Bilgisayarınızda çok sayıda dosya içeren klasörlerde (özellikle binlerce küçük dosyanın olduğu durumlarda) dizin listeleme veya arama işlemlerinin yavaşladığını fark ettiniz mi? Bunun sebeplerinden biri, Windows'un eski MS-DOS günlerinden kalma bir alışkanlığı olabilir.

Bu rehberde, NTFS dosya sistemlerinde performans artışı sağlamak için 8.3 Dosya Adı Oluşturma (Short Filename) özelliğini nasıl kapatacağınızı anlatacağım.

8.3 Dosya Adı Nedir ve Neden Kapatmalıyız?​


Windows, geriye dönük uyumluluk adına, oluşturduğunuz her "Uzun Dosya Adı" için arka planda bir de "Kısa Dosya Adı" (8.3 formatında) oluşturur.

Örnek: Siz Fotograf_Arsivi_2024.jpg adında bir dosya oluşturduğunuzda, Windows buna gizlice FOTOGR~1.JPG gibi bir takma ad daha verir.

Bu durumun dezavantajları:
  • NTFS'in "Master File Table" (MFT) yapısında gereksiz yer kaplar.
  • Dosya yazma işlemleri sırasında işletim sistemi her seferinde benzersiz bir kısa isim türetmek için ekstra işlemci gücü harcar.
  • Büyük dizinlerde dosya listeleme (enumeration) performansını düşürür.
Günümüzde Windows 10, Windows 11 ve modern Server sürümlerinde, eğer 16-bit eski DOS uygulamaları kullanmıyorsanız bu özelliğe ihtiyacınız yok.

ÖNEMLİ UYARI: Eğer sisteminizde 16-bit antika programlar, çok eski muhasebe yazılımları veya DOS tabanlı oyunlar/araçlar kullanıyorsanız bu ayarı değiştirmek o programların dosyaları bulamamasına neden olabilir. Modern oyunlar ve uygulamalar için (Steam, Adobe, Office vb.) bu işlem tamamen güvenlidir.


Adım Adım Devre Dışı Bırakma Yöntemi​


Bu işlem Windows Vista'dan günümüzdeki Windows 11 ve Server 2022'ye kadar tüm sürümlerde geçerlidir.

Mevcut Durumu Kontrol Etme​

Önce sisteminizde bu özelliğin açık olup olmadığına bakalım.
  • Başlat menüsüne CMD yazın.
  • Komut İstemi'ne sağ tıklayıp "Yönetici olarak çalıştır" deyin.
  • Şu komutu girin: fsutil behavior query disable8dot3

Çıkan sonuç size mevcut ayarı gösterecektir.

8.3 Dosya Adlarını Kapatma (Performans Modu)​

Bu özelliği kapatmak için yönetici komut satırına aşağıdaki komutu girin ve Enter'a basın:

Kod:
fsutil behavior set disable8dot3 1

Not: Bu işlem anında devreye girer, bilgisayarı yeniden başlatmanıza gerek yok. Ancak bu işlem sadece yeni oluşturulacak dosyalar için geçerlidir. Eski dosyaların kısa isimleri silinmez.

Eski dosyaları da silmek için Windows Temizleme Aracı çalıştırın. Ardından yönetici olarak aşağıdaki komutu girin. (Komut, silinmesi durumunda bozulabilir bir dosya algılandığında durabilir. Bu bir hata değildir.)


Uyarı!: Mutlaka dosyalarınızı yedek alın. Sistem veya bazı programlar hasar görebilir. Ayrıca Windows OEM (Sysprep) modunu bozmaktadır.

Parametrelerin Anlamları ve Seçenekler​

Komutun sonundaki rakamı ihtiyacınıza göre değiştirebilirsiniz. İşte fsutil parametrelerinin anlamları:
  • 0 - Etkinleştir: Sistemdeki tüm birimlerde 8.3 ad oluşturmayı açar. (Varsayılan olabilir)
  • 1 - Devre Dışı Bırak: Sistemdeki tüm birimlerde 8.3 ad oluşturmayı kapatır. (Önerilen performans ayarı)
  • 2 - Birim Bazlı: Bu ayar seçilirse, 8.3 özelliği disk başına ayrı ayrı ayarlanabilir.
  • 3 - Sistem Harici Kapat: Sadece C: (Sistem) sürücüsünde açık bırakır, diğer taktığınız disklerde (D:, E: vb.) kapatır.

Eğer sadece belirli bir diske (Örneğin D: sürücüsüne) uygulamak istiyorsanız:
Önce genel ayarı "2" yapın, ardından şu komutu kullanın:
Kod:
fsutil file setshortname D: 1



Özetle modern bir PC kullanıcısıysanız ve eski DOS uygulamalarıyla işiniz yoksa, bu ayarı "1" olarak ayarlamak dosya sistemi sağlığı ve performansı için küçük ama etkili bir yöntem.
 
Bu yöntemin tamamen etkili olması için temiz kurulum sonrası uygulamak mantıklı değil mi? Sonuçta sonraki dosyalar için geçerli olacak.
Not: Bu işlem anında devreye girer, bilgisayarı yeniden başlatmanıza gerek yok. Ancak bu işlem sadece yeni oluşturulacak dosyalar için geçerlidir. Eski dosyaların kısa isimleri silinmez (bunun için strip komutu gerekir ancak ileri seviye bir işlemdir).