Parayı faize yatırmak nedir, mantığı nasıl çalışır?

İstisnalar hariç banka faizleri hiçbir zaman reel getiri sağlamaz, bankaya 100 bin lira yatırdığını varsayıyorum banka onu 10-100 ile çarpıyor o paranın çok büyük bi kısmını insanlara kredi vererek ve banka adına yatırımlar yaparak kullanıyor.

Bankalarda modern dönemin tefecileri. Senin paranı başkasına satıp o ihtiyaç sahibinden belli bir fazlalık alıyor ve bunu seninle kırışıyorsa tefecilikten başka bir şey gibi gözükmüyor. Sende bu tefeciliğe ortak olup ihtiyaç sahibine yük olmuş oluyorsun. Bence bu mantıken faiz gibi gözüküyor.

alperen dedi:

Benim bu bahsettiğiniz yatırım araçlarının ne manaya geldiğini, risk-kazanc durumunu vb. konuları anlayıp ogrenebilmem için hangi kaynakları baz almalıyım?

Genişletmek için tıkla...

Bir çoğu için basit-bileşik faiz tanımlarını iyi kavrayıp temel seviyede basit matematik hesabı kullanabilirsiniz ama bono gibi daha kısa vadeli ve profesyonel beklentiniz (türev araçları zaten değerlendirmiyorum, onlar duruma göre çok daha riskli ve teknik analiz bilgisi gerektiriyor) varsa onun için temel ekonomi kitabı ve finansal piyasalara giriş kitabı ile derinlemesine öğrenebilirsiniz. Yok ben o kadar uğraşamam, vakitte ayıramam derseniz istikrarlı yatırım fonlarını da (tabi fon içeriğine göre t+1 ya da t+2 bekleme süresini düşünerek) tercih edebilirsiniz. Daha farklı sermaye piyasası araçlarını da düşünürüm, biraz da risk alırım derseniz: Ahmet Aksoy'un "Sermaye Piyasası Araçları ve Analiz"i kitabına da bakabilirsiniz. Burada mühim olan belirttiğim gibi hem vade hem kãr tanımız.
Kabaca:
Kısa vade yüksek getiri = yüksek risk
Uzun vade enflasyon üstü getiri = düşük risk
Olarak tercihler yapılabilir.
Repo, bono ve diğer para piyasası (borçlanma) araçları kısa vadelidir. Bono çeşidine göre değişse de hepsi düşük riskli kategoridedir. (Para piyasaları fon içeriğine göre getirisi riskle orantılı arttırabilir.) Vadeli faizde genellikle bir yıllık düşük riskli düşünülür ve resmi enflasyondan korunma amaçlıdır. Tabi bizim ülkede vadeli işinin biraz cılkı çıktı.

Not: Paranın zaman değeri, basit-bileşik faiz ve bahsi geçen faiz türleri (ki bir kısmı borçlanma araçları içindedir) hakkında internet araması (kaynağa bakarak) yaparak müstakil bilgi de alabilirsiniz ama literatüre yabancıysanız kafanız karışabilir.

alperen dedi:

O yatırılan paraya bloke konulduğunu söylemişsin. Nakit olarak parayı geri almak için belli süre var mı, yoksa belli taksitler şeklinde mi çekmem gerekiyor?

Genişletmek için tıkla...

Mevduatın çok yönlüleri var. İstediğin gün çekilebilen de var fakat oranı düşük oluyor. Faizin de günü vardır 32, 46, 180 gibi. Doların baskılanmasını, ABD borsasına girerken para ve çekerken komisyon kesilmesini de hesaba katarsak ve güvenli liman altın ve gümüşün de şu anki belirsizliğini hesaba katarsak şu an hala mevduat mantıklı. Etikliği beni bağlamaz.

alperen dedi:

O yatırılan paraya bloke konulduğunu söylemişsin. Nakit olarak parayı geri almak için belli süre var mı, yoksa belli taksitler şeklinde mi çekmem gerekiyor?

Genişletmek için tıkla...

Paranıza kimse bloke koymuyor. Vadeli hesap üzerinden mevduatınızı nemalandırmak isterseniz haliyle anlaştığınız vade süresince vadeyi bozmazsanız anlaştığınız sabit faiz oranında, vade sonu anaparanız + faiz alırsınız. Yok anlaşmayı bozar vadeden önce çekerseniz faiz alamaz, sadece anaparanızı alırsınız. Tabi bunun bankalara göre çeşitli varyasyonları olmakla birlikte en klasik hali bu dur. Burada kendinize sormanız gereken iki soru var:
1 - Ne kadar risk alacağım?
2 - Ne kadar süreli işlem yapacağım?
Bu ikisinin cevabına göre sadece "faiz" odaklı düşünerek paranızı değerlendirirsiniz. Yok ben faiz dışı enstrümanları da düşünüyorum derseniz yine iki sorunun cevabına göre debi derya seçenek mevcut.

Not: Maalesef banka sizden aldığı mevduatı diğerlerine kredi vermenin ötesinde, elinde olmayan parayı da kaydi olarak kredi verdiği için günümüz piyasalarında enflasyon başta olmak üzere çeşitli piyasa bozuculuğuna sebep oluyorlar ama tabi bu başka bir tartışma konusu.