Duman altında bir toplum: Sigara bağımlılığının gizli gücü (katılım anketiyle)

iQOS sigara sayılırsa evet içiyorum.

seeraddar dedi:

Kokusundan tiksiniyorum. Bir insan neden içer ki?

Genişletmek için tıkla...

Kokusu güzel be hocam.

Ankette neden daha onceden duzenli/duzensiz icici olup da tamamen birakanlara dair bir sekme olmadigini merak ettim.

Nikotinin senelerce masum bir madde gibi sunulmasinin bedelini oduyoruz aslinda. Ben de isin sinir sistemi tarafina yaklasayim. Stimulant yani uyarici maddeler seklinde bir psikoaktif madde sinifi var. Bunlara kokain, amfetaminler, kafein (Evet, kafein de bir uyaricidir.) ve anestezide gorebileceginiz efedrini ornek verebiliriz. Bu maddeler ne kadar "uyusturma" gorevi gormeseler de, hatta tam tersine neden olsalar da dile oyle yerlestigi icin "uyusturucu" sinifinda yer alir. Nikotin de bu sinifin bir uyesi, yani aslinda bir uyusturucu. Cogu psikoaktif madde gibi beyin kimyasini kalici degistirebiliyor.

Nikotinin calisma mantigi asetilkolin reseptorlerine baglanmasi uzerine kurulu. Asetilkolin beynin ogrenme, hafiza ve dikkat gibi temel birimlerini yonetmede gorev alan bir norotransmitter. Aci verici olan kisimsa nikotin bu reseptorlere, asetilkoline gore 50-60 belki de 100 kat daha siki baglanir. Bu baglanma asiri uyarilmaya neden olur, bu durum da beynin mutluluk ve zevk bolgelerini (VTA ve NA) uyarir. Bunun bize yansiyisi da kisa vadeli artan dikkat ve enerji seklinde. Uzun vadeli kullanimla birlikte beyin "normal = nikotin" seklinde bir bag kurar. Bunu dengelemek icin de nikotinik asetilkolin reseptorlerinin sayisini artirir. Zamanla tolerans gelistigi icin ayni etkiyi yakalamak ister. Nikotin alinmadiginda artan reseptorler doyurulmadigi icin malum yoksunluk hissi dogar. Artik aksiyon potansiyeli degistigi icin beyin daha zor zevk almaya baslar. Beyin kimyasini bozdugu ilk yer burasi.

Beyinde birisi fren birisi de gaz gorevi goren iki norotransmitterimiz daha var. Bunlar sirasiyla GABA ve glutamat. Nikotin kullanimi uzun vadede GABA'yi azaltirken glutamati artirir. Glutamatin yukselmesi aslinda ogrenmeyi artirir. Yani nikotin kisa vadede bunu sagliyor. Ama uzun vadede? Glutamat da toleransa ugruyor. Yani ogrenme ve hafiza dogrudan zarar gormeye basliyor. Hatta kronik glutamat fazlaligi nedeniyle noron hasarina ugramak da nadir degil. GABA ise daha cok dopaminle alakali. GABA duzeni bozuldugunda mutluluk esiginiz degisiyor cunku artik freniniz normal sekilde calismiyor.

İçmiyorum ve tabiri caizse nefret ediyorum kendisinden, canım büyükbabamı hayattan kopardı.

Sigara kadar kötü bir şey yok şu hayatta. 12 yıl sigara tükettim ve bırakalı 2 yıl 3 ay oldu. Resmen gençleştiğimi hissettim. Sigara kullandığım dönem koku ve tat duyumda sorunlar vardı. Az alıyordum. Sigarayı bıraktıktan sonra gerçekten kokunun önemini anladım. Yediğim etin, içtiğim kahvenin gerçek tadını aldım. Tat duyum düzeldi. Sabahları uyandığımda ağzımda çöp yığını var gibi uyanıyordum artık öyle bir şey hissetmiyorum. Uyku problemlerim vardı bıraktıktan sonra bu durum düzeldi. Sabahları uyandığımda daha dinç uyanmaya başladım.

"Ya abi sigarayı bırakamıyorum, tiryakiyim abi" diyenlere inanmıyorum. Ben günde 4 paket sigara içen bir insandım. Ben bıraktıysam bırakmak isteyen herkes bırakır. Sigarayı bırakmaktaki en büyük etken sigarayı azaltmak ya da hap kullanmak değil bırakma kararı almak ve dirayet göstermek. Ondan sonra bırakman kolay.

Bağımlılıklar kısa vadede rahatlık (sahte rahatlık) ama uzun vadede ağır zararlar yaratır.