Rehber Dizel otomobillerin kurum bağlamasının sebebi nedir?

Dizel araç kullanıcılarının en sık duyduğu şeylerden biri “araç kurum bağlamış” lafı. Özellikle şehir içi kullanılan dizellerde bu durum baya yaygın. Peki bu kurum olayı tam olarak neden oluyor?
Aslında olay dizel motorların çalışma mantığından geliyor. Dizel motorlar benzinliye göre daha fazla kurum ve partikül üretir. Normal şartlarda bu kurumun büyük kısmı egzoz sistemi ve DPF tarafından temizlenir. Ama kullanım şekli yanlış olunca zamanla EGR, emme manifoldu, turbo çevresi ve DPF (Dizel Partikül Filtresi) içinde ciddi kurum birikmeye başlıyor.

En Büyük Sebep: Kısa Mesafe Kullanım​

Dizel motor kısa mesafeyi pek sevmez. Araç tam çalışma sıcaklığına ulaşmadan sürekli stop edildiğinde egzoz sistemi yeterince ısınamaz.
Bunun sonucu olarak:

• DPF kendini temizleyemez
• Egzoz içindeki partiküller birikmeye başlar
• EGR valfi kurumla dolar
• Emme manifoldunda daralma oluşur

Özellikle “ev-iş arası 3-5 km” kullanılan dizellerde bu sorun çok görülüyor.

Sürekli Düşük Devir Kullanmak​

Yakıt düşürmek için arabayı sürekli 1500 devir altında bayıla bayıla kullanmak da kurumu artırıyor. Motor yeterince verimli yanma yapamadığı için içeride daha fazla karbon oluşuyor.
Bir süre sonra:

• Araç hantallaşır
• Gaz tepkisi düşer
• Siyah duman artabilir
• DPF rejenerasyonu sıklaşır

Kalitesiz Yakıt Kullanımı​

Düşük kaliteli mazot da kurum oluşumunu ciddi artırıyor. Özellikle enjektör püskürtmesi düzgün olmazsa yakıt tam yanmıyor ve geriye daha fazla karbon kalıyor.
Bu durum zamanla:

• Enjektör kirlenmesi
• Turbo kurumlanması
• DPF tıkanması

gibi masraflara dönüşebiliyor.

EGR Sistemi Neden Kurumlanıyor?​

Modern dizellerde bulunan EGR sistemi egzoz gazının bir kısmını tekrar motora gönderiyor. Ama bu sistemin kötü tarafı, zamanla içeride kurum biriktirmesi.

Özellikle düşük sıcaklıkta çalışan araçlarda EGR içi resmen katran gibi olabiliyor.

Şu görüntü dizel araçlarda oluşan tipik EGR kurumuna örnek:

DPF Neden Tıkanıyor?​

DPF’nin görevi egzozdaki partikülleri tutmak. Sistem belirli sıcaklığa ulaştığında bu partikülleri yakarak kendini temizliyor. Buna rejenerasyon deniyor.

Ama araç:

• sürekli kısa mesafe kullanılıyorsa,
• sık dur-kalk trafikte çalışıyorsa,
• rejenerasyon sırasında stop ediliyorsa,

DPF kendini temizleyemiyor ve içerideki kurum giderek birikiyor.

Bir süre sonra:

• Çekiş düşüyor
• Yakıt artıyor
• Fan sürekli açıyor
• DPF lambası yanıyor

Kurum Bağlayan Araçta Belirtiler Neler?​

Genelde şu belirtiler görülüyor:

• Gaz yemede isteksizlik
• Alt devir hantallığı
• Artan yakıt tüketimi
• Siyah duman
• Sık rejenerasyon
• Motor arıza lambası
• Turbo geç dolması

Bazı araçlarda rölanti düzensizliği bile yapabiliyor.

---

Peki bunun önüne nasıl geçilir?​

Tamamen engellemek zor ama azaltmak mümkün.

Şunlar baya fark ediyor:

• Aracı ara sıra uzun yolda kullanmak
• Motor tam ısınmadan zorlamamak
• Sürekli aşırı düşük devir kullanmamak
• Kaliteli yakıt almak
• Bakımları geciktirmemek
• Rejenerasyon sırasında aracı stop etmemek

Özellikle haftada bir uzun yol yapmak dizel araç için ciddi rahatlatıcı oluyor.

---

Dizel motor aslında uzun yol motoru. Sürekli kısa mesafe ve düşük sıcaklıkta kullanım olunca kurum kaçınılmaz hale geliyor. Bugün birçok DPF ve EGR problemi aslında mekanik arızadan çok kullanım şekli yüzünden ortaya çıkıyor.
Yani dizel araç kötü olduğu için değil, yanlış kullanım yüzünden zamanla kurum problemi yaşamaya başlıyor.