Arkadaşlar selam,
Sistemimde şu an Kingston Beast Fury 6400MHz CL32 EXPO RAM kullanıyorum. Bu RAM’in iki farklı EXPO profili var:
- EXPO 1: 6400MHz CL32
- EXPO 2: 6000MHz CL30
Her iki profili de denedim. Ancak her ikisinde de zaman zaman FPS düşüşleri ve microstuttering (mikro takılma) yaşıyorum. Özellikle %1 low FPS değerleri bazen rahatsız edici seviyeye inebiliyor.
Yeni RAM olarak G.SKILL 6000MHz CL26 1.45V düşünüyorum. CL değeri daha düşük, voltajı biraz daha yüksek.
AIDA64 Gecikme Testi:
Her iki EXPO profilinde de 66ns ile 69ns arasında gecikme değerleri alıyorum. İncelemelerde bazı kullanıcılar 55ns civarında değerler almış.
Merak ettiğim şey şu:
- Bu gecikme değerleri normal mi?
- Neden bu kadar fark var? Bellek yapısından mı kaynaklı, yoksa ayarlardan mı?
Sistemim:
- CPU: Ryzen 7 9800X3D
- Anakart: ASUS ROG Strix X870A
- RAM (şu an): Kingston Beast Fury 6400MHz CL32 (EXPO 1), CL30 @6000MHz (EXPO 2)
- GPU: RTX 5080
- Soğutma: ASUS ROG Ryujin 3 Extreme
- Kasa: ASUS TUF GT502 Plus
Sormak istediğim:
- 6000MHz CL26 RAM’e geçmek microstuttering sorununu azaltır mı?
- FPS’te genel bir artış sağlar mı? (özellikle %1 düşük FPS açısından)
- CL30’dan CL26’ya geçmek gerçekten fark yaratır mı?
- AIDA64’teki gecikme değerlerim yüksek mi? Neden 55ns değil de 66-69ns çıkıyor?
- Sizce bu değişikliğe değer mi?
Tecrübelerinizi ve görüşlerinizi bekliyorum. Şimdiden teşekkür ederim.
Kitten'i konuya etiketlersen sana çok yardımcı olacaktır, anakartınız aynı, kendisi 6200 c26 uzmanıdır
6400 c32 RAM var elinde, 1.6 vdd civarına 6200 c26 yapıyorsun zaten, ekstra niye para vereceksin, onu tam anlamadım. Tek yapman gereken RAM'lere üfleyen devirli bir fan koymak, 12 cm yeterli gelir.
@RohanR Hynix cipler yüksek voltaj dirençlidir, soğuttuğun sürece degredasyon yaşamazsın. Daily limit olarak 1.65 öneriliyor.
6600 c26 RAM de alsan anakart 2:1 modda açacak, mikrotakılma fark edeceksin, 6000 c28-30 yapıp tüm alt zamanları düzgünce girip, üstüne Nitro ayarlarını yaparsan en iyi performansı alırsın, son olarak da 2133-2200 arası FCLK deneyeceksin. Çok nadir çipler 2233 yapar, o topa girme o yüzden. 2133 yeterli gaming için.
3D çiplerde EXPO açtığın sürece, arada FPS oyunlarında sıklıkla 3-5 dk'da bir olabilir, hikaye tarzı oyunlarda 30 dk'da bir ben de mikro takılma yaşıyorum. 6000 c30 da açsan, 8000 c38 de açsan alt zaman girip son olarak Nitro ayarları + FCLK 2133-2200 stabil hangisi oluyorsa açıp, bir daha dönüp arkanı bakmaman lazım. Anakartınız Kitten ile aynı, en sağlıklı bilgiyi o verecektir.
Genel mantaliteyi kavraman adına, YouTube AM5 DDR5 sistemlerde RAM seçimi adlı video serisi mevcut, onu izleyip AMD AM5 genel chiplet yapısını, imc-ccd yapısı, infinity fabric, UCLK-MCLK-FCLK hakkında kabaca fikir sahibi olduktan sonra, bu işin mantığını kavradıktan sonra, dediklerimi uygula. Direkt olarak 1.6 vdd, 1.45 vddq 1.4 vddio yap 6200 c26 yap demek doğru olmaz. Yaptığın şeyin önce mantığını kavraman gerekli.
Aida outdated bir program, PyPrime, Clam bench, Y-cruncher 2.5b gibi programlarla latency kıyasla, Aida için core tunings legacy çekmen lazım, 5-6 ns düşürüyor gecikmeyi ama reel uygulamalarda ve oyunda daha kötü sonuç veriyor, sadece Aida için konulmuş bir ayar
@RohanR
PyPrime ve Y-cruncher Benchmate adlı yazılımda mevcut, Pyprime ayreten indirebiliyorsun github'dan, y-cruncher aynı şekilde benchmark modu falan da mevcut, stabilite testi için de imc+ FCLK stabilitesi için y-cruncher VT3 testi iyidir. Bunları aktarabilirim.
@RohanR RAM'lerin A-Die ise bundan daha iyisini yapma şansın var, M-Die ise en fazla bu olur zaten.
@RohanR Bahsettiğim yerli Buildzoid'in videolarını izle RAM serisini, YouTube TR üzerinden, kabaca fikir sahibi olduktan sonra istediğini yapmakta özgürsün. Bu işlemin bir zararı yok sadece 12 cm 1500 rpm fan üflet RAM'lere, ne kadar serin kalırsa o kadar yararına. Hata vermesini önlersin, tRFC ve tREFI değerleri özellikle hata spamlar çok ısınırsa, vdd değeri arttıkça da sıcaklıklar katlanır bir yerden sonra. İyi soğutman lazım, tek fan ile 1.6'ya kadar vermen problem cıkartmaz.
Bunlar hepsi birer örnek, bu işin ucu açık. Ben uzun zamandır uğraşıyorum, böyle bir sistemin var, düz EXPO açıp yazık etme. Kitten etiketlersen en sağlıklı o yardımcı olur sana, anakart ve işlemciniz aynı çünkü, RAM'ler de 6400 c32.
@RohanR
Deadfellow hoca da üstattır, hepimiz bu işin içindeyiz. 6000-6200 için zor bir yanı yok bu işin, alt zamanları bu kadar sıkı girmek zorunda değilsin, gaminge katkısı sınırlı. c26 falan da hikaye, 28-30 yeterli. Önemli olan biraz alt zaman sıkılaştırıp 6200 için FCLK 2167 bile yapıyorsa kafi gelir. Voltaj konusunu anlattım, soğutacaksın sadece, hata vermesini önceleyeceksin. Hynix çipler voltaja karşı dirençli. 1.65 vdd'ye kadar günlük sorunsuz verirsin soğutmak kaydıyla. ben 1.75 kullandım 6400 c26 için ama uzun vade sağlıklı olmaz, soğutma yeterli değil. Heatsinkten ayırıp birkaç fan üfletmek lazım ya da direk watercool yapmak lazım 1.75+ için. Gerek yok günlük kullanımda.
Ben bu dandik sistemle bunları başardım, senin o sistemi uçurman lazım. Parça zararı olacak diye korkma, bu işin zararı yok. Sadece benim gibi akıl sağlığını kaybetme, mantık çerçevesi dışına çıkma. Bu kadar basit. Kimi etiketlesen sana aynısını diyecek. Dediğim şekilde ilerlersen problem yaşamazsın. 6400 yazın açamazsın o anakartta stabil, çok SoC voltaj ister, 6200'de durman lazım. 8000+ deneyebilirsin ama çok mantıklı olmaz. 6200 c26 her türlü daha iyi sonuç verir. Günlük kullanıcı 8000+ bulaşması mantıksız, anakart desteği de sınırlı, 1 DPC denilen 2 RAM slotlu kartlardan değil. Max destek 8000 olarak verilmiş zaten. Bunun çok önemi var mı bilemem. Hero 8400 desteği var. 2 RAM slotu olması daha mantıklı 8000 üzeri için.
@RohanR FCLK 2167 stabil değilse mikro takılma yapar, VDDG CCD ve IOD 1050 mv elle çekip tekrar dene, Linpack extreme 10 GB stres test yap 15-20 kere, sonuçları gözlemle HWiNFO yanda açık kalabilir, 95'e dayar işlemciyi korkma, GFLOPS değerleri en fazla 2-3 oynayacak, 5-10-15 oynamaya başlarsa stabil değilsin. Aynı sıkıntıyı undervolt da yapar, hardware failure alırsın. Y-cruncher'de de bak benim skorları incele, arada sapma neredeyse yok, sapma miktarı aşırı fazlaysa yine stabil değilsin, late error verir, 3-5 saat sonra örneğin. Undervolt bunların hepsini etkiler ve bozar. İlk etapta çipi stokta bırak ya da -10 -15'ten fazla değer uygulama.
Şu bile işini görür. Bu M-Die, voltaj ihtiyacı fazla 1.45 vdd civarı istiyor. Sen 1.4'te bile yaparsın aynısını. Nitro 1-2-1, 1-2-0 yapacaksın, FCLK 2200 stabilse orada kalır değilse 2133'e kadar dene. VDDG ayarlarını yap verdiğim. Nitro kısmında Nitro Enable Robust Training Enable rx-tx-control line 1-2-1 , rx-tx burst kısmını 8x 8x bırak.
Yerli Buildzoid serisini izle, mantığı kavrarsın kabaca. Sonrasında dediğim kişileri etiketlersen yardımcı olurlar büyük ihtimal boş zamanlarında. Ben bu kadar bilgi aktarabilirim, benim bilgi dağarcığım kısıtlı.
@RohanR
Zaten
@Yasin Alemdağ benden hiç bahsetmemiş, beni kale alan tek bir insan var o da
@behramabi zat-ı şahaneleri.