Konu hakkında ayrıntılı ve detaylı bir şeyler yazacağım. Şimdiden söylemiş olayım bu yazdıklarım objektif ve subjektif olmak üzere farklı bakış açılarıyla yazılmıştır.
Öncelikle Linux, bir işletim sistemi DEĞİLDİR. Linux, işletim sistemi çekirdeğidir ve bu çekirdeği kullanan işletim sistemleri vardır. Bu işletim sistemleri de kullanım alanlarına göre ayrılır. Server, Desktop vs.
Eğer ki mobil cihazları inceleyecek olursak Android, masaüstü/laptop tarzı x86 mimarisine sahip cihazları inceleyecek olursak da Ubuntu en popüler işletim sistemidir, Linux çekirdeğini kullanan. Bu iki örnek üzerinden gideceğim.
Bizim kısaca Linux olarak andığımız şeyin aslında GNU/Linux olduğunu da tekrar vurgulamak lazım, ikisi de tek başına bir işletim sistemi değiller. Bu sistemlerde kullanılan temel GNU araçları paket yöneticileri, masaüstü ortamları, görüntü sunucuları gibi öğeler var. Bunlardan paket yöneticisine değinelim. Paket yöneticileri işletim sistemi üzerinde farklı yazılımları ve farklı uygulamaları barındıran, yükleme-kaldırma gibi işlemleri yapmamıza yardımcı olan bir çeşit nimet. Bu paket yöneticileri farklı Linux tabanlı işletim sistemlerinde farklı olabilir. (apt, dnf, pacman vs.) Örnek vermek gerekirse Android'te APK var mesela. Ubuntu'da ise APT ve Snap. Android'de uygulama yüklemek ne kadar kolay, değil mi? Aslında Ubuntu'da da aynı şey olabilir. Farklı çalışma alanları ve farklı geliştiriciler tarafından geliştiriliyorlar. Android'i Google, Ubuntu'yu Canonical geliştiriyor.
İkisi de Linux değil mi bunların!? Neden her biri farklı? Bilirsiniz, "her sakallıyı deden sanma" diye bir sözümüz var. Aslında bu da aynen öyle. "Her Linux'u aynı sanma." Şeklinde değiştirebiliriz bu sözü. Veya Linux'un ne alanda kullanışlı olduğunu, ne alanda kullanışlı olabileceğini öğrenip bu alanda kendi yararımıza kullanabiliriz. Örneklendirelim, mesela bilgisayarınıza herhangi bir dosya yükleyeceksiniz. Mediafire veya Google Drive'dan. Bu iki servisin sunucuları da Linux kullanıyor. Evet. Veya farklı bir örnek vereyim, yeni bir telefon aldınız. Marka farketmiyor.(iPhone hariç) Linux kullanıyorsunuz.
Buraya kadar amacım Linux'un kullanım alanları hakkında temel bir bilgilendirme yapmaktı, şimdi asıl konuya gelelim. Linux'taki distrobution(güzel Türkçe'mizle "dağıtım")ların fazla olması, ve farklı farklı kitleler tarafından geliştirilip kullanılmaları hakkında. Önceki kısımda söylediğim gibi, Linux tek bir işletim sistemi değil ve farklı kullanım alanları var. Tam olarak da bu yüzden farklı dağıtımlar ortaya çıkıyor aslında. Birisi bilgisayarında Debian kullanıyor olsun. Debian bilgisayarında yüklediği programı Raspberry Pi üzerinde kullanmak istiyor. Bu aşamada ortaya Raspbian çıkıyor. Raspberry Pi cihazlar üzerinde Debian'ı çalıştırmanızı sağlıyor tabiri caizse. Distro çeşitliliğinin amacı temelde bu aslında. Farklı donanımlarda, farklı amaçlar doğrultusunda ve farklı kullanıcılarla Linux'u kullanabilmek. Bu çeşitliliği sonuna kadar destekliyorum, Linux'u Linux yapan şeylerden biri de budur.
(Keşke bilgisayarda yazsaydım, telefon klavyesinde parmaklarım çatladı.) ;D