Merhaba uzun süredir yaşadığım bir problemi bugün tam anlamıyla çözmüş bulunmaktayım. CS2'de Alt+Tab veya yan ekran geçtiğim zaman ekranım tamamen donup hiçbir kombinasyona bilgisayar tepki vermiyordu. 1 aylık bir sürede anlık sürekli takip yaptım, UV denedim veya kaldırdım, onun haricinde birden fazla sürümde sürücü güncellemesi de yaptım fakat hiçbiri nafile etmedi. Ek olarak mikro stutter sorunları da yaşıyordum.
Kullandığım sistem:
R7-7700 5.5GHz -40 co.
ASUS Prime B650M-R
Sapphire Nitro+SE RX 6800XT.
G.Skill Trident Z5 RGB 2x16 32 GB 6200MHz CL 28 1.5vdd
WD blue SN570 500GB M.2
Intel 660p 1TB M.2
Cooler Master ML 240l V2.
MSI MAG A850GL 850W Gold modüler.
Son birkaç gündür iyice uğraştım ve mikro stutter sorununu FreeSync kapatarak çözmeyi başardım. CS'de mikro stutter sorunu yaşamıyordum fakat GTA 5, Far Cry 5, ve Witcher 3'te ağırca yaşıyordum.
CS2'deki donma sorunu bir türlü çözememiştim ta ki düne kadar. Dün birkaç denediğim yöntem vardı ve işe yaradı da. Sorunun tam anlamı ile multi monitor VRAM switching kaynaklı olduğunu anladım.
Peki nedir bu multi monitor VRAM switching?
Multi-monitor VRAM switching genellikle ekran kartlarının (özellikle dizüstü bilgisayar ve çoklu GPU destekli sistemlerde) VRAM kullanımını monitöre göre dinamik olarak sürekli değiştirmesi anlamında değinilebilir.
Birden fazla monitör bağlandığında ekran kartı, her monitörün çözünürlüğüne ve yenileme hızına göre framebuffer kısmını ayırır. Yüksek çözünürlüklü veya değişken Hz'li çok sayıda monitör bağlandığında VRAM ihtiyacı artar. Switching kısmı, GPU'nun hangi monitör için ne kadar VRAM tahsis edeceğini dinamik şekilde ayarlamasını ifade eder de diyebiliriz.
Performans olarak sorun yaşatan başlıca unsurlar ise şöyle sıralanabilir;
VRAM yetersizliği
Birden fazla monitör, özellikle yüksek çözünürlük (2k–4k) ve yüksek yenileme hızı (120–240 Hz) olduğunda GPU çok fazla framebuffer ayırmak zorunda kalır.
Oyun + çoklu monitör senaryosunda VRAM dolarsa sistem RAM'e taşar → donma/lag.
iGPU dGPU geçişi (switching lag)
Dizüstülerde, Windows ya da sürücüler hangi GPU'nun kullanılacağına karar verir.
Anlık geçişlerde (mesela bir video açarken veya monitör takıp çıkarırken) kısa donmalar olur.
Sürücü (driver) sorunları
NVIDIA, AMD veya Intel sürücülerinde multi-monitor senaryoları için bug olabiliyor.
Özellikle G-Sync/FreeSync + farklı yenileme hızına sahip monitörler donmalara yol açabiliyor.
Çözünürlük / yenileme hızı uyuşmazlığı
Örneğin: Bir monitör 144 Hz, diğeri 60 Hz GPU bunları senkronize etmeye çalışırken stutter/donma olabilir.
Arka planda uygulama yükü
Chrome, Edge, video oynatma veya OBS gibi yazılımlar GPU encode/decode birimini tüketirse oyun veya masaüstünde takılmalar yaşanabilir.
Kablo / bağlantı sorunları
Özellikle HDMI/DP kablosu kalitesizse veya DisplayPort sürümü uyumsuzsa sinyal kesilip donma yaşanabilir.
Peki ben sorunu nasıl çözdüm:
Sorunun multi-monitor VRAM switching kaynaklı olduğunu anlamam pek sürmedi çünkü yan ekrana her geçtiğimde bilgisayarım 3 dakika boyunca kitleniyordu ve ardından Radeon yazılımı yani adrenalin kendini sıfırlayıp hata uyarısı gönderiyordu. Sorunu ilk başta şu yöntemle çözmeyi denedim ana ekranım 165Hz yan ekranım ise 75Hz yan ekranımı 60Hz alıp denedim birkaç gün ve biraz da olsa donmanın önüne geçti diyebilirim fakat bana kalıcı çözüm lazımdı.
Bu sefer VRAM frekansı ayarlamayı denedim VRAM freaknsımı sabit tutup 2000MHz ayarladım ve birkaç gündür hiçbir problem yaşamdım bu sorunu eğer yaşıyorsanız bu yöntemleri deneyebilirsiniz.
Sorun genellikle RX 6000 serisi kartlarda
6000 serisi kart kullanan ne kadar kişi varsa bu problemi yaşadığını fark ettim. Özellikle @Mithat Berhan hoca da RX 6900XT kartında CS2 girdiğinde böyle bir problem yaşıyordu ki üzerinde Discord da çok fazla konuştuk bu problem ile ilgili denemediğimiz ayar bile kalmamıştı diyebilirim.
Dediğim gibi frekans sabitlemek ya da Hz değiştirmek sorunu çözebiliyor fakat sorununuzu uzun vadede bence kademe kademe saptayarak ilerleyip ölçerseniz daha iyi olacaktır.
Yazıyı beğendiyseniz teşekkür ederim. Bir kahve eşliğinde keyifli okumalar dilerim.
Kullandığım sistem:
R7-7700 5.5GHz -40 co.
ASUS Prime B650M-R
Sapphire Nitro+SE RX 6800XT.
G.Skill Trident Z5 RGB 2x16 32 GB 6200MHz CL 28 1.5vdd
WD blue SN570 500GB M.2
Intel 660p 1TB M.2
Cooler Master ML 240l V2.
MSI MAG A850GL 850W Gold modüler.
Son birkaç gündür iyice uğraştım ve mikro stutter sorununu FreeSync kapatarak çözmeyi başardım. CS'de mikro stutter sorunu yaşamıyordum fakat GTA 5, Far Cry 5, ve Witcher 3'te ağırca yaşıyordum.
CS2'deki donma sorunu bir türlü çözememiştim ta ki düne kadar. Dün birkaç denediğim yöntem vardı ve işe yaradı da. Sorunun tam anlamı ile multi monitor VRAM switching kaynaklı olduğunu anladım.
Peki nedir bu multi monitor VRAM switching?
Multi-monitor VRAM switching genellikle ekran kartlarının (özellikle dizüstü bilgisayar ve çoklu GPU destekli sistemlerde) VRAM kullanımını monitöre göre dinamik olarak sürekli değiştirmesi anlamında değinilebilir.
Birden fazla monitör bağlandığında ekran kartı, her monitörün çözünürlüğüne ve yenileme hızına göre framebuffer kısmını ayırır. Yüksek çözünürlüklü veya değişken Hz'li çok sayıda monitör bağlandığında VRAM ihtiyacı artar. Switching kısmı, GPU'nun hangi monitör için ne kadar VRAM tahsis edeceğini dinamik şekilde ayarlamasını ifade eder de diyebiliriz.
Performans olarak sorun yaşatan başlıca unsurlar ise şöyle sıralanabilir;
VRAM yetersizliği
Birden fazla monitör, özellikle yüksek çözünürlük (2k–4k) ve yüksek yenileme hızı (120–240 Hz) olduğunda GPU çok fazla framebuffer ayırmak zorunda kalır.
Oyun + çoklu monitör senaryosunda VRAM dolarsa sistem RAM'e taşar → donma/lag.
iGPU dGPU geçişi (switching lag)
Dizüstülerde, Windows ya da sürücüler hangi GPU'nun kullanılacağına karar verir.
Anlık geçişlerde (mesela bir video açarken veya monitör takıp çıkarırken) kısa donmalar olur.
Sürücü (driver) sorunları
NVIDIA, AMD veya Intel sürücülerinde multi-monitor senaryoları için bug olabiliyor.
Özellikle G-Sync/FreeSync + farklı yenileme hızına sahip monitörler donmalara yol açabiliyor.
Çözünürlük / yenileme hızı uyuşmazlığı
Örneğin: Bir monitör 144 Hz, diğeri 60 Hz GPU bunları senkronize etmeye çalışırken stutter/donma olabilir.
Arka planda uygulama yükü
Chrome, Edge, video oynatma veya OBS gibi yazılımlar GPU encode/decode birimini tüketirse oyun veya masaüstünde takılmalar yaşanabilir.
Kablo / bağlantı sorunları
Özellikle HDMI/DP kablosu kalitesizse veya DisplayPort sürümü uyumsuzsa sinyal kesilip donma yaşanabilir.
Peki ben sorunu nasıl çözdüm:
Sorunun multi-monitor VRAM switching kaynaklı olduğunu anlamam pek sürmedi çünkü yan ekrana her geçtiğimde bilgisayarım 3 dakika boyunca kitleniyordu ve ardından Radeon yazılımı yani adrenalin kendini sıfırlayıp hata uyarısı gönderiyordu. Sorunu ilk başta şu yöntemle çözmeyi denedim ana ekranım 165Hz yan ekranım ise 75Hz yan ekranımı 60Hz alıp denedim birkaç gün ve biraz da olsa donmanın önüne geçti diyebilirim fakat bana kalıcı çözüm lazımdı.
Bu sefer VRAM frekansı ayarlamayı denedim VRAM freaknsımı sabit tutup 2000MHz ayarladım ve birkaç gündür hiçbir problem yaşamdım bu sorunu eğer yaşıyorsanız bu yöntemleri deneyebilirsiniz.
Sorun genellikle RX 6000 serisi kartlarda
6000 serisi kart kullanan ne kadar kişi varsa bu problemi yaşadığını fark ettim. Özellikle @Mithat Berhan hoca da RX 6900XT kartında CS2 girdiğinde böyle bir problem yaşıyordu ki üzerinde Discord da çok fazla konuştuk bu problem ile ilgili denemediğimiz ayar bile kalmamıştı diyebilirim.
Dediğim gibi frekans sabitlemek ya da Hz değiştirmek sorunu çözebiliyor fakat sorununuzu uzun vadede bence kademe kademe saptayarak ilerleyip ölçerseniz daha iyi olacaktır.
Yazıyı beğendiyseniz teşekkür ederim. Bir kahve eşliğinde keyifli okumalar dilerim.
Son düzenleme:
