Gericiliğe şiiriyle savaş açan adam: Aşık Dertli

AŞIK DERTLİ
Kendisi 1772 yılında Bolu'da doğmuş bir Türk halk ozanıdır. Bolu Çağa'nın Şahnalar köyünde doğdu. Asıl adı İbrahim ve mahlası Lütfi'dir. Geçimini aşık kahvelerinde saz çalıp şiir söyleyerek sağlamıştır. İstanbul, Konya ve Mısır'da bulunmuştur. Divan, halk ve tekke edebiyatlarındaki geniş kültürü sayesinde daha sağlığında yaygın bir şöhret kazanmış, divanı taş baskısıyla birçok defa basılmıştır. Fuzuli, Aşık Ömer, Gevheri gibi şairlerin etkilerini taşıyan Dertli, çağının öbür saz şairleri gibi aruzla gazeller, divanlar, kalenderiler yazmıştır

Sultan 2. Mahmut döneminde fes giyilmesi kabul edilince fesi öven redifli bir kaside yazdı. Ödül olarak Çağa'ya ayan olarak atandı.

Divan türündeki şiirleri başarılı değildir. Asıl ününü hece vezinli şiirleriyle kazandı. Alevi-Bektaşi inançlarına bağlıdır. Ağır bir dil kullanır, şiirlerinde toplumsal eleştiri ve taşlamalar öne çıkar.

Bektaşi geleneğine bağlı toplumsal yergi içerikli şiirleri, şathiyeleri ve softalığı, yobazlığı eleştiren şiirleriyle tanınan bir halk ozanıdır. Taşlamalarıyla ünlüdür.

Önce Halveti tarikatına girdiği daha sonra Bektaşiliğe yöneldiği söylenen Dertli, 1846 yılında Ankara’da ölmüştür.



AŞIK DERTLİ'NİN TANINMASINA VESİLE OLAN ŞİİRİ

Şeytan Bunun Neresinde
Telli sazdır bunun adı
Ne ayet dinler ne kadı
Bunu çalan anlar kendi
Şeytan bunun neresinde

Venedik'ten gelir teli
Ardıç ağacından kolu
Be Allah'ın sersem kulu
Şeytan bunun neresinde

Abdest alsan aldın demez
Namaz kılsan kıldın demez
Kadı gibi haram yemez
Şeytan bunun neresinde

İçinde mi dışında mı
Burgusunun başında mı
Göğsünün nakışında mı
Şeytan bunun neresinde

Dut ağacından teknesi
Kirişten bağlı perdesi
Behey insanın teresi
Şeytan bunun neresinde

Dertli gibi sarıksızdır
Ayağı da çarıksızdır
Boynuzu yok kuyruksuzdur
Şeytan bunun neresinde

ProfTech dedi:

Şiiri o donemdeki ciddi din baskisinin oldugunu gosteriyor.

Genişletmek için tıkla...

Maalesef o zamanın 2.Mahmuda gavur diyenleri sonrasında Atatürk'e kafir demeye kadar gitti. Bir de 2.Abdulhamit için yeni bir imaj çizmeye çalışıyorlar ya ona çok gülüyorum. Adam opera'dan çıkmazdı genelevlere resmiyet kazandırdı ama bunlar kapattı.

sbbo dedi:

Bu sözleri dönemin müftüsü sazın şeytan icadı olarak tanımlamasından kaynaklı yazmıştır.

Bu şiiri ilk bu şarkı ile dinlemiştim.

Genişletmek için tıkla...

Bu zamana kadar sözleriyle toplumsal eleştiride güncelliğini yitirmemiş nadide şiirlerden. Döktürmüş Aşık Dertli.