Destek Ekibi

Resmî Hesap
Katılım
28 Nisan 2026
Mesajlar
231
Makaleler
1
Çözümler
2
Beğeniler
14
Bu sistem darboğaz yapmaz mı?

Sistem Bileşenleri:
  • İşlemci: AMD Ryzen 7 7800X3D
  • İşlemci Soğutucu: ARCTIC Liquid Freezer III Pro A-RGB 360
  • Termal Macun: Arctic MX-4 / MX-6
  • Anakart: ASUS TUF GAMING B850-PLUS WIFI
  • RAM: Corsair Vengeance 32 GB (2x16) DDR5-6400 CL36
  • SSD: Samsung 990 Pro 4 TB NVMe
  • Ekran Kartı: Gigabyte RTX 5060 Ti 16 GB
  • GPU Destek Aparatı: Lian Li GB-001
  • Kasa: Antec C5 ARGB
  • PSU: MSI MPG A850GS 850W 80+ Gold
  • Monitör: AOC Q27G4ZDR
 
RAM: Corsair Vengeance 32 GB (2x16) DDR5-6400 CL36

Bence darboğazın kralı var bu sistemde, nasıl yapmaz? Muhtemelen 6400 CL36 RAM için sorulmuş ve oluşturulmuş bir konu bu. Kesinlikle uygun değil. Hem de Corsair Vengeance.

Normal kullanıcı mümkünse AM5 sistem özelinde 2x16 GB 6000 MT/s CL30 şaşmasın, ricamdır.

Modüllerin PMIC Locked olduğundan mı bahsedeyim, yoksa Micron oluşundan mı? 6400 MT/s oluşu nedeniyle kullanıcı EXPO açtığında 1:2 mod atacağından mı söz edeyim? Tek bir doğru tarafı yok yani.

Anakart MSI seçilmemiş burada, o da seçilseydi Boot etmeyecekti zaten sistem %90. ASUS kurtarıyor burada. Gigabyte olunca da First Boot sorunsalı var, Flashback ya da Clear CMOS gerekiyor genelde. Rear I/O'da her iki tuş da yok bu kartlarda, Aorus dahil. Sadece Master'da var. Q-Flash butonu Board üzerinde konumlandırılmış, tek fark o.
 
Darboğazı ne zamandan beri RAM stabilitesi üzerinden ölçüyoruz hocam? Dediklerinizde haksız olduğunuzu iddia etmiyorum ama neden her konuyu RAM timing tartışmasına çevriyorsunuz?

Bence darboğazın ekran kartı ve işlemciden ibaret olduğunun düşünülmesi yanlış. Her konuyu değil, sadece AM5 sistemleri. Micron ve 6400 MT/s normal kullanıcılar için uygunsuz. Düz EXPO açıp geçeceklerini varsayacağımız için. Diğer sistemler özelinde bununla alakalı bir görüşüm yok. Bu bir tartışma değil yani, var olan şeyi aktarıyorum ki insanlar bununla uğraşmak mecburiyetinde kalmasınlar. Yoksa başka bir amacım yok. Bu açılan konu yanlış zaten, sistem darboğazı sorgulanması gereken bir konu değil. Bu sistem özelinde en azından değil.

RAM timing tartışmasına çevriyorsunuz?

Yani buradaki ana düşünce RAM Timing değil. Düz EXPO'yu kapsıyor anlattığım her şey. Normal kullanıcı düz EXPO açıp geçeceğini düşünüyoruz çünkü. Hazırladığım rehberde de bunlara tek tek değindim halbuki. İnsanımız okumadıkça bir şey öğrenmesi mümkün olmayacaktır. Video serisi de çekildi bununla alakalı bir başka kişi tarafından, yine olay yanlış anlaşıldı. RAM Timing olmadığını zaten defalarca kez söyledim. Timing özel bir konu, herkesi bağlamaz. Sadece AM5 özelinde yapılması lazımdır, sebebi de Intel'e nazaran %1 ve %0.1 değerlerde ciddi artış olması. 1080p ve 1440p için bunlar geçerli. Timing haricinde ise doğru modül seçimi nasıl olup olmayacağı ile alakalı. Boot sorunları var çünkü, normal kullanıcı baş edemeyecektir. Forumda yüzlerce konu var bununla alakalı.

Darboğaz olarak şuna örnek verebilirim, 6400 MT/s Micron stabil olup da Boot etti. Sonrasında 1:2 moda atacağı için EXPO boşa açmış olacaksınız. Çünkü bellek kontrolcü 1:2 modda çalışacak. 50 FPS CS'de düşük aldığınızda bu darboğaz değil de nedir? İllaki GPU'nun mu %99 yerine %50 kullanılması lazım darboğaz terimi için?

Bence o da tam olarak darboğaz değil, ülkemizde birkaç kişinin bu konular üzerine video serisi var. Kendilerini o konuda takdir ediyorum, doğru düzgün anlattıkları birkaç video serisinden sadece bir tanesi çünkü. Darboğaz nedir ya da ne değildir, karıştırılmaması lazım.
 
Son düzenleme:
Bence darboğazın ekran kartı ve işlemciden ibaret olduğunun düşünülmesi yanlış.

Elbette darboğaz bunlarla ölçülmüyor ancak konu RAM darboğazı olunca hız/stabiliteden çok işin içine kapasite girer. Lütfen her konuyu "kullanıcı sormadıkça" RAM çipi anlatımına çevirmekten vazgeçin. Merak eden kullanıcılarla onlarca konuda yüzlerce mesaj ile zaten güzel bir şekilde tartışıyorsunuz ki bu işlere herkesten önce kafa yormaya başlayan insanlardan birisi olarak bu durum fazlasıyla hoşuma da gidiyor.

Aksi durumlarda, basitçe "6000 CL30" almalısınız demek yerine herkesin teknik açıdan anlayamayacağı bir dilde detay vermeniz insanların kafasını karıştırıyor. Neredeyse her gün adınıza bir sürü rapor düşüyor sisteme ve hepsi RAM ile alakalı. Çabanızı takdir ediyorum ancak fazla abartıyorsunuz. Benzer çaba durumun fazlasıyla farkında olan bizlerde de var ancak bu şekilde olmaz, herkese aynı anakartı önererek hiç olmaz.

Lütfen bu konudaki tavrınızı hafifletin.
 
Elbette darboğaz bunlarla ölçülmüyor ancak konu RAM darboğazı olunca hız/stabiliteden çok işin içine kapasite girer. Lütfen her konuyu "kullanıcı sormadıkça" RAM çipi anlatımına çevirmekten vazgeçin. Merak eden kullanıcılarla onlarca konuda yüzlerce mesaj ile zaten güzel bir şekilde tartışıyorsunuz ki bu işlere herkesten önce kafa yormaya başlayan insanlardan birisi olarak bu durum fazlasıyla hoşuma da gidiyor.

Aksi durumlarda, basitçe "6000 CL30" almalısınız demek yerine herkesin teknik açıdan anlayamayacağı bir dilde detay vermeniz insanların kafasını karıştırıyor. Neredeyse her gün adınıza bir sürü rapor düşüyor sisteme ve hepsi RAM ile alakalı. Çabanızı takdir ediyorum ancak fazla abartıyorsunuz. Benzer çaba durumun fazlasıyla farkında olan bizlerde de var ancak bu şekilde olmaz, herkese aynı anakartı önererek hiç olmaz.

Lütfen bu konudaki tavrınızı hafifletin.

Her daim anlatıp belirtiyorum zaten, bu kombinasyonlar şu sebepten dolayı sorunlu ve tercih etmemeniz lazım. Akabinde de örnek konuları iletiyorum. O rapor eden arkadaşlar gelip profilime yazsınlar, hususi olarak ilgilenip anlatırım. Doğru bildiğimi ve hem kendi üzerimde hem de forum ve forum dışı dahil olmak üzere deneyimlerimi aktarmakla mükellefim. İnsanları yanıltmak ya da sonrasında mağdur olmalarını istemem.

Darboğazdan kasıt ise sistem parçalarının birbirine yetememesi mi yoksa paranın tam olarak karşılığını alamamak mı? Geniş yelpazede incelemek lazım, verdiğim örnekte EXPO açtığında 50 FPS düşük alıyorsunuz çünkü.

RAM darboğazı olunca hız/stabiliteden çok işin içine kapasite girer.

Söylediklerim Render kapsamıyor, Gaming için konuşuyorum sadece. 1x16 ya da 2x16 Setup'lar hakkında görüş belirtiyorum, kendim de aktif kullanıcıyım. Forum ve forum dışı yüzlerce sistem ayarladım, geri bildirimlere de hakimim. Neyin ne olduğuna AM5 özelinde net şekilde hakimim yani. O konuda şüpheniz olmasın. Kapasite olayı Gaming'de AM5 sistemlerde şu an için 4K harici çok bir ehemmiyeti yok, 1080p ve 1440p için konuşuyoruz konularda. Verilen bilgiler ona yöneliktir. İnsanların bahsi geçen terimleri anlaması adına hem konu özelinde hem de konu dışı olarak rehbere yöneltiyorum. Okuyup öğrenmek yerine rapor atıyorlarsa bu onların acizliğidir.

Aksi durumlarda, basitçe "6000 CL30" almalısınız.

Birçok konuda bu şekilde belirtiyorum, neden 6000 MT/s üzeri alınmaması gerektiğini de anlatıyorum. 6400 MT/s neden normal kullanıcıya uygun olup olmadığını da anlatıyorum. Yoldan geçen adama anlatsam dahi anlar. Bu forumdaki kullanıcılar eğer bu anlatım tarzından hoşnut değilse rapor atmak yerine bana bildirmeleri gerekir ki aynı konu içerisinde anlayabileceği şekilde anlatayım. Neyin ne işe yaradığını bilmeden ya da teoriğe hakim olmadan, okuma yazma bilmeyen adama yol tarif etmek gibi olur öteki türlü. 6000 MT/s alması gerektiği net belli tek CCD için, rehberde de anlattım detaylıca. 6400 alacak kişinin de forumda ayrıca konu oluşturup 1:1 mod ayarlanması gerektiğini de hep aktardım. Kafa karışıklığı yaratan bir durum aslında yok yani, atanlar rapor sistemini meşgul eden kötü niyetli kişilerdir.

herkese aynı anakartı önererek hiç olmaz.

Bunu hususi olarak yapan ben değilim aslında forumda, çoğu öneri konusunda da artık yer almıyorum ama bu forum özelinde kabul görmüş belli başlı AM5'te anakartlar var. Onları inkar edemeyiz, ASRock üvey evlat muamelesi görmekte şu an için. Sebebi ise malumunuz X3D'ler. MSI kartlarda da Boot sorunları yaygın, açılan konular hep o şekilde. Konuların çoğunu bu oluşturuyor, benim çözümlerim dahilinde de öyle. Şu an için hatırımda olan 2 kişi var bizzat kartlarını ayarlayıp çözdüğüm. Birisinde kart Manuel ayarlanması ile sorun çözülürken diğer Tomahawk kullanıcısının 6000 CL38 Micron modülü terk edip 6000 CL30 Hynix modüllere geçmesi sonucu sorunu kalıcı olarak çözüldü.

Kendim 3 ay mücalede ettim X870 Tomahawk ile, sonrasında iade ile sonuçlandı. Yani emin olmadığım hiçbir argümanı öne sürüp de görüş bildirmem ve insanları yanıltmam söz konusu değil. En sorunsuz nasıl olacaksa ancak o şekilde kullanıcılara aktarıp sistemlerini şekillendirebilirim. Yoksa diğer forumlardaki gibi MSI Tomahawk önermesini ben de biliyorum.

B850M Force ve B850M-K'dan bahsediyorsunuz anladığım kadarıyla. AM5 özelinde en sık bu kartlar öneriliyor. Bunlar mATX oluşu nedeniyle ATX kasada hoş durmayacaktır, ona katılıyorum. mATX kasa ile dizayn edilmesi lazım, artık ona kullanıcı karar vermeli. Kar-zarar hesabına göre iyi düşünüp taşınmak lazım. F/P ürün bunlar, üstelik 1 DPC. Onun mantığını ve ne demek olduğunu da her daim bahsettiğimde aktarırım. Siz hakim olduğunuz için şu anda ekstra açıklama gereği görmüyorum. AM5'te 1 DPC önceliği var, sebebi IMC bellek frekans desteği 5200 MT/s, Ryzen 9000 serisi ile 5600 MT/s çekildi. Bu sebepten ötürü de anakart üreticileri şu anda 6000 MT/s üzerini 1:2 mod atıyor. O yüzden tek CCD kullanıcıları 6000 MT/s CL30 şaşmazsa daha iyi olur onlar için.

Micron modüller ve MSI kartlarda da marka-model özelinde Boot sorunu var, onları da aktarmak zorundayım. Kanıtları da var, hem kişisel deneyim hem de forumda açılan ve şimdiye dek çözülmüş konular. Bunları göz ardı edemeyiz, Global'de de yine aynı şekilde. Neyin doğru neyin yanlış olduğunu bilinçli şekilde kullanıcılara aktarmamız lazım. Son karar tabii ki her zaman onların, kafa karışıklığına gerek olduğunu düşünmüyorum. Güzelce açıklamaya özen gösteriyorum, ona rağmen rapor atıyorlarsa dediğim gibi art niyetli şahıslardır. İtibar etmeyiniz.

Gigabyte kartlarda da yine aynı şekilde, @Riaki sistemini topladık. Clear CMOS ya da Flashback harici Boot etmiyor sistem 6000 MT/s CL30 modül olmasına rağmen. Bunları göz ardı etmek uygun olmayacaktır. Bunları ekstra aktarmak da kafa karışıklığı yaratmamalı. Sebepleri ile hep açıklarım.

AM5 özelinde anakart, RAM ve işlemci üçlemesinde tecrübelerimi aktardım hep şimdiye dek. Hatalar elbet olmuştur ama artık bir yerden sonra oturuyor. Neyin ne olduğu net şekilde anlaşılıyor. En sorunsuzu son kullanıcı için nasıl olacaksa ancak o şekilde öneride bulunabiliriz.

10 kullanıcıdan 9 tanesi sorun yaşıyor ama 1 tanesi yaşamamış. O bir kişiyi kale alırsak kalan 9 kişiyi göz ardı etmemiz gerekir.

Çok basit bir örnek şunu verebilirim, @Krmm konusunda ilgilenip kendisine yeni bir sistem dizayn ettik. Sonrasında 5200 CL40 Micron modüller ile ASUS ROG anakartta Boot sorunu yaşadı, Boot ettiği senaryoda da muhtemelen stabilite sorunu yaşadığından oyunlarda Stutter ve %1 FPS düşüklüğünden muzdaripti. 6400 CL30 2x16 GB Hynix modüllere geçme kararı aldı, indirimde yakaladığından kaçırmak istemedi. Akabinde kendisine EXPO açmaması gerektiğini ve foruma ayrı konu açıp 1:1 mod ayarlanması gerektiğinden bahsettim. Doğal olarak sebebini ve EXPO açılamıyorsa bu modüllerin uyumsuz olup olmadığını sordu. Detaylıca anlattım ve iyi bir dinleyici olduğundan, okuduğunu idrak edebildiğinden sonrasında bana teşekkürlerini sundu. 6400 CL30'lar, CL26'dan sonraki en iyi ''bin'' olarak kabul ediliyor şu anda. 6000 CL28 ve 6400 CL30 örnek verilebilir. 6400 CL30 daha öncelikli, %100 A-die çünkü. M-die veremiyor bu değeri 1.5V altına. Modül seçimi doğruydu ama normal kullanıcı düz EXPO açıp geçeceği için performansı yine yerlerde olacaktı, 1:2 mod ve frekans uygunsuzluğu nedeniyle. Foruma konu açıp akabinde 1:1 mod ayarlaması yapılacağı için %1 ve %0.1 FPS'leri istediği seviyelere yükselecek. Tüm bunlar ve bunca emek bir tarafa, mesela bu kullanıcı beni her şeye rağmen rapor ediyorsa benim bu hususta yapabileceğim bir şey maalesef ki yok. Bu sadece bir örnek. Bu tarz art niyetli şahıslar forum ortamında yaygındır, göz ardı edip çoğunluğun kararına ve ne dediğine bakmak lazımdır. Forumun %90'ı bu adamın saçmaladığından ya da bir halt bilmediğinden söz ediyorsa da ancak o zaman bir işleme tabi tutulabilir.
 
Son düzenleme:
Bizim ülkede en çok oynanan oyunlar nedir?

LOL-CS2-Valorant-PUBG

Bunlar ne ister?

X3D işlemci ve yanında düzgün zamanlamalı RAM.

X3D işlemci pahalı, X3D olmayanına gücümüz yetti o zaman? RAM erişim gecikmesi daha da kritik rolde.

Input latency+Camera Smoothness farkını ben 9950X3D'de görünce şok oldum. %0.1 FPS de 2'ye katlandı, Low FPS grafiği %0'a düştü.

1:2 Modda bu tip rekabetçi oyun oynayanlar hele hele Valorant CS2 falan takılan büyük kitleye şimdiden geçmiş olsun. Ne yaparsam yapayım rank atlayamıyorum-adam vuramıyorum, ben onları görmeden önce beni görüyorlar, koşarak sıkıyorlar diye şikayet edip çıldırması normaldir. Bunların hepsi aslında senkronizasyon sorunu.

Bunların birkaç bacağı var. Ağ kartındaki network buffer+jitter tarafı da hat/kablo/ağ kartı sinyal kalitesi, CPU TSC instability, Core Migration/Rescheduling, Throttling olup olmaması, Cache miss ve RAM Latency.

TSC kısmı BCDEdit komutu ile hallediliyor.

Core Migration kısmı CPU Set Setter ile çözülüyor.

Network Transmit/Recieve Buffer kısmı da network adapter settings ile çözülüyor. Jitter konusu da QoS+Network kartı+Hat/Kablo kalitesi. QoS+Kablo+Network/Anakart sinyal kalitesi kısmen çözer ama kalanı ISP ne derse o.

RAM gibi kritik kısmı da işte Ayhan abiniz hallediyor.

Bunlar birleştiği zaman bir anlam ifade ediyor.

Üzümü yemeyip bağcıyı dövmeye göz diken, nefret ile dolan kızgın genç kitle var olduğu için rapor geliyorsa normal karşılamak gerekir.

Sonuçta o malum kadına sorduklarında; Şu an biz doktor dövebiliyoruz demesinden bir farkı yok yani.
 
Son düzenleme: