💽 Zero Fill nedir?​


Zero Fill, bir diskteki tüm sektörlere "0" yazma işlemidir. Bu işlem genelde veri kurtarmanın önüne geçmek ve diskin sağlığını düzenlemek amacıyla yapılır.

🧩 Low Level Format değil mi?

Gerçekte Low Level Format, fiziksel düzeyde yapılan bir işlemdir. Sektörleri donanım düzeyinde yeniden oluşturur ve genelde sadece eski HDD’lere uygulanabilir. Ancak bazı kişiler, tam doğru olmasa da Zero Fill işlemine de Low Level Format demektedir. Zero Fill ise sektörleri donanımsal olarak yeniden oluşturmaz, sadece tüm sektörlere 0x00 verisi yazar.


1753732320169.webp


✅ Zero Fill yararları ve zararları nelerdir?​


🔒 Kalıcı veri siler:

Tüm verileri geri getirilemeyecek şekilde gerçek anlamda siler. Bu yüzden cihaz satışı öncesinde uygulanması (gerekirse işlemden sonra işletim sistemi kurulması) mantıklıdır.

Bir dosya sildiğinizde işletim sistemi bu dosyayı tam anlamıyla silmeyebilir. Örneğin, dosyanın yanına "Bu dosya silindi. Kullanıcıya gösterme." gibi bir not düşüldüğünü düşünebilirsiniz.

Aynı şekilde disk bölümü (partition) sildiğinizde de bölümü veya içindeki verileri getirmek mümkün olabilir.

🛠️ Yazılımsal bozulmayı düzeltebilir:

Elektrik kesintisi kaynaklı veri yazım hatası, soft bad sektör (yani yazılımsal olarak bozulmuş sektörler) bu işlem ile onarılabiliyor. (Bad sektör fiziksel ise işe yaraması beklenmez.)

⚠️ SSD diskler için pek sağlıklı olmayabilir:

Gerek olmadıkça SSD disklerde yapılmamalıdır. NAND hücrelerine fazla yazma yapar, ömrünü kısaltır

🧰 Nasıl yapılır?​


Linux veya Windows işletim sistemleri ile yapabilirsiniz. (Tabii ki diğer işletim sistemlerinde de mümkün olabilir.)
İşlem sizin sorumluluğunuzdadır. Hata yapmamaya gayret gösterin ve gerekiyorsa yedek alın.

🪟 Windows için:


Eğer Windows yüklü sürücünüze yapmak istiyorsanız (ve diski farklı bir bilgisayarda başlatmayacak iseniz) Windows'un da silineceğini ve yeniden kurulum gerekebileceğini unutmayın. Windows kurulum diski boot edin. Ardından gelen ekranda SHIFT + F10 ile CMD penceresine ulaşın. (WinPE ortamlarını da kullanabilirsiniz.)

1. Komut ile:

"diskpart" yazılımını çalıştırın ve gerekiyorsa yönetici onayı verin:

1753731284433.webp


Ardından açılan "diskpart" uygulamasına "list disk" komutu girin. (DISKPART> kısmını göremiyor iseniz biraz beklemeniz gerekebilir.)

1753731469723.webp


Silmek istediğiniz diskin numarasını belirleyin. (Örnek fotoğrafta turuncu ile işaretlenmiştir.) Bilgisayarınız tek disk ve Windows Setup / WinPE ortamından eriştiyseniz, muhtemelen rakamınız 0 olacaktır.

"clean" yazarak tüm diski hızlıca silin. (Örnek fotoğrafta pembe ile işaretlenmiştir.) Bu Zero Fill işlemi değildir. Tüm bölümleri siler ve bölümleme tablosunu kaldırır. Bu işlemden sonra diskiniz GPT veya MBR değildir. Başlatılmamıştır.

Ardından "clean all" yazarak zero fill işlemini başlatın. :) (Örnek fotoğrafta mavi ile işaretlenmiştir.)

"DiskPart succeeded in cleaning the disk." yazısı gelene kadar bu pencereyi açık tutun. (Örnek fotoğrafta yeşil ile işaretlenmiştir.) Unutmayın, saatlerce sürebilir. Ne yazık ki diskpart, bize ilerleme durumunu göstermiyor.

2. Üçüncü parti araçlar ile:

Eğer CMD ekranı sizi korkutuyorsa, bir araç indirebilirsiniz. Şimdi örnek olarak "HD Tune Pro" yazılımı üstünden göstereceğim. Ancak bu yazılım ücretlidir.

Uygulamayı başlatın. "Erase" bölümüne girin:

1753731890925.webp


"Start" butonu ile işlemi başlatın. Onay penceresinde "Run write test" seçeneğini seçin. "OK" butonu ile işlemi gerçekleştirmeye başlatın.

(Bu seçenek açılamıyor ise diskinizdeki tüm bölümleri silmeniz gerekebilir.)

Tune2.webp


Ardından işlemin tamamlanmasını bekleyin:

Tune3.webp


🐧 Linux için:


1. Komut ile:

Sistemdeki diskleri ve bölümleri görmek için önce /sbin/fdisk -l komutunu çalıştırın. (Alternatif olaraklsblk komutunu kullanılabilir.)

Örnek fotoğrafta mavi ile gösterilen her kısım, farklı diski temsil eder. Eğer diskin içerisinde bölümler (partition) varsa, turuncu ile işaretlenen örnekteki gibi görünür.

1753776261869.webp


Silinecek diski belirleyin. (Örnek fotoğrafta sdb seçildi.) Ardından dd if=/dev/zero of=[Belirlenen disk] bs=1M status=progress komutu ile diski silin.

2. GNOME Disk uygulaması ile:

Eğer dilerseniz, GNOME tarafından yazılmış GUI bir disk yöneticisi ile de silebilirsiniz. Eğer GNOME dışında farklı bir masaüstü kullanıyor iseniz bile paket yönetiniz ile kurabilirsiniz.

Kurulum:
PiluX kullanıcıları için not: Bu araç zaten yüklüdür ancak kısayolu yoktur. Terminal'de disks yazarak uygulamayı başlatabilirsiniz. Kurulum adımını geçebilirsiniz.
Paket yöneticiniz ile gnome-disk-utility yazılımını kurun. Örneğin, Debian ve Ubuntu ile bu komutu root olarak çalıştırarak kurabilirsiniz. apt install -y gnome-disk-utility (Fotoğrafta bulunan gparted opsiyoneldir.)
1753776459361.webp

Kurulum tamamlandıktan sonra uygulama listenize "Diskler" adında araç gelecektir. Eğer Terminal üstünden başlatmak isterseniz gnome-disks yazabilirsiniz:

1753776710453.webp


Açılan programda silmek işlemi yapmak istediğiniz diski seçin. Ardından sağ üst kısımda yer alan seçenekler butonuna tıklayın.

Ekran Görüntüsü 2025-07-28 12-19-08.webp

1753776787501.webp

Silme seçeneklerini aşağıdaki şekilde ayarlayın:

Ekran Görüntüsü 2025-07-28 12-19-48.webp

Ekran Görüntüsü 2025-07-28 12-20-00.webp


Ardından işlemi başlatın. Seçenekler sonuç olarak böyle olmalı:

1753776894508.webp


Ve... Tebrikler! İşlemi başlattınız.

Ekran Görüntüsü 2025-07-28 12-20-41.webp


İyi Sosyaller. :)

 
Son düzenleme:
SSD diske yaptım, veriler olduğu gibi duruyordu. Yani diskte en azından adresi mevcut, biz doğrudan erişemiyor öyle. Kısaca kurtarılabilir halde duruyor ve ya metadataları silinmediği için nasıl dosyalar olduğu anlaşılıyor aslında.
Bunun nedeni HDD ile flash diskler (sd card, usb flash disk, ssd, m2 SSD, Nvme, eemc disklerin) farklı olması.

Ancak Linux'ta sudo shred -v -n 3 -z /dev/disk ya da sudo shred -v -n 3 -z /dev/diskBolumNumarasi kodu ile oluyor, veriler bir daha gelmiyor.
 
SSD'ler kontrolcüye sahip olduğu için doğrudan yazılan sıfırlar verimlilik adıyla tüm diske aktarılamayabiliyor. Gerçekten silme işleminin yapılabilmesi için rastgele veri yazılması gerekiyor. Linux'da /dev/urandom gibi deterministik rastgele sayı üreteçleriyle bunu yapmak mümkün.
 
Mahremiyet ve güvenlik açısından çok önemli bir husus bu işlem. Eğer ki bir diski satıyorsanız tavsiyem buna benzer bir şeye başvurmanız. Eline sağlık :alkış: