Herkese merhabalar, bu yazı Techolay'da yazdığım ilk yazı olacak. Umarım hoşunuza gider. Biraz detaylı ve karışık olacak ama yerli uçağımız hakkında sizleri bilgilendirmeye çalışacağım. Uçağın hikayesini vs. kısa tutacağım, özelliklere ağırlık vereceğim.
Öncelikle yerli bir savaş jetinin geliştirilmesine 2010 yılında karar verilmiştir, yükleniciliği TUSAŞ üstlenmiştir ve 2011 yılında tasarımlarına başlanmıştır. 2013 yılına gelindiğinde uçağın genel, kaba tasarım özellikleri ortaya çıkmış ve tasarım tamamlanmıştır. Burada dikkat etmemiz gereken şey, bir uçağın tasarımı asla sabit kalmaz ve sürekli güncellenir. Ülkeler bu tarz güncellemelere içerikleri ve amaçları doğrultusunda isimler vermişlerdir (Block, SMT, SM benzeri.
Aşağıda Kaan'ın ilk mock-up'ı görülebilir.
2013 yılında uçağın altyapısı adına teknoloji elde etme çalışmalarına başlanmış, bu konuda birkaç seçenek üstünde durulmuştur. İlki İsveç merkezli Saab markası olmuştur. Bu dönem Türkiye Saab'ın savunma bölümünü satın almayı bile düşünmüştür. Sonrasında stratejik ve maddi açıdan bu plandan vazgeçilmiştir.
SAAB JAS 39 Gripen, SAAB'ın ürettiği en modern jet.
Türkiye sonrasında Endonezya ve Güney Kore'nin birlikte geliştirdiği bir projeye girmeyi de düşünmüş ama bunun yerine ve bireysel olarak üretmeyi seçmiştir. Bunların dışında şu an bilmeniz gereken en önemli şey, projemize ortak olan şirketlerden birisi BAE Systems'dir. Bu şirket, ABD'deki savunma şirketlerinin büyük bir bölümünü satın almış ve Pentagon'a büyük bir sağlayıcı konumundadır. Ayrıca bu şirket F-35'in en büyük teknoloji sağlayıcılarından birisidir. Ayrıca KF-21 projesi de bazı ABD merkezli savunma sanayi şirketleri tarafından teknoloji desteği almaktadır.
KAI KF-21 Güney Kore ve Endonezya tarafından geliştirilen 4.5 nesil avcı jeti
Yerli Uçağımız Kaan'ın ve 5. Nesil Uçakların Özellikleri, Yardımcı Teknolojiler
Kaan, KF-21 gibi projelerden farklı olarak hava üstünlüğü jeti olmak dışında "havadan karaya" muharebe yeteneğine ve "5. nesil" jet yeteneklerine sahip olmayı vaat ediyor.
İlk olarak şunu soralım, Kaan 5. nesil mi? Cevap hayır ama 5. nesil olacak. Önemli olan da uçağın 5. nesil olma yolunda ilerlemesi. Wikipedia'da 5. nesil olarak yer alıyor olabilir ama 5. nesil olması için daha alacağımız çok yol var. Uçağın gövdesi bunu hesaba katılarak tasarlandığı için, 5. nesil olma yolunda eksiklerini kapatarak ilerliyor. Peki bir jetin 5. nesil olabilmesi için hangi özelliklere sahip olması gerekir?
Kaan gövde içinde silah taşıyabiliyor, ister AIM-120 ister güdümlü havadan karaya füzeler ya da bombalar. Göreve göre optimize edilebilir. Sahip olduğu motorlar sayesnide süperseyir de yapabiliyor, bu motorlara aşağıda daha detaylı değineceğim. Kaan için geliştirilen GaN AESA radarı var, IR arama ve takip yapma yeteneğine sahip IRST seti ve söylediklerine göre EOTS sistemine de sahip. Havadan karaya çok geniş mühimmat seçeneğine sahip ayrıca ABD üretimi AIM-9'dan geliştirilen Bozdoğan (tahminlerimce AIM-9M/X seviyesinde) ve AIM-120'den geliştirilen Gökdoğan gibi yerli mühimmatları da kullanabilecek. Tabii yerli mühimmatlar sadece havadan-havaya seviyesinde kalmıyor, yerli açıdan anti-ship görevleri dahil bir çok havadan karaya füze sistemine sahibiz.
Ground crew AIM-9X kontrolünde
Kaan, söylenene göre SIHA'larla görev yapma kabiliyetine sahip olacak. Belki de bu sizlere o kadar büyük bir olay gibi gelmiyor olabilir ama bu mevzu oldukça önemli zira şu an ABD'de bir çok sağlayıcı, yüklenici şirket F-35'lerle görev yapacak SIHA sistemleri geliştiriyor. Bu sistemler pilotların ve uçakların görev yükünü azaltacak, durumsal farkındalığı arttıracak ve uçakların da ömrünü dolaylı yoldan uzatacak.
SIHA dendiğinde akla 2 tane havadan karaya füze, bomba taşıyan küçük ve yavaş hava araçları geliyor olabilir ama bazı SIHA sistemleri bambaşka evrenlerden gelmiş gibiler. Örneğin bizim de üretimini yapmayı planladığımız Baykar Bayraktar Kızılelma, TUSAŞ Anka 3.
Baykar Bayraktar Kızılelma
Peki Kaan'ın radarı? Uçağın kalbi radarıdır. Radar sistemleri düşmanı tespit etme ve takip etme konusundan sorumlu teknolojidir. Radarlar birçok amaca ve göreve hizmet edebilir. Hava hedeflerinin takibi, imhası yahut kara hedeflerinin (düşman radarları ve hava savunma sistemleri gibi) takibi, imhası gibi. Günümüzde bir uçağın hava-hava müchadelelerde kullanacağı en önemli silah BVR tarzı silahlardır. BVR (Beyond Visual Range) yani "görüş ötesi menzili" silahlar, pilotun ve uçağın IRST sistemlerinin göremediği, temas sağlayamadığı ama radar sisteminin tespit ve takip ettiği, duruma göre seçip ateşlediği radar güdümlü silahların kullanıldığı savaş şeklidir. Bu savaş şeklinde günümüzde en çok kullanılan füze türü aktif radar aydınlatmalı füze sistemleridir.
Bu füze türünde füzenin kendisi dışarıdan bir aydınlatıcıya ihtiyaç duymaksızın kendi sistemi içerisinde sahip olduğu arama ve takip radarlarıyla hedefi sürekli olarak takip eder ve aydınlatmasını kendi sağlar.
Rus üretimi R-77 (ihraç adıyla RVV-SD) BVR füzesi
Kaan'ın sahip olduğu radar hakkında teknik açıdan hiçbir bilgimiz yok ama geliştiren yetkililerin söylediğine göre GaN AESA yani galyum nitrat tabanlı bir aktif faz dizilimli radar teknolojisine sahip olacak. Bu da çok modern ve gelişmiş bir radar teknolojisi olacağı anlamına geliyor. AESA radarlar yeni sistemler değiller ama PESA gibi pasif faz radalara göre karıştırma vb. senaryolarda çok daha başarılı ve gelişmiş radar sistemleri. AESA'ların GaN temelli üretilmesi ise daha yüksek performanslı bir radarı ortaya çıkarmak anlamına geliyor. Yarı iletken temelli teknolojiler daha yüksek verimlilik sağlayacaktır. Yani değerli okurlar, Kaan bu radara sahip olduğunda ve bu radarla testlere katılıp uçmaya başladığında 5. nesil olmak için bir adım daha atmış olacak. Tabii bu tek başına yine bir şey ifade etmiyor.
F-35'lerin kullandığı AN/APG-81 radarı (sonrasında AN/APG-85'lerle değiştirilecek).
Kaan'ın ısı izine gelecek olursak, Kaan şu an bu konuda rakiplerinden biraz geride. Öncelikli sebebi yukarıda belirttiğim gibi motorlarını dışarıdan alıyor olması. Kaan'ın motorları, hava kuvvetlerimizin de kullandığı F-16 Block 50 modellerinde de kullanılan GE üretimi (General Electric) F110-GE-129 motorları. Bu motorlar F-16 gibi bir uçak için oldukça yeterli ve güçlü motorlar. Kuru itkide (orta seviye) 17,155 lbf itki gücü verirken, ardyakıcılar full açık seviyede tamı tamına 29,500 lbf itki gücü sağlıyor. Bu tek motorlu bir uçak için oldukça yeterli lakin tek motorlu en güçlü uçak bu konumda F-35 oluyor zira F-35'in güç sağlayıcısı olan P&W F135'ler tamı tamına 41,000 lbf ile 43,000 lbf arasında itki gücü sağlıyor. Konumuza dönecek olursak, Kaan F110 motorlarından 2 tanesine sahip ve bu motorlar 29,500-30,000 lbf civarı bir itki gücü sağlayacak. Süperseyir için yeterli bir diğer, ağır donanımları yüklenmesi için de yeterli lakin anlayacağınız üzere bu motorlar 4.5. nesil bir uçakta kullanılmakta olan motorlar. Bu motorların soğutma ve nozzle sistemi 4.5. nesil bir uçakta kullanılmak üzere geliştirildi ve modifiye edildi. Bu da şu sorunu çıkarıyor, 5. nesil bir uçağın radar görünürlüğünün düşük olması dışında ısı izinin de düşük olması gerekmekte; IR arama aygıtları tarafından tespitinin olabildiğinde zor olması gerekli. Bu da demek oluyor ki; Kaan'ın 5. nesle adım atması için hızla motor çalışmalarının sürdüğünü biliyoruz, yerli olarak geliştirdiğimiz motorlar bu teknolojilere sahip olacaktır.
ABD üretimi F-22'nin termal izi
F-22'nin motor nozzlesi
Kaan'ın motor nozzlesi
Kaan'ın IRST ve EOTS Sistemleri
Kaan IRST teknolojisine sahip bir uçak hatta dünyada aynı anda IRST ve EOTS sistemine sahip nadir araçlardan diyebiliriz zira EOTS sistemler all-in-one şeklinde IRST sensörleri de içeriğinde bulundurur. Kaan'ın EOTS sistemiyle ilgili teknik bir bilgiye sahip değiliz. Örneğin F-35'in EOTS sistemi FLIR (İleri Bakan Kızılötesi yani radyasyona duyarlı termal görüntüleyici sistem) ve IRST (Kızılötesi arama ve takipleme sistemi yani ısı yayan araçları bulma ve takip etme) modüllerinin tek bir sistem içinde sağlıyor. Örneğin F-35'in Block 4 modernizasyonunda VGA IR sensörler HD standartıyla değişmişt. Evet değerli okuyucular, askeri teknolojiler bazen 2024 yılında, 2025 yılında bile VGA standartı kullanırlar
F-35 Blok 4 modernizasyonu KISMİ içeriği
F-35'in EOTS sistemi
Kaan konusunda da şunları söyleyebilirim, Kaan da bu teknolojilerin hepsine sahip olacaktır zira EOTS bunu gerektirir. Bunların yerli ve güncel varyantları Kaan'a monte edilecek, aktif olarak kullanılacaktır. Bir tahminim de, EOTS sisteminin IRST kısmını başka bir yere alarak bu sistemlerin standartını yüksek tutmak istiyor olabilirler, gelişmiş iki farklı sistemi iki bölgede tutabilirler yahut yapısal açıdan bağlantıları öyle yapmak istiyor olabilirler. F-35'i bu kadar örnek gösterme sebebim basitçe bu işin en üstünde F-35 gibi bir teknolojinin oturuyor olması, Kaan'ın kimi takip edeceğini anlatıyor oluşundandır.
Kaan'ın kullandığı Aselsan Toygun EOTS sistemi
SavunmaSanayiST'nin kaynaklarına göre bu EOTS sistemi:
1280x1024 çözünürlüğe ve 35km içerisinde hatasız lazer mesafe ölçme yeteneğine sahip, video hedef takibi ve semboloji oluşturma görevi yapabiliyor.
Diğer 5. Nesil Etkenler
Kaan'ın sahip olduğu en önemli özelliklerden birisiyse RAM (Radar Absorbing Material) boyası. RAM boyası kısaca, radar dalgalarını (radar dalgaları çok detaylı bir konudur ve başlı başına bir konu açılması gereklidir o yüzden burada detaylara girmeyeceğim zira çok farklı dalga türleri vardır) emerek, absorbe ederek dalganın geriye dönmesini engeller ya da geriye dönen dalganın hedef takibi yapması yeterli olmaz. Bu konuda sevindirici haber ise, yetkililer yıllardır RAM boyası üretminde ABD kadar başarılı olduğumuuzu hatta ABD'den daha başarılı olduğumuzu söylüyorlar. Kaan'ın görülen hali RAM kaplaması olmayan hali, RAM kaplaması sonrası Kaan 5. nesil jetlerin sahip olduğu bir özellik daha kazanmış olacak.
ABD'nin geçtiğimiz yıllarda F-22'lerde güncellediği yeni kaplaması ve boyası
Kaan'ın Sahip Olduğu Mühimmat Çeşitliliği ve Görev Kapasitesi
Kaan çok amaçlı bir jet olduğu için havadan havaya ve havadan karaya görev yapma konusunda yetenekli bir uçak. Kaan'ın kullanabildiği silahlar ise oldukça fazla. BVR, ısı güdümlü hava-hava, ısı güdümlü hava-kara, lazer güdümlü hava-kara bombaları, lazer güdümlü hava-kara füzeleri, TV güdümlü hava-kara silahları ve dumb bomb (akılsız, güdümsüz bombalar).
Değerli okuyucular, buraya kadar önem verip okuduğunuz için teşekkür ederim. Bundan sonra ara sıra Techolay'da askeri açıdan, hava ve kara fark etmeksizin yazılar yazacağım. Ankete katılarak istediğiniz konuları oylayabilir ya da merak ettiğiniz konuları aşağıda belirtebilirsiniz, bu şekilde sonraki konuların seçimi daha kolay olur ve sizler de merak ettiklerinizi öğrenmiş olursunuz. Teşekkürker.
Öncelikle yerli bir savaş jetinin geliştirilmesine 2010 yılında karar verilmiştir, yükleniciliği TUSAŞ üstlenmiştir ve 2011 yılında tasarımlarına başlanmıştır. 2013 yılına gelindiğinde uçağın genel, kaba tasarım özellikleri ortaya çıkmış ve tasarım tamamlanmıştır. Burada dikkat etmemiz gereken şey, bir uçağın tasarımı asla sabit kalmaz ve sürekli güncellenir. Ülkeler bu tarz güncellemelere içerikleri ve amaçları doğrultusunda isimler vermişlerdir (Block, SMT, SM benzeri.
Aşağıda Kaan'ın ilk mock-up'ı görülebilir.
2013 yılında uçağın altyapısı adına teknoloji elde etme çalışmalarına başlanmış, bu konuda birkaç seçenek üstünde durulmuştur. İlki İsveç merkezli Saab markası olmuştur. Bu dönem Türkiye Saab'ın savunma bölümünü satın almayı bile düşünmüştür. Sonrasında stratejik ve maddi açıdan bu plandan vazgeçilmiştir.
SAAB JAS 39 Gripen, SAAB'ın ürettiği en modern jet.
Türkiye sonrasında Endonezya ve Güney Kore'nin birlikte geliştirdiği bir projeye girmeyi de düşünmüş ama bunun yerine ve bireysel olarak üretmeyi seçmiştir. Bunların dışında şu an bilmeniz gereken en önemli şey, projemize ortak olan şirketlerden birisi BAE Systems'dir. Bu şirket, ABD'deki savunma şirketlerinin büyük bir bölümünü satın almış ve Pentagon'a büyük bir sağlayıcı konumundadır. Ayrıca bu şirket F-35'in en büyük teknoloji sağlayıcılarından birisidir. Ayrıca KF-21 projesi de bazı ABD merkezli savunma sanayi şirketleri tarafından teknoloji desteği almaktadır.
KAI KF-21 Güney Kore ve Endonezya tarafından geliştirilen 4.5 nesil avcı jeti
Yerli Uçağımız Kaan'ın ve 5. Nesil Uçakların Özellikleri, Yardımcı Teknolojiler
Kaan, KF-21 gibi projelerden farklı olarak hava üstünlüğü jeti olmak dışında "havadan karaya" muharebe yeteneğine ve "5. nesil" jet yeteneklerine sahip olmayı vaat ediyor.
İlk olarak şunu soralım, Kaan 5. nesil mi? Cevap hayır ama 5. nesil olacak. Önemli olan da uçağın 5. nesil olma yolunda ilerlemesi. Wikipedia'da 5. nesil olarak yer alıyor olabilir ama 5. nesil olması için daha alacağımız çok yol var. Uçağın gövdesi bunu hesaba katılarak tasarlandığı için, 5. nesil olma yolunda eksiklerini kapatarak ilerliyor. Peki bir jetin 5. nesil olabilmesi için hangi özelliklere sahip olması gerekir?
- Düşük radar izi
- Gövde içinde silah taşıyabilme (güdümlü, güdümsüz)
- 4 ve 4.5 nesil uçaklara göre düşük ısı izi olan motorlar
- Süperseyir (supercruise, uçakların ardyakıcı kullanmadan ses hızının üstünde sürekli seyir halinde olma özelliği)
- Gelişmiş sensörler, radar ve aviyonikler (Aktif faz radarlar, IRST yahut daha gelişmişi all-in-one şeklinde EOTS)
- Havadan karaya görev kabiliyeti ve bu görevleri destekleyecek akıllı mühimmatlar
- Gelişmiş data-link, combat-cloud (SIHA ve IHA'larla görev yapabilme yeteneği)
Kaan gövde içinde silah taşıyabiliyor, ister AIM-120 ister güdümlü havadan karaya füzeler ya da bombalar. Göreve göre optimize edilebilir. Sahip olduğu motorlar sayesnide süperseyir de yapabiliyor, bu motorlara aşağıda daha detaylı değineceğim. Kaan için geliştirilen GaN AESA radarı var, IR arama ve takip yapma yeteneğine sahip IRST seti ve söylediklerine göre EOTS sistemine de sahip. Havadan karaya çok geniş mühimmat seçeneğine sahip ayrıca ABD üretimi AIM-9'dan geliştirilen Bozdoğan (tahminlerimce AIM-9M/X seviyesinde) ve AIM-120'den geliştirilen Gökdoğan gibi yerli mühimmatları da kullanabilecek. Tabii yerli mühimmatlar sadece havadan-havaya seviyesinde kalmıyor, yerli açıdan anti-ship görevleri dahil bir çok havadan karaya füze sistemine sahibiz.
Ground crew AIM-9X kontrolünde
Kaan, söylenene göre SIHA'larla görev yapma kabiliyetine sahip olacak. Belki de bu sizlere o kadar büyük bir olay gibi gelmiyor olabilir ama bu mevzu oldukça önemli zira şu an ABD'de bir çok sağlayıcı, yüklenici şirket F-35'lerle görev yapacak SIHA sistemleri geliştiriyor. Bu sistemler pilotların ve uçakların görev yükünü azaltacak, durumsal farkındalığı arttıracak ve uçakların da ömrünü dolaylı yoldan uzatacak.
SIHA dendiğinde akla 2 tane havadan karaya füze, bomba taşıyan küçük ve yavaş hava araçları geliyor olabilir ama bazı SIHA sistemleri bambaşka evrenlerden gelmiş gibiler. Örneğin bizim de üretimini yapmayı planladığımız Baykar Bayraktar Kızılelma, TUSAŞ Anka 3.
Baykar Bayraktar Kızılelma
Peki Kaan'ın radarı? Uçağın kalbi radarıdır. Radar sistemleri düşmanı tespit etme ve takip etme konusundan sorumlu teknolojidir. Radarlar birçok amaca ve göreve hizmet edebilir. Hava hedeflerinin takibi, imhası yahut kara hedeflerinin (düşman radarları ve hava savunma sistemleri gibi) takibi, imhası gibi. Günümüzde bir uçağın hava-hava müchadelelerde kullanacağı en önemli silah BVR tarzı silahlardır. BVR (Beyond Visual Range) yani "görüş ötesi menzili" silahlar, pilotun ve uçağın IRST sistemlerinin göremediği, temas sağlayamadığı ama radar sisteminin tespit ve takip ettiği, duruma göre seçip ateşlediği radar güdümlü silahların kullanıldığı savaş şeklidir. Bu savaş şeklinde günümüzde en çok kullanılan füze türü aktif radar aydınlatmalı füze sistemleridir.
Bu füze türünde füzenin kendisi dışarıdan bir aydınlatıcıya ihtiyaç duymaksızın kendi sistemi içerisinde sahip olduğu arama ve takip radarlarıyla hedefi sürekli olarak takip eder ve aydınlatmasını kendi sağlar.
Rus üretimi R-77 (ihraç adıyla RVV-SD) BVR füzesi
Kaan'ın sahip olduğu radar hakkında teknik açıdan hiçbir bilgimiz yok ama geliştiren yetkililerin söylediğine göre GaN AESA yani galyum nitrat tabanlı bir aktif faz dizilimli radar teknolojisine sahip olacak. Bu da çok modern ve gelişmiş bir radar teknolojisi olacağı anlamına geliyor. AESA radarlar yeni sistemler değiller ama PESA gibi pasif faz radalara göre karıştırma vb. senaryolarda çok daha başarılı ve gelişmiş radar sistemleri. AESA'ların GaN temelli üretilmesi ise daha yüksek performanslı bir radarı ortaya çıkarmak anlamına geliyor. Yarı iletken temelli teknolojiler daha yüksek verimlilik sağlayacaktır. Yani değerli okurlar, Kaan bu radara sahip olduğunda ve bu radarla testlere katılıp uçmaya başladığında 5. nesil olmak için bir adım daha atmış olacak. Tabii bu tek başına yine bir şey ifade etmiyor.
F-35'lerin kullandığı AN/APG-81 radarı (sonrasında AN/APG-85'lerle değiştirilecek).
Kaan'ın ısı izine gelecek olursak, Kaan şu an bu konuda rakiplerinden biraz geride. Öncelikli sebebi yukarıda belirttiğim gibi motorlarını dışarıdan alıyor olması. Kaan'ın motorları, hava kuvvetlerimizin de kullandığı F-16 Block 50 modellerinde de kullanılan GE üretimi (General Electric) F110-GE-129 motorları. Bu motorlar F-16 gibi bir uçak için oldukça yeterli ve güçlü motorlar. Kuru itkide (orta seviye) 17,155 lbf itki gücü verirken, ardyakıcılar full açık seviyede tamı tamına 29,500 lbf itki gücü sağlıyor. Bu tek motorlu bir uçak için oldukça yeterli lakin tek motorlu en güçlü uçak bu konumda F-35 oluyor zira F-35'in güç sağlayıcısı olan P&W F135'ler tamı tamına 41,000 lbf ile 43,000 lbf arasında itki gücü sağlıyor. Konumuza dönecek olursak, Kaan F110 motorlarından 2 tanesine sahip ve bu motorlar 29,500-30,000 lbf civarı bir itki gücü sağlayacak. Süperseyir için yeterli bir diğer, ağır donanımları yüklenmesi için de yeterli lakin anlayacağınız üzere bu motorlar 4.5. nesil bir uçakta kullanılmakta olan motorlar. Bu motorların soğutma ve nozzle sistemi 4.5. nesil bir uçakta kullanılmak üzere geliştirildi ve modifiye edildi. Bu da şu sorunu çıkarıyor, 5. nesil bir uçağın radar görünürlüğünün düşük olması dışında ısı izinin de düşük olması gerekmekte; IR arama aygıtları tarafından tespitinin olabildiğinde zor olması gerekli. Bu da demek oluyor ki; Kaan'ın 5. nesle adım atması için hızla motor çalışmalarının sürdüğünü biliyoruz, yerli olarak geliştirdiğimiz motorlar bu teknolojilere sahip olacaktır.
ABD üretimi F-22'nin termal izi
F-22'nin motor nozzlesi
Kaan'ın motor nozzlesi
Kaan'ın IRST ve EOTS Sistemleri
Kaan IRST teknolojisine sahip bir uçak hatta dünyada aynı anda IRST ve EOTS sistemine sahip nadir araçlardan diyebiliriz zira EOTS sistemler all-in-one şeklinde IRST sensörleri de içeriğinde bulundurur. Kaan'ın EOTS sistemiyle ilgili teknik bir bilgiye sahip değiliz. Örneğin F-35'in EOTS sistemi FLIR (İleri Bakan Kızılötesi yani radyasyona duyarlı termal görüntüleyici sistem) ve IRST (Kızılötesi arama ve takipleme sistemi yani ısı yayan araçları bulma ve takip etme) modüllerinin tek bir sistem içinde sağlıyor. Örneğin F-35'in Block 4 modernizasyonunda VGA IR sensörler HD standartıyla değişmişt. Evet değerli okuyucular, askeri teknolojiler bazen 2024 yılında, 2025 yılında bile VGA standartı kullanırlar
F-35 Blok 4 modernizasyonu KISMİ içeriği
F-35'in EOTS sistemi
Kaan konusunda da şunları söyleyebilirim, Kaan da bu teknolojilerin hepsine sahip olacaktır zira EOTS bunu gerektirir. Bunların yerli ve güncel varyantları Kaan'a monte edilecek, aktif olarak kullanılacaktır. Bir tahminim de, EOTS sisteminin IRST kısmını başka bir yere alarak bu sistemlerin standartını yüksek tutmak istiyor olabilirler, gelişmiş iki farklı sistemi iki bölgede tutabilirler yahut yapısal açıdan bağlantıları öyle yapmak istiyor olabilirler. F-35'i bu kadar örnek gösterme sebebim basitçe bu işin en üstünde F-35 gibi bir teknolojinin oturuyor olması, Kaan'ın kimi takip edeceğini anlatıyor oluşundandır.
Kaan'ın kullandığı Aselsan Toygun EOTS sistemi
SavunmaSanayiST'nin kaynaklarına göre bu EOTS sistemi:
1280x1024 çözünürlüğe ve 35km içerisinde hatasız lazer mesafe ölçme yeteneğine sahip, video hedef takibi ve semboloji oluşturma görevi yapabiliyor.
Diğer 5. Nesil Etkenler
Kaan'ın sahip olduğu en önemli özelliklerden birisiyse RAM (Radar Absorbing Material) boyası. RAM boyası kısaca, radar dalgalarını (radar dalgaları çok detaylı bir konudur ve başlı başına bir konu açılması gereklidir o yüzden burada detaylara girmeyeceğim zira çok farklı dalga türleri vardır) emerek, absorbe ederek dalganın geriye dönmesini engeller ya da geriye dönen dalganın hedef takibi yapması yeterli olmaz. Bu konuda sevindirici haber ise, yetkililer yıllardır RAM boyası üretminde ABD kadar başarılı olduğumuuzu hatta ABD'den daha başarılı olduğumuzu söylüyorlar. Kaan'ın görülen hali RAM kaplaması olmayan hali, RAM kaplaması sonrası Kaan 5. nesil jetlerin sahip olduğu bir özellik daha kazanmış olacak.
ABD'nin geçtiğimiz yıllarda F-22'lerde güncellediği yeni kaplaması ve boyası
Kaan'ın Sahip Olduğu Mühimmat Çeşitliliği ve Görev Kapasitesi
Kaan çok amaçlı bir jet olduğu için havadan havaya ve havadan karaya görev yapma konusunda yetenekli bir uçak. Kaan'ın kullanabildiği silahlar ise oldukça fazla. BVR, ısı güdümlü hava-hava, ısı güdümlü hava-kara, lazer güdümlü hava-kara bombaları, lazer güdümlü hava-kara füzeleri, TV güdümlü hava-kara silahları ve dumb bomb (akılsız, güdümsüz bombalar).
- Kaan düşman radarlarını bulma ve yok etme kabiliyetine sahip. Yüksek hızlı anti-radyasyon (anti-radar) füzeleriyle düşman radarlarını uyandırıp onları vurabilir.
- Hava üstünlüğü açısından BVR ve IR güdümlü silahlar kullanabilir. Bölgede hava üstünlüğü kurabilir.
- Sahip olduğu sistemlerle gemileri bulabilir ve takip edebilir. Güdümlü yüksek hızlı füzelerle gemileri vurabilir.
- Keşif görevlerine ve koruma görevlerine çıkabilir.
- Stratejik öneme sahip binaları ve köprüleri, yapıları seyir füzeleriyle vurabilir.
- Kaan neredeyse her görevde kullanılabilir.
Değerli okuyucular, buraya kadar önem verip okuduğunuz için teşekkür ederim. Bundan sonra ara sıra Techolay'da askeri açıdan, hava ve kara fark etmeksizin yazılar yazacağım. Ankete katılarak istediğiniz konuları oylayabilir ya da merak ettiğiniz konuları aşağıda belirtebilirsiniz, bu şekilde sonraki konuların seçimi daha kolay olur ve sizler de merak ettiklerinizi öğrenmiş olursunuz. Teşekkürker.
