Ben de ana işletim sistemi olarak 3 aydır CachyOS kullanıyorum. Bundan önce de kendi bilgisayarımda 2 yıldan uzun süre ikinci işletim sistemi olarak Linux kullandım. İlk başta Arch Linux ile başladım, 1.5 yıl sonra CachyOS'e geçtim, sonra ise bu yıl temmuz ayında CachyOS'i ana sistem olarak kullanmaya başladım.
Windows artık çok hantal ve ağır bir işletim sistemi. Windows'ta bir güncelleme yüklemeye başlıyorum, sistem bir işlem yapıyor, görev yöneticisi bile zor açılıyor resmen. Üstelik SSD olmasına rağmen.
CachyOS'te sistem ben istemediğimde
hiçbir zaman kendi kendine güncelleme yapmıyor. Ben istersem güncellemeyi kendim yapıyorum. Ayrıca Linux'ta VMware Workstation kullanıyorum ve VMware, Linux'ta müthiş çalışıyor. Windows'ta modern VBS özellikleri yüzünden VMware çok hantal ve yavaş çalışıyor. VBS'i kapatınca da Valorant, FACEIT gibi oyunlar açılmıyor, ayrıca WSL2 de kullanamıyorsunuz, yani Windows kullanmak için olan az sayıda sebebi de öldürüyor VBS'i kapatmak.
Linux'ta istediğim herhangi bir masaüstü ortamını ve pencere yöneticisini kullanabiliyorum. Bak, her iki görüntü de aynı işletim sistemine ait:
Üstteki görüntüde Hyprland + Noctalia Shell, alttaki görüntüde ise klasik KDE Plasma mevcut. Ancak KDE Plasma'yı da özel font ve özel tema ile özelleştirdim. Windows'ta bu kadar detaylı özelleştirme yapamazsınız, illaki bir noktada duvara toslarsınız.
Windows'un GDID olayı ve berbat ClearType font yumuşatma sistemine değinmiyorum bile. CachyOS'te mükemmel görünen Balsamiq Sans fontu Windows'ta berbat görünüyor.
Linux'ta terminal kullanımı o kadar da şart değil. Kullanıcı dostu dağıtımlarda hiç terminal kullanmadan da her işinizi yapabiliyorsunuz. Tabii CachyOS o kadar da "sıfır terminal" deneyimi sunmuyor ama Arch Linux tabanlı bir sisteme göre terminal ihtiyacı mümkün olabildiğince azaltılmış. Ayrıca (sizi tenzih ederim ama) bazı "bilgisayar mühendisi olmak isteyen" kullanıcılar terminal'den korkuyor, şaka gibi...
Tam olarak neyin özgürlüğü bu? Ekonomik bir özgürlükse, ücretli programların alternatifleri var. Mahremiyet üzerine bir özgürlükse, açıkçası bu kadar hardcore davranmaya gerek olduğunu pek sanmıyorum; çünkü sıradan bir insansan, velilerin özellikle denetlenerek çalınacağını sanmıyorum.
Burada kastedilen özgürlük "ekonomik" değil, harbi özgürlüktür. Açık kaynaklı yazılımların ne yaptığı açıkça incelenebilir. Artık yapay zeka da var, isteyen herkes kolayca analiz yapabiliyor. Kapalı kaynaklı yazılımlarda ise ne olduğunu asla bilemezsiniz. Hatta Microsoft güncelleme sonrasında "şu açığı kapattık" dese bile gerçekten kapattığını kanıtlamak tam anlamıyla mümkün değildir, Microsoft'un sözüne güvenmek zorundasınız. Bazen "açığı kapattık" diyorlar, ertesi gün açığın kapatılamadığı ortaya çıkıyor ve Microsoft bir güncelleme daha yayınlamak zorunda kalıyor.
Mahremiyet denilen şeyi hafife almayın, bazen harbiden insanların başına bela olabiliyor. Ayrıca firmaların elinde on binlerce kişinin verisi olduğu zaman insanların algılarını bile değiştirebiliyorlar. Cambridge Analytica skandalını araştırın, sırf ellerindeki devasa veri setiyle hedefli reklamlar vererek Trump'ın seçimi kazanmasını sağlamışlardı.
Microsoft Store'un farkı neredeyse tamamının bu tarz uygulamalardan oluşması. Oyunların bile neredeyse tamamı exelere sahip olsalar bile UWP ayağına bazı sınırlar ardına kapatılmışlar, modlamanızı bile zorlaştırıyorlar.
