Rehber Klima açınca araç neden çekişten düşer?

Günümüz küçük hacimli içten yanmalılarının en bilinen durumu, A/C kompresörünü çalıştırdığınız zaman aracın çekişten düşmesidir. Özellikle de rampalarda bu durum daha da netleşir. Peki neden bu durumu yaşıyoruz, arkasında yatan sebep ne, bu durum nasıl yaşanıyor?

---

Araç neden çekişten düşüyor?​

1. Standart klima kompresörleri, gücünü serpantin kayışından alır.​

Serpantin kayışı da aslında adını sıkça duyduğumuz, V yani aksesuar kayışıdır.

• Kompresör, krank kasnağına bağlı serpantin kayışı ile döner.
• Yani güç kaynağı dolaylı olarak krank milidir.
• Triger kayışı (veya zincir) sadece eksantrik milini ve zamanlamayı yönetir, kompresöre hiç güç aktarmaz. (Çalışma olmadığı zaman!)

Motor → Krank mili → (V kayışı / serpantin) → Klima kompresörü

Çalışma anında;​

• Kompresör devreye girince içindeki elektromanyetik kavrama (clutch) kasnağı kilitler.
• Böylece motor gücü doğrudan kompresör yüküne biner.

​

2. Düşük hacimli motorlarda daha belirgin hissedilir​

Düşük hacimli veya atmosferik motorlarda klima yükü toplam motor gücüne göre daha büyük bir pay oluşturur. Bu yüzden özellikle kalkışlarda ve ara hızlanmalarda çekiş kaybı daha fazla hissedilir. Rampalarda aracın daha isteksiz çalıştığını fark edeceksiniz. Motor sesinde hafif bir boğukluk fark edebilirsiniz.


Hyundai i20, 1.2 MPI, Kappa. 121NM, 84PS.

3. Yokuşlarda etkisi artar​

Araç zaten yokuş çıkarken motordan yüksek tork talep eder. Klima kompresörü de ek yük oluşturduğu için sürücü gaz pedalına daha fazla basmak zorunda kalabilir ve araç daha isteksiz hızlanabilir. Atmosferik araçların maksimum tork verisi, genelde yaygın olan hacimlerde 3900-4900 arasıdır. Bu da, standart araçların çevirebileceği devirlerin 3'de 2'sidir. Bu da yakıt olarak dönüş demektir.

4. Otomatik şanzıman vites davranışını değiştirebilir​

Bazı araçlarda motor yükü arttığında şanzıman daha düşük viteste kalabilir veya vites küçültebilir. Bu durum sürücünün klimanın çekişi daha fazla etkilediğini düşünmesine neden olabilir. Özellikle spor modu da açarsanız aracın bariz daha yüksek devirlerle çalıştığını fark edeceksiniz. Vites yükseltmeleriniz daha da geç devirlerde olacaktır.

Kia Rio, Faz 3. Isıtmalı koltuklarıyla birlikte, vites kolu.

5. Kompresörün devreye girip çıkması hissedilebilir​

Klima kompresörü sürekli çalışmaz; ihtiyaç durumuna göre devreye girip çıkar. Kompresör devreye girdiği anda motora ani yük bindiğinden özellikle düşük devirlerde hafif bir çekiş değişimi hissedilebilir. Max A/C veya Lo moduna almadığınız sürece tabi ki.

---

Kompresörler, yapısı gereği aynı bir içten yanmalı motora benzerler.

---

ECU bunun önüne nasıl geçiyor?​

Modern araçlarda ECU, klima açıldığında rölantiyi ve gaz kelebeğini ayarlayarak ek yükü dengelemeye çalışır. Buna rağmen kompresörün fiziksel olarak güç tüketmesi nedeniyle küçük de olsa performans kaybı tamamen ortadan kaldırılamaz. Aracınızda rölantide klima açarsanız, özellikle de düşük hacimliyse rölanti devri değişimini gözlemleyebilirsiniz.