Debloat edilmiş Windows kullanmak gerekli mi?

Custom debloat edilmiş ISO'lara ben şahsen güvenmezdim. NTLite indirip Microsoft'un orijinal ISO'sunu kendin debloat etmek daha mantıklı, en azından sistemde neyi değiştirdiğini bilirsin.

Ayrıca Windows 11'in temel mimarisini debloat ederek tamamen değiştiremezsin. DWM, WDDM ve işletim sisteminin grafik scheduling altyapısı hâlâ Windows 11'in kendi yapısı olarak kalıyor. Bu yüzden ne kadar debloat edersen et, bazı davranışlar değişmez.

Sistem tepkiselliği ve düşük overhead açısından Windows 10 LTSC 2021 gibi daha sade bir kurulum bazı sistemlerde daha hızlı ve daha hafif hissedilebilir. Ama bu, her kullanım senaryosunda daha yüksek FPS vereceği anlamına gelmez.

CRT_User dedi:

Custom debloat edilmiş ISO'lara ben şahsen güvenmezdim. NTLite indirip Microsoft'un orijinal ISO'sunu kendin debloat etmek daha mantıklı, en azından sistemde neyi değiştirdiğini bilirsin.

Ayrıca Windows 11'in temel mimarisini debloat ederek tamamen değiştiremezsin. DWM, WDDM ve işletim sisteminin grafik scheduling altyapısı hâlâ Windows 11'in kendi yapısı olarak kalıyor. Bu yüzden ne kadar debloat edersen et, bazı davranışlar değişmez.

Sistem tepkiselliği ve düşük overhead açısından Windows 10 LTSC 2021 gibi daha sade bir kurulum bazı sistemlerde daha hızlı ve daha hafif hissedilebilir. Ama bu, her kullanım senaryosunda daha yüksek FPS vereceği anlamına gelmez.

Genişletmek için tıkla...

Bu TR_by ISO'da 9800X3D'de ilk 5'teyim V-Ray'de. Bazılarına gözüm kapalı güveniyorum, herkese güvenilmez tabii. Kendin ISO editlemek en iyisidir de bir yerden sonra işin ehline bırakmak lazım. Defender devre dışı gelmesi zaten bazı kesime göre direkt olarak ofsayt. Modifiye ISO'ların genelinin zaten güvenilirliği sorgulanır ama globalde de birçok kişi kullanır. Windows 11 bizi buna mahkum etti. NTLite tek başına yeterli değil bir de, birçok aracı yazılım var. Ciddi emek var bu ISO'larda aslında. Kendim uğraşmak istemediğimden hazır yöneliyorum. Kokteyl ile kullanan var mesela, tek tık ile tüm script, reg. ve ayarlar, programlar yükleniyor. Bunlar niş konular, ileri düzey ilgilenmek isteyen bence ISO debloat yönelmesi lazım. Herkes becerebileceğini düşünmüyorum.

Ayhan Dönmez dedi:

Bu TR_by ISO'da 9800X3D'de ilk 5'teyim V-Ray'de. Bazılarına gözüm kapalı güveniyorum, herkese güvenilmez tabii. Kendin ISO editlemek en iyisidir de bir yerden sonra işin ehline bırakmak lazım. Defender devre dışı gelmesi zaten bazı kesime göre direkt olarak ofsayt. Modifiye ISO'ların genelinin zaten güvenliği sorgulanır ama globalde de birçok kişi kullanır. Windows 11 bizi buna mahkum etti. NTLite tek başına yeterli değil bir de, birçok aracı yazılım var. Ciddi emek var bu ISO'larda aslında. Kendim uğraşmak istemediğimden hazır yöneliyorum. Kokteyl ile kullanan var mesela, tek tık ile tüm script, reg. ve ayarlar, programlar yükleniyor. Bunlar niş konular, ileri düzey ilgilenmek isteyen bence ISO debloat yönelmesi lazım. Herkes becerebileceğini düşünmüyorum.

Genişletmek için tıkla...

Evet, benim için Defender'ın olmaması biraz ofsayt. Windows 7'yi en son aktif kullandığım dönemde Kaspersky hâlâ güncelleme alıyordu ve Windows 7'nin temel yapısı gereği sistem gerçekten çok hafifti. Görev Yöneticisi'nde 30-40 civarı işlem görmek normaldi, Windows 11 ise daha açılışta 200-250 civarı işlemle başlayabiliyor.

Windows 11'de arka planda çalışan servis ve süreçlerin sayısı çok daha fazla. Bunların her biri sistemin işlemci, sürücü ve IO altyapısıyla etkileşime girdiği için DPC latency'ye katkıda bulunabilir. Bu nedenle sistemi gereksiz bileşenlerden arındırmak, özellikle düşük gecikme avcıları için yani biz mantıklı olabilir.

Tabii kullanıcı bu konulara çok hâkim değilse, rastgele tweak ve debloat işlemleri yapmak sistemi hızlandırmak yerine daha da bozabilir. Güvenilir bir custom ISO varsa ve neyin değiştirildiği açıkça belirtiliyorsa denenebilir. Ancak benim için Defender'ın tamamen kaldırılmış olması ciddi bir eksi. Güvenlik konusunda biraz takıntılı olduğum için, günlük kullanımda bankacılık veya önemli hesap girişleri yapmadığım, yalnızca oyun amacıyla kullandığım tertemiz ve kontrollü şekilde debloat edilmiş bir Windows 11 kurulumu benim için gayet mantıklı olabilir.

user44 dedi:

Defender zaten bir işe yaramıyor ekstra olarak zorluk çıkarıyor bazı durumlarda. Önerdiğinizi kullanıyormuşsunuz onu deneyeceğim, bir de açık kaynak kodlu AtlasOS olabilir.

Genişletmek için tıkla...

Atlas ve Riva üzerine kurulabilir ne yaptığını bilirsen bu hazır modifiyelerin ama gerek yok. Zaten stok 60 işlem. WebView vesaire ihtiyacın yoksa sil mesela, 7-8 işlem ekliyor boş yere. Store kullanırsan dursun, ihtiyaç var. Bazı detay kısımlar var ama bir yerden sonra şova girer. Stok hali başarılı sistemlerin dediğim noktalara dikkat edersen. Bu işlem sayısı muhabbeti bir yerden sonra fanteziye giriyor, bir anlamı yok yani. Hepsini tek işlem altında da toplayabiliyorsun ama sistem çöküyor sonrasında. Gereksizleri kaparsan zaten 60-65 işlem bandında boşta 2 GB RAM ile kullanırsın. Bellek temizliği ile 1.5 düşer.

CRT_User dedi:

yalnızca oyun amacıyla kullandığım tertemiz ve kontrollü şekilde debloat edilmiş bir Windows 11 kurulumu benim için gayet mantıklı olabilir.

Genişletmek için tıkla...

Yalnızca oyuna yönelik dizayn edilmiş sistemler, iş için ben de tavsiye etmem. LTSC zaten başlı başına problem çıkartabiliyor yazılım konusunda. Herkese gelmez.

Pro 25H2'deyim şu anda, bir fark gözlemleyemedim. Sistem direkt 60 işlem geliyor zaten restart sonrası, jet gibi. Ne yaptığını bilirsen Windows 11'de çok sorun yaşayacağını düşünmüyorum. Stok hali haricinde. İnsanlar uğraşmak istemediklerinden Linux kaydı ama gel gelelim belki daha fazla sorunla karşılaştılar. Hepsi deneyim istiyor. @CRT_User

Ayhan Dönmez dedi:

Linux kaydı ama gel gelelim belki daha fazla sorunla karşılaştılar. Hepsi deneyim istiyor.

Genişletmek için tıkla...

Ben de Linux'a geçmiştim ve sistemin aşırı hafif olmasından gerçekten memnundum. Ancak 13. nesil i9 işlemciye geçince P-core/E-core meselesi devreye giriyor. Intel Thread Director ve hibrit mimari optimizasyonları Windows 11'de çok daha iyi çalışıyor. Windows 10'da oyun sırasında iş parçacıklarının E-core'lara yanlış şekilde atanması bazı durumlarda stutter'a neden olabiliyor.

Bu yüzden ben de Windows 11'e geri döndüm. BIOS'tan E-core'ları kapatıp Windows 10 kullanabilirim ama bu sefer de işlemcinin sahip olduğu ekstra çekirdek avantajından vazgeçmiş oluyorum. Biraz Windows 11'e bağımlı kaldık diyelim. Yoksa Linux tarafında RAM gecikmem bile 4-5 ns daha düşük çıkıyor.

CRT_User dedi:

Ben de Linux'a geçmiştim ve sistemin aşırı hafif olmasından gerçekten memnundum. Ancak 13. nesil i9 işlemciye geçince P-core/E-core meselesi devreye giriyor. Intel Thread Director ve hibrit mimari optimizasyonları Windows 11'de çok daha iyi çalışıyor. Windows 10'da oyun sırasında iş parçacıklarının E-core'lara yanlış şekilde atanması bazı durumlarda stutter'a neden olabiliyor.

Bu yüzden ben de Windows 11'e geri döndüm. BIOS'tan E-core'ları kapatıp Windows 10 kullanabilirim ama bu sefer de işlemcinin sahip olduğu ekstra çekirdek avantajından vazgeçmiş oluyorum. Biraz Windows 11'e bağımlı kaldık diyelim. Yoksa Linux tarafında RAM gecikmem bile 4-5 ns daha düşük çıkıyor.

Genişletmek için tıkla...

Bu hazır modifiyelerin özellikle gaming performansı çok iyi, birçok sistemde denedim. Güvenlik konusu soru işareti ama yıllarını vermiş adamlar, çoğu kesim kullanır. Globaldeki karşılıkları da belli, ben yerli ve milli olanları tercih ediyorum. Birkaç tanesi harici şu anda zaten çok tercih edilesi ISO yok, işini iyi yapan ile yapmayanı ayırt etmek çok zor değil açıkçası. Kendin kurunca da anlıyorsun. Sistemlerin performansı iyi, stok 11 kullanıp eziyet etmeye gerek yok. Adım başı AI reklamı var.

Ayhan Dönmez dedi:

Bu hazır modifiyelerin özellikle gaming performansı çok iyi, birçok sistemde denedim. Güvenlik konusu soru işareti ama yıllarını vermiş adamlar, çoğu kesim kullanır. Globaldeki karşılıkları da belli, ben yerli ve milli olanları tercih ediyorum. Birkaç tanesi harici şu anda zaten çok tercih edilesi ISO yok, işini iyi yapan ile yapmayanı ayırt etmek çok zor değil açıkçası. Kendin kurunca da anlıyorsun. Sistemlerin performansı iyi, stok 11 kullanıp eziyet etmeye gerek yok. Adım başı AI reklamı var.

Genişletmek için tıkla...

Evet, bu yüzden ben Windows 11 IoT LTSC 2024 kullanıyorum. Düz kurulum yaptım, ekstra bir debloat işlemi uygulamadım. En azından AI Recall, Microsoft Store, Xbox ve benzeri gereksiz gördüğüm, sisteme ekstra yük bindirebilecek veya gizlilik açısından hoşuma gitmeyen bileşenler sistemde yok.

Core Isolation'ı da kapalı tutuyorum. BIOS'tan işlemci sanallaştırmasını da aktif etmiyorum. Aktif olarak bankacılık işlemleri yaptığım ve Excel kullandığım için, ne olduğu tam olarak belli olmayan custom debloat ISO'lara günlük kullanım sistemimde pek güvenmiyorum.

Ama farklı bir SSD'ye bu tarz güvenilirliği bilinen custom ISO'lardan birini kurup sadece gaming amaçlı kullanmak bence gayet mantıklı olabilir. Böylece ana sistemde güvenlik ve stabiliteden ödün vermeden, oyun sisteminde gereksiz servisleri ve bileşenleri mümkün olduğunca azaltıp daha sade bir Windows kurulumu elde edilebilir.

CRT_User dedi:

Ama farklı bir SSD'ye bu tarz güvenilirliği bilinen custom ISO'lardan birini kurup sadece gaming amaçlı kullanmak bence gayet mantıklı olabilir. Böylece ana sistemde güvenlik ve stabiliteden ödün vermeden, oyun sisteminde gereksiz servisleri ve bileşenleri mümkün olduğunca azaltıp daha sade bir Windows kurulumu elde edilebilir.

Genişletmek için tıkla...

İş için kullanmam, gaming modifiye sistemler tamamen. Bu tarz ISO'ların tek kullanım senaryosu budur. İş için kullanan da var ama modifiyeler hataya açık sistemler, hepsi için geçerli bu. Ne yaptığını çok iyi bilmen lazım, gereksiz kasıntı olur. İş için kendin debloat edersin iyi kötü, o şekilde kullanırsın soru işareti olmadan. Bu defender öyle bir illet ki Easy Anti-cheat kullanan oyunlarda Windows olay günlüğü kernel event-tracing spamlatıp saniye başı drop yapıyor çoğu oyunda. Millet sonrasında AMD işlemcilerde drop, stutter sorunu var diyor. Halbuki defender silse ya da harici Kaspersky vs. kursa sorun düzelecek. Defender'dan arındırmak lazım sistemi.