Sizce tarih kitapları değiştirilmiş olabilir mi?

Matbaa icat edildikten sonra kaleme alınmış hiçbir büyük eser değiştirilmemiştir.

Günümüzdeki tarih kitaplarının neredeyse tamamı çok yeni. Yani İbrahim Kafesoğlu'nun ya da Barthold'un yazdığı kitapların değiştirilme ihtimali sıfır örneğin. Değiştirilme ihtimalinden bahsetmemiş için şöyle 18. Yüzyıldan geriye gitmemiz lazım ki onların da değiştirildiğini hiç sanmıyorum çünkü buna gerek yok. Yani mesela Atabetül Hakayık neden değiştirilsin ki? Eline ne geçer insanın? Ya da Mukaddime? Ki o yıllarda da bu eserlere çok kıymet veren insanlar vardı. Bu kitapları koruyanlar bizzat yöneticilerdi. Ayrıca çoğunun ilk nüshaları hala korunuyor. Orhon Yazıtlarına bile gidebiliriz mesela. Taşa yazılmış metinler. Dönemle gayet uyumlu ve kusursuz yazılmış bir eser. Biri bunu neden değiştirsin ya da nasıl değiştirsin? Çok mümkün görünmüyor. Dini metinlere girmeyeceğim oradaki tartışmalar biraz daha farklı.

CyHaN_Atalay dedi:

Matbaa'dan önce değiştirmek daha yorucu olmaz mıydı hocam?

Teşekkürler yanıt için hocam. Yazdıklarında mantıklı. Lakin benim aklıma mesela bir tarih kitabında bir devlet için hoş olmayan gerçekler falan olsa değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir gibi gelebiliyor bazen. Bu türde okuduğum kitapta yokta belki konuda bahsettiğim "Kavgam" ismindeki kitapta olabilir diye düşündüm.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Matbaadan önce basım sayısı çok sınırlı olduğu için toplatılıp değiştirilmesi veya yok edilmesi daha kolaydı. Matbaa sonrası bir kitap örneğin 1000 basım yapmışsa ve bunlar dağıtılmışsa Afrika'daki kabile şefinin kervandan yağmaladığı örneği nasıl bulup değiştireceksin ki? Hatta matbaa ile Amerika'nın keşfi arasında az bir süre var, bu istenmeyen kitaplar okyanus ötesine bile geçmiş olabilir, o yüzden kimse matbaa sonrası meşhur bir kitap için bütün basımlar yok ettiğini iddia edemez.

"Kavgam" örneğinde ise sanırım Hitler kitabı yazdıktan sonra başa geçip okunmasını zorunlu tutuyordu. Bu durumda Almanya'nın ücra köylerine kadar dağılmıştır, yine ilk basımların kimse değiştirildiğini söyleyemez. En fazla Hitler sonrası yasaklamalar, ağır kısımları değiştirmeler vs. yapılmıştır.

@Sıla hocamın bahsettiği dini metinlerin tartışılma sebebi de çok eski ve uzun yıllar ünlenmemiş yazıtlar olması sebebiyle değiştirilmiş olabilir. Gerçi değiştirilip değiştirilmediği önemli mi, bana kalırsa hayır.

CyHaN_Atalay dedi:

Matbaa'dan önce değiştirmek daha yorucu olmaz mıydı hocam?


Teşekkürler yanıt için hocam. Yazdıklarında mantıklı. Lakin benim aklıma mesela bir tarih kitabında bir devlet için hoş olmayan gerçekler falan olsa değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir gibi gelebiliyor bazen. Bu türde okuduğum kitapta yokta belki konuda bahsettiğim "Kavgam" ismindeki kitapta olabilir diye düşündüm.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Yani değiştirmekten çok bir yönetim kadrosu (hükumetler, devletler) için kitaplarda yer alan ve işlerine gelmeyen yazılar hiç dahil edilmedi. Yani yazıldı, basıldı, bir süre okundu ve değiştirildi gibi bir durumun olması da mümkün değil çünkü buna bile izin vermezler. Örneğin Osmanlı Devleti'nin kaybettiği savaşlar vakanüvisler tarafından neredeyse hiç yazılmadı. Ya da Muaviye, ileride bilinmesini istemediği noktaları dönem tarihçilerine hiç yazdırtmadı. Çin kaynakları Türk devletlerinin kazandığı zaferleri hiç yazmadı ya da satır arası yazıp geçti. Biz bunları diğer kaynaklardan öğreniyoruz Bizans gibi, İslam kaynakları gibi.

Lafı çok uzattım. Anlatmak istediğim şu tarihi metinler sizin dediğiniz gibi devletlerin işine gelmediğinde değiştirilmedi, işine gelmeyen konular kitaba hiç dahil edilmedi. Böylece ortada değiştirilecek bir şey de kalmıyor doğal olarak.

MEQ dedi:

Matbaadan önce basım sayısı çok sınırlı olduğu için toplatılıp değiştirilmesi veya yok edilmesi daha kolaydı. Matbaa sonrası bir kitap örneğin 1000 basım yapmışsa ve bunlar dağıtılmışsa Afrika'daki kabile şefinin kervandan yağmaladığı örneği nasıl bulup değiştireceksin ki? Hatta matbaa ile Amerika'nın keşfi arasında az bir süre var, bu istenmeyen kitaplar okyanus ötesine bile geçmiş olabilir, o yüzden kimse matbaa sonrası meşhur bir kitap için bütün basımlar yok ettiğini iddia edemez.

"Kavgam" örneğinde ise sanırım Hitler kitabı yazdıktan sonra başa geçip okunmasını zorunlu tutuyordu. Bu durumda Almanya'nın ücra köylerine kadar dağılmıştır, yine ilk basımların kimse değiştirildiğini söyleyemez. En fazla Hitler sonrası yasaklamalar, ağır kısımları değiştirmeler vs. yapılmıştır.

@Sıla hocamın bahsettiği dini metinlerin tartışılma sebebi de çok eski ve uzun yıllar ünlenmemiş yazıtlar olması sebebiyle değiştirilmiş olabilir. Gerçi değiştirilip değiştirilmediği önemli mi, bana kalırsa hayır.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Evet dini metinler daha farklı bir süreçten geçmiştir. Hem çoğu insan için hassastır hem de mitolojiden bu yana birçok Metin birçok dini kitaba değişe değişe geçmiştir. Örneğin Sümerlerdeki birçok konu (Nuh tufanı, Adem ile Havva, Habil-Kabil, kurban, yedi kat gök gibi) diğer tüm dini metinlerde de farklı biçimlerde yer almıştır mesela. İyi okumak lazım.