz.

Bu açgözlülüğün sebebi de hükümet denetim yok ki.
 
Ben de tahminlerimi konu altina siralamis olayim.


Kripto:
Muhtemelen 2025'de Bitcoin de 130-140 bin seviyelerini göreceğiz, Ethereum için bir fiyat düşüncem yok ancak 5000'i kesin göreceğimizi düşünüyorum.

ABD:
ABD alanında ATH'lerin tekrardan geleceğini düşünüyorum, ama 2024 kadar performanslı geçeceğini düşünmüyorum.

ABD Tahvilleri:
Bence ABD tahvilleri ucuz, muhtemelen buralar dip seviye.

Bist:
Bist için de pozitif olacağını düşünüyorum, 300'lü seviyeleri görürüz.

Türk Lirası:
Muhtemelen pozitif kalmaya devam edecek, aşırı oynaklık beklemiyorum.

Enflasyon:
Muhtemelen 32-33 bandından aşağıya düşmeyecek.
 
Ben de tahminlerimi konu altina siralamis olayim.


Kripto:
Muhtemelen 2025'de Bitcoin de 130-140 bin seviyelerini göreceğiz, Ethereum için bir fiyat düşüncem yok ancak 5000'i kesin göreceğimizi düşünüyorum.

ABD:
ABD alanında ATH'lerin tekrardan geleceğini düşünüyorum, ama 2024 kadar performanslı geçeceğini düşünmüyorum.

ABD Tahvilleri:
Bence ABD tahvilleri ucuz, muhtemelen buralar dip seviye.

Bist:
Bist için de pozitif olacağını düşünüyorum, 300'lü seviyeleri görürüz.

Türk Lirası:
Muhtemelen pozitif kalmaya devam edecek, aşırı oynaklık beklemiyorum.

Enflasyon:
Muhtemelen 32-33 bandından aşağıya düşmeyecek.
Sağ olun hocam siz de tahminlerinizi paylaştığınız için.
 
ABD hazinesi BTC'yi rezerv tutmayı kabul eder ve Trump da vaatlerini gerçekleştirirse BTC yükselebilir. Ethereum için önce 4000 seviyesi sonra 4900 seviyesi direnç noktaları, BTC yükselişi ile Ethereum desteklenebilir.

Enflasyonun da düşeceğini sanmıyorum faiz indirimi söylemleri ve uygulamaları merkez bankasının enflasyon hedefi ile çelişiyor, muhtemelen yapılacak toplantılarda yıl sonu enflasyon hedefini güncelleyecekler ve servet transferine güle oynaya devam edecekler. Aralık ayında 500 baz puan indirim yapılması ve ardından gelen faiz indirilecek konuşmalarıyla da 2025'te reel faiz oranının daha da azalacağını görebiliriz.

2025 outlooklarına göre de 2025 Japonya ve ABD için güzel bir yıl olacak onun dışındaki piyasalar ya nötr durumda ya da performans beklentileri düşürülmüş. Herkese bol kazançlı bir yıl dilerim.
 
ABD hazinesi BTC'yi rezerv tutmayı kabul eder ve Trump da vaatlerini gerçekleştirirse BTC yükselebilir. Ethereum için önce 4000 seviyesi sonra 4900 seviyesi direnç noktaları, BTC yükselişi ile Ethereum desteklenebilir.

Enflasyonun da düşeceğini sanmıyorum faiz indirimi söylemleri ve uygulamaları merkez bankasının enflasyon hedefi ile çelişiyor, muhtemelen yapılacak toplantılarda yıl sonu enflasyon hedefini güncelleyecekler ve servet transferine güle oynaya devam edecekler. Aralık ayında 500 baz puan indirim yapılması ve ardından gelen faiz indirilecek konuşmalarıyla da 2025'te reel faiz oranının daha da azalacağını görebiliriz.

2025 outlooklarına göre de 2025 Japonya ve ABD için güzel bir yıl olacak onun dışındaki piyasalar ya nötr durumda ya da performans beklentileri düşürülmüş. Herkese bol kazançlı bir yıl dilerim.
Micsostrategy almak mantıklı bence şu an. Sizin dediğiniz gibi olursa tabii. Ancak ben kabul edeceklerini düşünmüyorum. Şu an hazinede işler karışık zaten. 2 gün önce hacklendi. Tabii sanal olarak çalınabilecek pek bir şey yok. Olsa da çok derinlerde. Ancak BTC çalınabilir. En başta o yüzden düşünmüyorum.
 
Micsostrategy almak mantıklı bence şu an. Sizin dediğiniz gibi olursa tabii. Ancak ben kabul edeceklerini düşünmüyorum. Şu an hazinede işler karışık zaten. 2 gün önce hacklendi. Tabii sanal olarak çalınabilecek pek bir şey yok. Olsa da çok derinlerde. Ancak BTC çalınabilir. En başta o yüzden düşünmüyorum.
Microstrategy sadece CEO'su kumar oynayan bi' şirket, şu anki fiyatı da almak için iyi değil bundan bağımsız.