Her gün sabah kalktığınızda ışıltısıyla sizi mutlu eden güneşi hiç merak ettiniz mi? Merak edenler için elimden geldiğince açıklayayım.
Öncelikle güneşin yapısına bir göz gezdirelim. İçeride gercekleşen olayları anlatırken ihtiyacımız olacak.
Kısaca %78.5'lik büyük bir oranda hidrojen içerirken ayrıca %19.7 helyum, %0.86 oksijen ve %1'lik diğer elementleri de yapısında bulundurur.
Yıldızımız 1, 989x10³⁰ kg kütleye ve 1, 4122×10²⁷ m³ hacme sahiptir. Bu da yaklaşık 1.3 milyon dünya büyüklüğüne eş değer bir büyüklüktür.
İç kısmını katmanlara ayıracak olursak merkezinden itibaren; çekirdek, ışınımsal, bölge konvektif bölge, fotosfer, kromosfer ve bizim de görebildiğimiz korona tabakası olmak üzere 6 katmandan oluşur.
Bu katmanların sıcaklıkları sırasıyla;
● Çekirdek: 15. 000.000°c
● Işınımsal Bölge: 400.000°c
● Komvektif Bölge: 14.000°c
● Fotosfer: 6.000°c
● Kromosfer: 10.000°c
● Korona: 2. 000.000°c
(Celcius aslında kelvin -273.1 değerine tekabül eder. Miktarlar çok büyük olduğu için ekleme gereksinimi duymadım. Yine de aklınıza bulunsun.)
Şimdi de geldik en eğlenceli kısma:
1) Bu olay çekirdekteki 2 hidrojen atomunun tepkimesi sonucu döteryum elementinin oluşturur. (Döteryum 1 proton ve 1 nötrondan oluşan hidrojen atomuna verilen Ad'dır.)
2) Oluşan döteryum başka bir hidrojen atomuyla tekrardan tepkimeye girerek helyum -³'ü oluşturur. Helyum -³ oldukça kararsızdır ve tekrar tepkimeye girmeye çok müsattir.
3) 2 helyum -³'ün tepkimeye girmesiyle helyum-⁴ oluşur. Oluşan helyum-⁴'ün kütlesi tepkimeye giren 4 hidrojenin kütlesinden daha azdır. Bu da E = mc² formülüne göre azalan kütlenin enerji açığa çıkardığını ifade eder.
Sonuç olarak ortaya çıkan enerji güneş enerjisinin ta kendisidir.
Güneş içinde oluşan bu ısı ve ışık enerjisi direkt olarak yüzeye çıkmaz. İçeride uzun süren bir dolaşım halinde kaldıktan sonra dışarı çıkabilir.
Ayrıntılı bilgiye ulaşmak zor olduğu için isterseniz sonrasında bu kısmı anlatan kısa bir yazı yazabilirim.
Çünkü güneş çok güçlü bir manyetik alana sahiptir. Bu manyetik alan gelen ısı enerjisini içeride bastırabilecek kadar güçlüdür. Bu da basitçe küresel ısınmaya bağlı olarak ışık ışınlarının ozan tabakasıyla yer küre arasında sekerek sürekli bir dolaşım haline geçmesiyle aynı mantıktadır.
Güneşteki manyetik alan nasıl oluşuyor?
Güneş'in içinde manyetik bir dinamo görevi gören elektrik akımları tarafından üretildiğine inanılıyor. Bu elektrik akımları, Güneş'in konveksiyon bölgesindeki sıcak, iyonize gazların akışıyla üretiliyor.
Güneş patlamaları nasıl oluşuyor?
Manteyik alanın içeride bastırdığı yüksek enerji, güneş yüzeyindeki manyetik alan dalgalanmalarının oluşturduğu boşluktan faydalanarak ani bir şekilde uzaya salınıyor. Bu ısıyla beraber koronal saçılmaya da neden oluyor. Kısaca radyoaktif güneş çöpü de diyebiliriz.
Güneşteki siyah lekeler nasıl oluşuyor?
Bahsettiğimiz güneş patlamalarıyla bağlantılı olarak gelişiyor. Oluşan yüksek radyasyonun etkisiyle yüzeyde dalgalanmalar oluyor. Bu dalgalanmaların yüzeyle bağlantılı olan kısımlarında manyetik sıkışmadan dolayı sıcaklık düşüyor ve siyah lekeler oluşuyor. Soğuma dediğime bakmayın. Yaklaşık 3600°c oluyor bu siyah lekeler.
Techolay'dan @EmirElibol'un yazısıdır.
Okuduğunuz için teşekkürler.
Öncelikle güneşin yapısına bir göz gezdirelim. İçeride gercekleşen olayları anlatırken ihtiyacımız olacak.
Kısaca %78.5'lik büyük bir oranda hidrojen içerirken ayrıca %19.7 helyum, %0.86 oksijen ve %1'lik diğer elementleri de yapısında bulundurur.
Yıldızımız 1, 989x10³⁰ kg kütleye ve 1, 4122×10²⁷ m³ hacme sahiptir. Bu da yaklaşık 1.3 milyon dünya büyüklüğüne eş değer bir büyüklüktür.
İç kısmını katmanlara ayıracak olursak merkezinden itibaren; çekirdek, ışınımsal, bölge konvektif bölge, fotosfer, kromosfer ve bizim de görebildiğimiz korona tabakası olmak üzere 6 katmandan oluşur.
Bu katmanların sıcaklıkları sırasıyla;
● Çekirdek: 15. 000.000°c
● Işınımsal Bölge: 400.000°c
● Komvektif Bölge: 14.000°c
● Fotosfer: 6.000°c
● Kromosfer: 10.000°c
● Korona: 2. 000.000°c
(Celcius aslında kelvin -273.1 değerine tekabül eder. Miktarlar çok büyük olduğu için ekleme gereksinimi duymadım. Yine de aklınıza bulunsun.)
Şimdi de geldik en eğlenceli kısma:
NEREDEN GELİYOR BU ISI VE SICAKLIK?
Güneşin büyük oranda hidrojen ve helyumdan oluştuğunu görmüştük. Şimdi de bu oranların nedenini görelim.
Güneş, ısı yayabilmek yani aslında enerji açığa çıkarabilmek için füzyon reaksiyonları gerçekleştirir.Güneşin büyük oranda hidrojen ve helyumdan oluştuğunu görmüştük. Şimdi de bu oranların nedenini görelim.
1) Bu olay çekirdekteki 2 hidrojen atomunun tepkimesi sonucu döteryum elementinin oluşturur. (Döteryum 1 proton ve 1 nötrondan oluşan hidrojen atomuna verilen Ad'dır.)
2) Oluşan döteryum başka bir hidrojen atomuyla tekrardan tepkimeye girerek helyum -³'ü oluşturur. Helyum -³ oldukça kararsızdır ve tekrar tepkimeye girmeye çok müsattir.
3) 2 helyum -³'ün tepkimeye girmesiyle helyum-⁴ oluşur. Oluşan helyum-⁴'ün kütlesi tepkimeye giren 4 hidrojenin kütlesinden daha azdır. Bu da E = mc² formülüne göre azalan kütlenin enerji açığa çıkardığını ifade eder.
Sonuç olarak ortaya çıkan enerji güneş enerjisinin ta kendisidir.
Güneş içinde oluşan bu ısı ve ışık enerjisi direkt olarak yüzeye çıkmaz. İçeride uzun süren bir dolaşım halinde kaldıktan sonra dışarı çıkabilir.
Ayrıntılı bilgiye ulaşmak zor olduğu için isterseniz sonrasında bu kısmı anlatan kısa bir yazı yazabilirim.
Peki bu ışınlar neden direkt olarak dışarı çıkamıyorlar?Çünkü güneş çok güçlü bir manyetik alana sahiptir. Bu manyetik alan gelen ısı enerjisini içeride bastırabilecek kadar güçlüdür. Bu da basitçe küresel ısınmaya bağlı olarak ışık ışınlarının ozan tabakasıyla yer küre arasında sekerek sürekli bir dolaşım haline geçmesiyle aynı mantıktadır.
Güneşteki manyetik alan nasıl oluşuyor?
Güneş'in içinde manyetik bir dinamo görevi gören elektrik akımları tarafından üretildiğine inanılıyor. Bu elektrik akımları, Güneş'in konveksiyon bölgesindeki sıcak, iyonize gazların akışıyla üretiliyor.
Güneş patlamaları nasıl oluşuyor?
Manteyik alanın içeride bastırdığı yüksek enerji, güneş yüzeyindeki manyetik alan dalgalanmalarının oluşturduğu boşluktan faydalanarak ani bir şekilde uzaya salınıyor. Bu ısıyla beraber koronal saçılmaya da neden oluyor. Kısaca radyoaktif güneş çöpü de diyebiliriz.
Güneşteki siyah lekeler nasıl oluşuyor?
Bahsettiğimiz güneş patlamalarıyla bağlantılı olarak gelişiyor. Oluşan yüksek radyasyonun etkisiyle yüzeyde dalgalanmalar oluyor. Bu dalgalanmaların yüzeyle bağlantılı olan kısımlarında manyetik sıkışmadan dolayı sıcaklık düşüyor ve siyah lekeler oluşuyor. Soğuma dediğime bakmayın. Yaklaşık 3600°c oluyor bu siyah lekeler.
Techolay'dan @EmirElibol'un yazısıdır.
Okuduğunuz için teşekkürler.
Son düzenleyen: Moderatör: