Andar Han
Üstün
- Katılım
- 30 Mart 2024
- Mesajlar
- 1.175
- Makaleler
- 4
- Çözümler
- 9
- Beğeniler
- 2.325
Genelde PSU konularında ifade edilen; hold up zamanı, power ok sinyali, power ok gecikmesi gibi hususların ne ifade ettiğinin, neler ile ilişkili olduğunun kaynakları ile ilişkilendirilmesi, konu hakkındaki kişisel verilerin önüne geçebilecektir. Sonrası da oradan buradan koparılmış bilgiler zaten.
PSU standartlarının uzun zamandır Intel tarafından belirlendiğini biliyoruz. PSU zamanları da ilk ATX standardındaki 3.4 bölümünde aşağıdaki tabloda belirlendiği şekli ile;
T2, T3, T4 ve T5 olarak dört çeşittir.
ATX 1.1 sonrasında ise 3.3 bölümü altında T1 ve T6’nın da eklenmesi ile 6 çeşit olmuştur (işin içinde bir de T0 var lakin o şebeke ile ilgili, PSU açılmadan en çok 2 saniye önce elektrik girişe gelmeli minvalinde bir zaman);
Neyse ki ATX 3.1 altında da bunlar yine 6 (+1) çeşit.
Yukarıdaki grafiklerde ifade edilen;
VAC : PSU giriş gerilimi
PS_ON# : Güç kaynağının açılması
O/P’s : Çıkış voltaj kanalları
PWR_OK : Güç iyi ya da çıkış kanallarının regülasyon içinde olmasını ifade etmektedir.
Ek not;
“Hold up süresi” ise PSU giriş katında bulunan devasa kapasitörün, %80 yükteki deşarj süresidir.
T ile ifade edilen zamanlar ki bunlar, ATX 3.1 rehberi çerçevesinde aşağıdaki tabloda istenen ve önerilen olarak belirlenmiştir;
T1 :
PSU’nun açılma zamanı ya da bilgisayarın açma tuşuna basıldıktan sonra çıkış kanallarının %95 seviyesine ulaşması arasında geçen zaman. 500 ms (milisaniye)’den düşük olması gerekir. Belirtilebilen bir zamandır, çoğu PSU için standart çerçevesindedir. Hem direkt olarak PC'nin açılması hem de uyku modu ile ilgilidir. Tabloda önerilen 150 ms altı değerde ise uyku modu sonrasındaki tepki biraz daha erken olacaktır. Ne kadar kısa, o kadar iyi gibi.
T2:
PSU’nun uyanma zamanı ya da çıkış kanallarının %10 seviyesinden, %95 seviyesine ulaşması arasında geçen zaman. Geniş kapsamlı incelemelerde bile ölçülmez. Sadece standart seviyesindedir.
T3:
PSU uyanır, çıkış kanalları %95 seviyesine gelir, lakin çıkışın sağlıklı olması %100 seviyesinde mümkündür. Çıkışların; %95 seviyesinden %100’e ulaşması arasındaki fark için geçen zamandır. Bu da daha çok uyku modu ile ilgilidir.
T4:
PSU açılır, çıkış kanalları %100 seviyesine gelir, T3 kadar vakit geçer fakat hala donanımlara gerilim iletilmez, çünkü power ok sinyali gereklidir. T4 de power ok sinyalininin oluşması ile tepe noktasına ulaşması arasında geçen zamandır. Çoğunlukla ölçülmeyen kağıt bilgisi gibidir.
Yukarıdaki zamanlar, etki bakımından direkt son kullanıcıya çok da ulaşmayan fakat donanımların işlevi ile alakalıdır.
Bunlardan sonrası pek çok konu içinde geçen görece daha sonuca ya da son kullanıcıya etki edebilecek “hold up zamanı” ve “power ok sinyali” tabirleri ile ilgilidir. Son kullanıcı için bir miktar daha fazla üzerinde durulması gereken değerlerdir.
T5:
Hold up zamanının belirleyicisidir. AC güç kesildikten ya da PSU giriş gerilimi standart dışında olduğu zamandan itibaren; PSU çıkışları için gerekli voltajlar kabul edilebilir seviyede olmadığı ya da çıkış kanallarının voltaj seviyesi, ATX regülasyon sınırının az üzerinde olduğu vakit çıkışların kesilmesini sağlar. Tamamen çıkış kanallarının voltaj regülasyonunun kontrolü ile ilgilidir. ATX 3.0 öncesinde 16 ms olarak belirlenmiştir ki bunun temeli de sistem için kullanılabilecek olan UPS’nin tepki süresi ile ilgilidir.
Geçmişte offline UPS’lerin giriş kesildikten sonra akü ile beslemeye geçmesi ya da tepki zamanları 16 ms olabiliyorken, zaman içindeki gelişmelerle 10 ms hatta 5 ms altına bile düşmüştür. Standardı belirleyen Intel’in de konuyu değerlendirmesi bu minvaldedir (ATX 3.1’in getirdiği 12 ms de zannımca bununla ilgili). Anlık şebeke dalgalanmalarının bertarafı konusunda “hold up zamanı” ile ilişkisi tabii ki sabit; büyük ve geniş zamanda deşarj olabilecek kapasitör, olası şebeke dalgalanmalarının bile önüne geçebilir.
T6:
T5 ile hold up zamanı arasındaki farktır ve 1 ms’den fazla olmalıdır. AC güç kesilir, PC kapanır ya da PSU’nun fişi çekilir ve hold up kapasitör deşarj olmaya başlar; onun deşarjı çıkışa etki eder. Kapasitör deşarjının sonunda çıkışta 12V, 5V ya da 3.3V kanallarını sağlayamayacak duruma gelecektir. Bu minvalde, o sondan önce bir adet kontrol noktası emniyet için gereklidir.
Mümkün olduğunca, anladığım kadarı ile; eksik kaldığım ya da yanlış değerlendirdiğim hususları da konuşuruz zaten.
PSU standartlarının uzun zamandır Intel tarafından belirlendiğini biliyoruz. PSU zamanları da ilk ATX standardındaki 3.4 bölümünde aşağıdaki tabloda belirlendiği şekli ile;
T2, T3, T4 ve T5 olarak dört çeşittir.
ATX 1.1 sonrasında ise 3.3 bölümü altında T1 ve T6’nın da eklenmesi ile 6 çeşit olmuştur (işin içinde bir de T0 var lakin o şebeke ile ilgili, PSU açılmadan en çok 2 saniye önce elektrik girişe gelmeli minvalinde bir zaman);
Neyse ki ATX 3.1 altında da bunlar yine 6 (+1) çeşit.
Yukarıdaki grafiklerde ifade edilen;
VAC : PSU giriş gerilimi
PS_ON# : Güç kaynağının açılması
O/P’s : Çıkış voltaj kanalları
PWR_OK : Güç iyi ya da çıkış kanallarının regülasyon içinde olmasını ifade etmektedir.
Ek not;
“Hold up süresi” ise PSU giriş katında bulunan devasa kapasitörün, %80 yükteki deşarj süresidir.
T ile ifade edilen zamanlar ki bunlar, ATX 3.1 rehberi çerçevesinde aşağıdaki tabloda istenen ve önerilen olarak belirlenmiştir;
T1 :
PSU’nun açılma zamanı ya da bilgisayarın açma tuşuna basıldıktan sonra çıkış kanallarının %95 seviyesine ulaşması arasında geçen zaman. 500 ms (milisaniye)’den düşük olması gerekir. Belirtilebilen bir zamandır, çoğu PSU için standart çerçevesindedir. Hem direkt olarak PC'nin açılması hem de uyku modu ile ilgilidir. Tabloda önerilen 150 ms altı değerde ise uyku modu sonrasındaki tepki biraz daha erken olacaktır. Ne kadar kısa, o kadar iyi gibi.
T2:
PSU’nun uyanma zamanı ya da çıkış kanallarının %10 seviyesinden, %95 seviyesine ulaşması arasında geçen zaman. Geniş kapsamlı incelemelerde bile ölçülmez. Sadece standart seviyesindedir.
T3:
PSU uyanır, çıkış kanalları %95 seviyesine gelir, lakin çıkışın sağlıklı olması %100 seviyesinde mümkündür. Çıkışların; %95 seviyesinden %100’e ulaşması arasındaki fark için geçen zamandır. Bu da daha çok uyku modu ile ilgilidir.
T4:
PSU açılır, çıkış kanalları %100 seviyesine gelir, T3 kadar vakit geçer fakat hala donanımlara gerilim iletilmez, çünkü power ok sinyali gereklidir. T4 de power ok sinyalininin oluşması ile tepe noktasına ulaşması arasında geçen zamandır. Çoğunlukla ölçülmeyen kağıt bilgisi gibidir.
Yukarıdaki zamanlar, etki bakımından direkt son kullanıcıya çok da ulaşmayan fakat donanımların işlevi ile alakalıdır.
Bunlardan sonrası pek çok konu içinde geçen görece daha sonuca ya da son kullanıcıya etki edebilecek “hold up zamanı” ve “power ok sinyali” tabirleri ile ilgilidir. Son kullanıcı için bir miktar daha fazla üzerinde durulması gereken değerlerdir.
T5:
Hold up zamanının belirleyicisidir. AC güç kesildikten ya da PSU giriş gerilimi standart dışında olduğu zamandan itibaren; PSU çıkışları için gerekli voltajlar kabul edilebilir seviyede olmadığı ya da çıkış kanallarının voltaj seviyesi, ATX regülasyon sınırının az üzerinde olduğu vakit çıkışların kesilmesini sağlar. Tamamen çıkış kanallarının voltaj regülasyonunun kontrolü ile ilgilidir. ATX 3.0 öncesinde 16 ms olarak belirlenmiştir ki bunun temeli de sistem için kullanılabilecek olan UPS’nin tepki süresi ile ilgilidir.
Geçmişte offline UPS’lerin giriş kesildikten sonra akü ile beslemeye geçmesi ya da tepki zamanları 16 ms olabiliyorken, zaman içindeki gelişmelerle 10 ms hatta 5 ms altına bile düşmüştür. Standardı belirleyen Intel’in de konuyu değerlendirmesi bu minvaldedir (ATX 3.1’in getirdiği 12 ms de zannımca bununla ilgili). Anlık şebeke dalgalanmalarının bertarafı konusunda “hold up zamanı” ile ilişkisi tabii ki sabit; büyük ve geniş zamanda deşarj olabilecek kapasitör, olası şebeke dalgalanmalarının bile önüne geçebilir.
T6:
T5 ile hold up zamanı arasındaki farktır ve 1 ms’den fazla olmalıdır. AC güç kesilir, PC kapanır ya da PSU’nun fişi çekilir ve hold up kapasitör deşarj olmaya başlar; onun deşarjı çıkışa etki eder. Kapasitör deşarjının sonunda çıkışta 12V, 5V ya da 3.3V kanallarını sağlayamayacak duruma gelecektir. Bu minvalde, o sondan önce bir adet kontrol noktası emniyet için gereklidir.
Mümkün olduğunca, anladığım kadarı ile; eksik kaldığım ya da yanlış değerlendirdiğim hususları da konuşuruz zaten.
Son düzenleyen: Moderatör:
