Rehber İkinci el bilgisayar parçası alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Herkese selam,

Forumda sıkça 'İkinci el ekran kartı alırken neye dikkat etmeliyim? İkinci el İşlemci alırken neye dikkat etmeliyim?' gibi konular açılıyor, ben de bunun için bir rehber hazırladım. Şimdiden iyi okumalar.


Parça Parça başlayalım.

İşlemci​

İşlemci, bilgisayar parçaları arasından bozulması en zor parça denilebilir. En önemli kısım, pin kısmı, yani anakarta temas eden kısmıdır. Eğer önemli olan bir pin yamuk/kırık olur ise, işlemci çalışmayabilir. Fakat bu husus yine de kırılan pine göre değişebilir. Her pin farklı amaç ile yerleştirilmiştir.




Gördüğünüz kısım, işlemci pinleri. Satın alırken dikkat etmemiz bir numaralı husus bu.

Satın aldığım işlemciyi nasıl test edebilirim?​

İşlemciyi test etmenin en garanti yollarından birisi uzun süreli stres testidir. İşlemcide bir sorun var ise, test esnasında bu sorun yüksek ihtimal ile ortaya çıkacaktır. Onun harici dikkat edebileceğiniz bir nokta yok, işlemciler kolay bozulmaz.

Anakart​

Evet, geldik bir diğer 'Peynir ekmek' gibi satılan parçaya. Özellikle AM4 anakartlar çok çok fazla şekilde 2. el pazarında. Anakartlar, işlemciye göre çok çok daha hassastır. Kontrol etmeniz gereken kısım çok daha fazladır.
IO Portları
IO portları, anakartta bulunan Ethernet, USB veya Jack girişi gibi portlardır. İlk baş en basitinden bu portların kontrol edilmesi gereklidir.

IO Portları​

Ethernet Portu
USB Portu
HDMI/DP
Gibi portlar kontrol edilebillir. Hepsini tek tek denemenizde fayda var.

İşlemci Slotu​

En önemli hususlardan birisi bu doğal olarak. Sorunlu olduğu zaman işlemci çalışmaz, çok dikkat edilmesi lazım. Özellikle İntel tarafında pinler işlemcide değil de anakartta olduğu için daha da dikkat edilmesi gerekli.

PCI-e ve RAM Slotu​

Gördüğünüz gibi, bu anakartta 2 adet yamuk pin var. İntel bir anakart. Dediğim gibi, detaylıca incelemeniz gerekmekte.

Bu kısım, test etmeden anlayabileceğiniz cinsten değil pek. Kırık vb. var ise anlarsınız ama slot bozuk ise denemeden anlamak imkansız gibi. PCI-e slotunun mandalını kontrol edebilirsiniz. Aynı şey RAM slotu için de geçerli.

Şişmiş/Hasarlı Kondansatör​

Bu da çok önemli bir husus. İlk başlarda sorun çıkarmayıp gündelik kullanıma devam edebilseniz bile, ileride size mutlaka önemli problemler çıkaracaktır. Değiştirilmesi kolay mı, kişiye göre değişir. Lehim makineniz ve tecrübeniz var ise yapabilirsiniz, fakat yine de satın alırken dikkat edin.




Örnek fotoğraflarda da göründüğü gibi.

Anakart bölümünü fazla uzatmayacağım. Aşırı fazla detay var. En iyi yöntem test etmek.

Ekran Kartı​

Gelelim Türkiye 2. el pazarının en hareketli olduğu parçaya. Şimdi bu kısımda nelere dikkat etmeliyiz onlara bakalım.

Güvenlik Etiketi​

Bazı ekran kartlarında bulunmaz. Fakat 3 aşağı 5 yukarı güncel modellerin hepsinde mevcut. Ekran kartının arka kısmı (Backplate) kısmında bulunur, vidanın üzerinde bulunan bir etikettir. Eğer o etiket yok ise ekran kartı daha önceden açılmış demektir.

Fakat, ülkemizde her işin bir çakallığı olduğu gibi, bu işinde bir çakallığı var tabii ki. Tahtakale'den 20 tanesini 50 TL'ye alabilirsiniz bu etiketlerin.



İşaretlediğim kısım, ekran kartının arkasında bulunan bir güvenlik etiketi. Ama dediğim gibi, sahtesi var bunların.

Hotspot/GPU/VRAM Sıcaklık Değerleri​

Belki de en önemli hususlardan birisi. Eğer aldığınız/alacağınız ekran kartının macun/pad durumları iyi değil ise, ekstra olarak bakıma para ve zaman harcayacaksınız. Almadan önce, en az 15 dakikalık bir FurMark testi yapın.

Kart kaç derece olmalı?​

Bu husus, fan devirine, kart modeline, ortam sıcaklığına ve kasanın hava akışına göre değişebilir. GPU 75, Hotspot 90-95 üstünü görmediği sürece kolay kolay bakım gerekmez. Fakat; eğer bu dereceleri %70 fan deviri ve yukarısında yakalıyor ise, artık yavaştan bakım zamanı gelmiş demektir.



Görüntü, örnek olması açısından eklenmiştir.

VRAM​

Bazı kartlarda VRAM arızası olduğunda, fırınlama işlemi yapılıyor. Bir kaç gün/ay bunu fark etmek pek mümkün olmuyor. O yüzden FurMark testini uzun süreli yapmanızı öneririm. Kartın VRAM'ı arızalı ise, oyun esnasında siyah ekran, oyundan atma, görüntüyü kesme, değişik çizgiler gibi problemler yaşamanız çok olası.

PCI-e Slotu​

Bunu da gözle fark etmeniz pek mümkün olmuyor maalesef. Kırık/çizik var mı, kontrol edin. Eğer sorunlu ise, kartın görüntü vermeme ihtimali yüksek.

RAM​

Yine bu bileşen için de fiziksel olarak yapılabilecek pek bir şey yok. Zaten RAM'ler işlemci kadar olmasa da kolay bozulacak parçalar değillerdir. Şimdi dikkat etmemiz gerek detaylara geçelim.

Pin​

Yİne işlemcide olduğu gibi, ilk kontrol edilecek kısımlardan birisi pinler. Eğer yamulma/kırılma gibi durumlar var ise, sistem görüntü vermeyecektir.

Hangi Programlar ile Test Edebilirim?​

Tabii ki ilk başta MemTest86 ile test edin. Flaş bellek gerekiyor bu arada. Ondan sonra TestMem5 ile de test yapabilirsiniz. Eğer RAM'de sorun var ise, yüksek ihtimal ile bu testlerde belli olacaktır.

SSD​

RAM ve işlemci için ne dediysek, zor bozulma harici SSD için de geçerli.

Pin​

Yine yamulma/kırılma var mı, ona bakacağız.



Hangi Uygulama ile Test Edebilirim?

CrystalDiskMark ve Hard Disk Sentinel ile test yapabilirsiniz.




SSD'de bir sorun var ise bu testlerde yüksek ihtimal ile belli olacaktır. Yine de dikkat edin, bazen bu tarz sentetik testlerde ürün sorunlu olsa bile testlerden sorunsuz geçebilir.

PSU​

PSU, bu parçalar arasında tabiri caizse 'En kapalı' parçadır. Gelelim dikkat edilmesi kısımlara:

Kablolar​

İlk bakmamız gereken kablolarda kesik/kopuk olup olmadığı. Eğer kesik varsa, olay büyük yerlere gidebilir. Çok dikkat edin.

Konnektörler​

Bir diğer onemli husus, konnektörler. Kırık/hasarlı olduğu sürece büyük sorunlar yaşarsınız. Başka parçalara zarar verme, kablonun çalışmaması, kablonun oturmaması gibi bir çok problem olası. Dikkat edin.

Hangi Programlar ile Test Edebilirim?​

Bana göre en iyi program OCCT. Yüke bindiriyor, sonrasında ise kanalların değerlerini gösteriyor. Mutlaka ve mutlaka test edin. 10 dakika yeterli olacaktır.




Gördüğünüz üzere, sağ kısımdaki tabloda 12v, 5v gibi kanalların değerleri mevcut.

2. El Ürün Satın Alırken Ne Yapmalıyım?​

Kısa bir özet geçeceğim bu kısmı. Olabildiğince Param Güvende veya Cüzdanım Güvende gibi sistemler ile alın. Deneme sürenizi sonuna kadar kullanın, kısa bir test yapıp hemen onaylamayın. Bu sistemler size test için bir süre tanıyacak, elden almaktan çok daha iyidir.

Sonuç​

Olabildiğince kısa tutmaya çalıştım. Umarım faydalı olmuştur.

Okuduğunuz için teşekkür eder, iyi Sosyaller dilerim.