Dünya üzerindeki serverların %87-91 kadarı Linux üzerinden çalışıyor. Bu server odaklı donanımların Linux'da iyi çalıştığı anlamına geliyor.

Bu rehberde sizlere Linux odaklı donanım almak istediğiniz vakit nelere yönelmeniz gerek, hangi cihazlar hangi senaryolarda verimli vs bunlardan bahsedeceğim.

CPU​

Tüm CPU'lar Linux üzerinde çalışır.
Linux ile en uyumlu CPU, ARM tarafıdır (genel olarak ARM işlemcisi en iyi Linux cihazlarda çalışır, bunun sebebi Android'dir).
Masaüstü için Intel CPU öneririm ama AMD CPU'lar da Linux tarafında sizi üzmeyecektir.

GPU​

AMD ve Intel GPU'lar Linux'ta sorunsuz çalışır. Driverları kernele gömülü ve kernel, donanımınızı algılayıp gerekli modülü boot sırasında aktif edip gereksizleri kapatıyor. Dolayısıyla tak çalıştır yoluyla en güncel driverlar ile bu GPU'ları kullanabilirsiniz. Ancak NVIDIA tarafında işler daha karışık

GPU - NVIDIA​

NVIDIA tarafında Linux desteği uzun yıllar boyunca çeşitli sorunlarla anılıyordu. Görüntü yırtılmaları, kare senkronizasyon sorunları, ekrana görüntü basamama ve genel kararsızlıklar özellikle eski nesil sürücülerde yaygındı. Bu durum, NVIDIA V580 sürücüleri yayımlanana kadar büyük ölçüde devam etti.

En güncel driverlar olan NVIDIA V580 sürücülerinin yayınlanması ile birlikte NVIDIA tarafındaki bütün derlerimiz tamamen yok oldu. Hatta V580 sürücülerinin sunduğu kararlılık seviyesinin, birçok senaryoda Linux üzerindeki AMD GPU sürücülerinin önüne geçtiğini söylemek mümkün. Linux tarafında NVIDIA GPU kullanacaksanız V580 driverlar öncesindeki driverları kurmanızı önermiyoruz. Eğer GT/GTX bir ekran kartına sahipseniz bu dediklerimin hiçbiri geçerli değil. O kartlarda driver kurmanıza gerek yok, onlar kernele gömülü.

Eğer NVIDIA GPU'lara sahipseniz aşağıdaki Linux dağıtımlardan uzak durun:
  • Debian (535)
  • Linux Mint (565)
  • Manjaro (575)
  • NixOS (570)
Gönül rahatlığıyla kullanabileceğiniz ve ekran kartı konusunda asla ama asla sorun yaşamayacağınız dağıtımlar:
  • Arch Linux
  • Ubuntu
  • Fedora
  • Gentoo
  • openSUSE (kurulumu sıkıntılı bundan uzak durun yeniyseniz)
Bu dağıtımların hepsi 580 driverlarını aldı. Dolayısıyla NVIDIA GPU'ya sahipseniz bunları kullanmalısınız.

USB Wifiler​

Linux tarafında desteklenenler:
  • MT7921/MT7922 Atheros AR9271
  • Ralink RT5370 / RT5572
  • MediaTek MT7601U
  • RTL8812AU / 8814AU
  • MT7921/MT7922
Bu chipsetler Linux tarafında mükemmel çalışıyor.
Ethernet kablosu kullanıyorsanız bu kısmı önemsemeniz gerekmiyor

RGB Klavye & mouse​

Klavye/mouse'niz eğer RGB değilse Linux tarafında herhangi bir sorun oluşturmayacaktır.

RGB klavye ve mouseler için bu durum değişebiliyor. Bazı RGB klavye ve mouselerin Linux'ta RGB yönetimini nasıl yapacağını bilmeyen kullanıcılar oluyor.

Linux'a doğrudan driver veren markalar var. Örneğin Corsair'in Linux için ckb-Next paketi var. Corsair klavyelerde hiçbir sorun yaşamayacaksınız.

Rampage markası ise başınızı en çok ağrıtacak olanıdır. Mümkünse Linux için bir sistem topluyorsanız Rampage klavyelerden uzak durun.

Laptoplar​

HP, Lenovo ve Dell marka laptopların hemen hemen bütün modelleri Linux'ta sorunsuz çalışıyor.

Diğer marka laptoplarla ilgli şu listelere bakabilirsiniz:
https://wiki.archlinux.org/title/Category:Laptops
https://ubuntu.com/certified/laptops
 
Son düzenleyen: Moderatör:
Bayağı zayıf bir içerik olmuş.

Intel işlemcilerde kullanılan intel_pstate sürücüsü sadece 2 güç modunu destekliyor: Performans ve güç tasarrufu. Dengeli mod yok. Hibrit mimaride olmayan işlemciler için eski sürücüyü devreye almak bunu ufak bir performans kaybıyla çözüyor ama hibrit mimari için güncel pstate sürücüsünü kullanmak şart.

Intel GPU’larda genellikle sürücüyü ve kodekleri elle kurmak gerekiyor. Sürücü kurulu olsa bile önemli özellikler pasif olabiliyor.

Klavye ve fare konusunda da dikkatli olmak gerekiyor. Her markanın her modeli destekleniyor diye bir şey yok.

WiFi ve Bluetooth konusu da önemli. En erken 1 senelik kartlar düzgün çalışıyor genelde. Intel desteklediğini söylese de bazı modellere özel firmwarei elle kurmak gerekebiliyor.

Thunderbolt, ses kartları, fan kontrolleri gibi şeylere girmiyorum bile.

Ben de en uyumlu donanımlar listelendi diye sevinmiştim konuyu görünce.
 
Bayağı zayıf bir içerik olmuş.

Intel işlemcilerde kullanılan intel_pstate sürücüsü sadece 2 güç modunu destekliyor: Performans ve güç tasarrufu. Dengeli mod yok. Hibrit mimaride olmayan işlemciler için eski sürücüyü devreye almak bunu ufak bir performans kaybıyla çözüyor ama hibrit mimari için güncel pstate sürücüsünü kullanmak şart.

Intel GPU’larda genellikle sürücüyü ve kodekleri elle kurmak gerekiyor. Sürücü kurulu olsa bile önemli özellikler pasif olabiliyor.

Klavye ve fare konusunda da dikkatli olmak gerekiyor. Her markanın her modeli destekleniyor diye bir şey yok.

WiFi ve Bluetooth konusu da önemli. En erken 1 senelik kartlar düzgün çalışıyor genelde. Intel desteklediğini söylese de bazı modellere özel firmwarei elle kurmak gerekebiliyor.

Thunderbolt, ses kartları, fan kontrolleri gibi şeylere girmiyorum bile.

Ben de en uyumlu donanımlar listelendi diye sevinmiştim konuyu görünce.
yine de yorumunuz için teşekkür ediyorum. dediklerinizi dikkate alarak daha detaylı bir iş çıkarmaya çalışacağım
 
Linux tarafında Nvidia her yeni güncellemeyle daha iyi hale geldi. Son bir yıldır her sürümde büyük iyileşme sağlandı.
Şu an Wayland ile Nvidia 580.105.08 kullanıyorum.

Henüz bazı kişilerde yaşanan vrr sorunları tam anlamıyla çözülemedi (multiple monitor)
Dx12 kullanan oyunlarda yaşanan performans kaybı çözülmedi.

Muhtemelen bu v.b. sorunlar çok kısa süre içerisinde çözülecektir.

---------------

NixOS 25.05 XXX.XX Nvidia sürümü kullanıyor gibi tanımlamak doğru olmayacaktır. Bunu çok rahat override ile halledebilirsiniz - sabit bir sürümü manuel tanımlayabilirsiniz.
Ayrıca NixOS 25.11 yayınlandı.
Zaten NixOS kullanıcılarının büyük bir çoğunluğu unstable kullanıyordur , oldukça kararlı bir şekilde çalışıyor ve her zaman güncel paketleri kullanıyor.
 
Dünya üzerindeki serverların %87-91 kadarı Linux üzerinden çalışıyor. Bu server odaklı donanımların Linux'da iyi çalıştığı anlamına geliyor.

Bu rehberde sizlere Linux odaklı donanım almak istediğiniz vakit nelere yönelmeniz gerek, hangi cihazlar hangi senaryolarda verimli vs bunlardan bahsedeceğim.

CPU​

Tüm CPU'lar Linux üzerinde çalışır.
Linux ile en uyumlu CPU, ARM tarafıdır (genel olarak ARM işlemcisi en iyi Linux cihazlarda çalışır, bunun sebebi Android'dir).
Masaüstü için Intel CPU öneririm ama AMD CPU'lar da Linux tarafında sizi üzmeyecektir.

GPU​

AMD ve Intel GPU'lar Linux'ta sorunsuz çalışır. Driverları kernele gömülü ve kernel, donanımınızı algılayıp gerekli modülü boot sırasında aktif edip gereksizleri kapatıyor. Dolayısıyla tak çalıştır yoluyla en güncel driverlar ile bu GPU'ları kullanabilirsiniz. Ancak NVIDIA tarafında işler daha karışık

GPU - NVIDIA​

NVIDIA tarafında Linux desteği uzun yıllar boyunca çeşitli sorunlarla anılıyordu. Görüntü yırtılmaları, kare senkronizasyon sorunları, ekrana görüntü basamama ve genel kararsızlıklar özellikle eski nesil sürücülerde yaygındı. Bu durum, NVIDIA V580 sürücüleri yayımlanana kadar büyük ölçüde devam etti.

En güncel driverlar olan NVIDIA V580 sürücülerinin yayınlanması ile birlikte NVIDIA tarafındaki bütün derlerimiz tamamen yok oldu. Hatta V580 sürücülerinin sunduğu kararlılık seviyesinin, birçok senaryoda Linux üzerindeki AMD GPU sürücülerinin önüne geçtiğini söylemek mümkün. Linux tarafında NVIDIA GPU kullanacaksanız V580 driverlar öncesindeki driverları kurmanızı önermiyoruz. Eğer GT/GTX bir ekran kartına sahipseniz bu dediklerimin hiçbiri geçerli değil. O kartlarda driver kurmanıza gerek yok, onlar kernele gömülü.

Eğer NVIDIA GPU'lara sahipseniz aşağıdaki Linux dağıtımlardan uzak durun:
  • Debian (535)
  • Linux Mint (565)
  • Manjaro (575)
  • NixOS (570)
Gönül rahatlığıyla kullanabileceğiniz ve ekran kartı konusunda asla ama asla sorun yaşamayacağınız dağıtımlar:
  • Arch Linux
  • Ubuntu
  • Fedora
  • Gentoo
  • openSUSE (kurulumu sıkıntılı bundan uzak durun yeniyseniz)
Bu dağıtımların hepsi 580 driverlarını aldı. Dolayısıyla NVIDIA GPU'ya sahipseniz bunları kullanmalısınız.

USB Wifiler​

Linux tarafında desteklenenler:
  • MT7921/MT7922 Atheros AR9271
  • Ralink RT5370 / RT5572
  • MediaTek MT7601U
  • RTL8812AU / 8814AU
  • MT7921/MT7922
Bu chipsetler Linux tarafında mükemmel çalışıyor.
Ethernet kablosu kullanıyorsanız bu kısmı önemsemeniz gerekmiyor

RGB Klavye & mouse​

Klavye/mouse'niz eğer RGB değilse Linux tarafında herhangi bir sorun oluşturmayacaktır.

RGB klavye ve mouseler için bu durum değişebiliyor. Bazı RGB klavye ve mouselerin Linux'ta RGB yönetimini nasıl yapacağını bilmeyen kullanıcılar oluyor.

Linux'a doğrudan driver veren markalar var. Örneğin Corsair'in Linux için ckb-Next paketi var. Corsair klavyelerde hiçbir sorun yaşamayacaksınız.

Rampage markası ise başınızı en çok ağrıtacak olanıdır. Mümkünse Linux için bir sistem topluyorsanız Rampage klavyelerden uzak durun.

Laptoplar​

HP, Lenovo ve Dell marka laptopların hemen hemen bütün modelleri Linux'ta sorunsuz çalışıyor.

Diğer marka laptoplarla ilgli şu listelere bakabilirsiniz:
https://wiki.archlinux.org/title/Category:Laptops
https://ubuntu.com/certified/laptops
Peki Debian Sid nasıl olur? Nvidia için Debian kurmayın demişsiniz.