Konu Başlıkları Gizle
- 1 1. Bölüm: Dış Tasarım – Etiket Bilgileri ve Kablolar
- 2 2. Bölüm: İç Tasarıma Genel Bakış – Fan Yapısı
- 3 3. Bölüm: Primary Side – EMI Filtresi
- 4 4. Bölüm: PWM katı
- 5 5. Bölüm: Secondary Side
- 6 6. Bölüm: Filtreleme ve Regülasyon bölümü
- 7 7. Bölüm: Genel Değerlendirme
- 8 8. Bölüm: Testler - Sonuç
TURBOX ATX - 250W
Evet… Geldik o meşhur markaya ve modele: Turbox ATX-250W.
Birçok kullanıcı bu güç kaynağının “bomba” olduğunu, kesinlikle kullanılmaması gerektiğini iddia ediyor.
Peki bu gerçekten doğru mu?
Bu rehberde Turbox ATX-250W güç kaynağının iç yapısını, kullanılan bileşenleri, tasarım özelliklerini, risklerini ve gerçek performansını adım adım inceleyeceksiniz. Rehber standart bölümlerden oluşuyor.
1. Bölüm: Dış Tasarım – Etiket Bilgileri ve Kablolar
-Kablo Yapısı-
-Kablolar-
2. Bölüm: İç Tasarıma Genel Bakış – Fan Yapısı
-İç Yapı-
3. Bölüm: Primary Side – EMI Filtresi
4. Bölüm: PWM katı
-Bulk kapasitörler-
-Bridge rectifier-
-PWM kontrolcü-
- Ana Mosfetler-
5. Bölüm: Secondary Side
-Oplikatörler-
-5VSB hattı-
6. Bölüm: Filtreleme ve Regülasyon Bölümü
-Filtreme-
-Regulasyon Tipi-
-Gloop-
7. Bölüm: Genel Değerlendirme
-Regulasyon-
-Verimlilik-
-Ripple Değerleri-
-Korumalar-
-Fan Hızları ve Ses Testleri-
-Lehim Kalitesi-
-Doğrultma yöntemi-
8. Bölüm: Testler - Sonuç
Evet… Geldik o meşhur markaya ve modele: Turbox ATX-250W.
Birçok kullanıcı bu güç kaynağının “bomba” olduğunu, kesinlikle kullanılmaması gerektiğini iddia ediyor.
Peki bu gerçekten doğru mu?
Bu rehberde Turbox ATX-250W güç kaynağının iç yapısını, kullanılan bileşenleri, tasarım özelliklerini, risklerini ve gerçek performansını adım adım inceleyeceksiniz. Rehber standart bölümlerden oluşuyor.
1. Bölüm: Dış Tasarım – Etiket Bilgileri ve Kablolar
-Kablo Yapısı-
-Kablolar-
2. Bölüm: İç Tasarıma Genel Bakış – Fan Yapısı
-İç Yapı-
3. Bölüm: Primary Side – EMI Filtresi
4. Bölüm: PWM katı
-Bulk kapasitörler-
-Bridge rectifier-
-PWM kontrolcü-
- Ana Mosfetler-
5. Bölüm: Secondary Side
-Oplikatörler-
-5VSB hattı-
6. Bölüm: Filtreleme ve Regülasyon Bölümü
-Filtreme-
-Regulasyon Tipi-
-Gloop-
7. Bölüm: Genel Değerlendirme
-Verimlilik-
-Ripple Değerleri-
-Korumalar-
-Fan Hızları ve Ses Testleri-
-Lehim Kalitesi-
-Doğrultma yöntemi-
8. Bölüm: Testler - Sonuç
1. Bölüm: Dış Tasarım – Etiket Bilgileri ve Kablolar
Görebildiğiniz üzere bayağı düşük Watt'lı bir PSU zaten. 12v hattından yalnızca 14 amper verebiliyor. Watt değerine göre kötü bir değer tabii ki.
-Kablo Yapısı-
1 adet 20+4 pin anakart kablosu (18 AWG)
1 adet 4 pin CPU kablosu (18 AWG)
? adet Molex + Berg konnektörü (daisy chain ile bağlı, 18 AWG)
? adet SATA kablosu (daisy chain ile bağlı, 18 AWG)
Malesef bazı kabloların sayısını bilmiyorum. Tam bakma şansım olmadı. Gariptirki tüm kablolar 18AWG tercih edilmiş.
2. Bölüm: İç Tasarıma Genel Bakış – Fan Yapısı
-Fan yapısı-
1500 ± 10% RPM - hız
WTC - marka?
2022.09.18 - üretim yılı
Fan muhtemelen sleeve bearing. Arkasına sticker bile basmamışlar o kadar ucuza kaçılmış. Nispeten yeni bir üretim.
-İç Yapı-
Ana hatlarıyla bakıldığında durumun oldukça kötü olduğunu siz de fark edebilirsiniz.
EMI filtresi tamamen yok. Platform her ne kadar yeni gibi görünse de, ki bu küçük bir “+” olarak kabul edilebilir; sağ tarafta iki kapasitörün patlamış, iki tanesinin de şişmiş olması kalite seviyesinin ne kadar berbat olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
1500 ± 10% RPM - hız
WTC - marka?
2022.09.18 - üretim yılı
Fan muhtemelen sleeve bearing. Arkasına sticker bile basmamışlar o kadar ucuza kaçılmış. Nispeten yeni bir üretim.
-İç Yapı-
Ana hatlarıyla bakıldığında durumun oldukça kötü olduğunu siz de fark edebilirsiniz.
EMI filtresi tamamen yok. Platform her ne kadar yeni gibi görünse de, ki bu küçük bir “+” olarak kabul edilebilir; sağ tarafta iki kapasitörün patlamış, iki tanesinin de şişmiş olması kalite seviyesinin ne kadar berbat olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
3. Bölüm: Primary Side – EMI Filtresi
EMI filtresi yok. PCB üzerinde 1 X kapasitörü ve 2 adet Y kapasitörü için yer bırakılmış olsada boş bırakılmış. Yalnızca NTC ve sigorta bulunuyor. ki sigorta güvenlik için konulması zorunlu bir bileşen zaten.
-NTC-
Model: 5D - 11
Yeterli.
4. Bölüm: PWM katı
APFC tabii ki yok. Harmonik ölçme imkanım yok, ancak yalnızca güç faktörüne bakarak bile bu ünitenin IEC 61000-3-2 uluslararası standartlarını geçme şansı neredeyse hiç yok.
-PWM kontrolcü-
Evet, biraz garip ama Supervisor IC hem voltaj kanallarını izliyor hem de PWM konrolcü görevini görüyor.
-Bulk kapasitörler-
Model: FHY 470 µF / 200 V 85 °C x2
Eski bir topoloji kullanıldığından, hâlâ seri bağlı iki adet 200 V’luk büyük kapasitör kullanılıyor. Bu kapasitörler 85 °C dereceli FHY marka 480 µF / 200 V olarak görünüyor. Ancak gerçekte kapasiteleri 470 µF’ın altına düşen, oldukça kalitesiz sahte ürünlerdir. Bu nedenle efektif kapasitans muhtemelen yaklaşık 235 µF seviyesinde kalıR.
-Bridge rectifier-
Model: GBP 310
Bayağı küçük olduğunu fark etmişssinizdir. Arkasında büyük bir bridge rectfier takılabilmesi için yer bırkakılmış lakin kullanılmamış.
Bayağı küçük, 25 °C ortam sıcaklığında sürekli 3 A (70 A dalgalanma) ile sınırlı. Maksimum voltaj 1000 V'tur, voltaj düşüşü diyot başına 1,0 V'tur. PSU için yeterli denebilir.
-Ana Transistörler-
Model: WS D13007M Güç transistörtörü x2
Evet, görebildiğiniz gibi mosfet kullanılmamış. Aksine daha verimsiz olan güç transistörleri kullanılmış. E yani, verim düşer ve ısı artar tabii ki. Ayrıca güç kaynağı ana trafoyu 2 tane güç transistörü ile besliyor. Yani half bridge topolojisini kullanıyor.
5. Bölüm: Secondary Side
Ana hatlarıyla bu şekilde. 3 adet transformatör bulunıyor. En alttaki 5VSB hattının, yukarıdakiler ise ana trafonun.
-Optoküplör-
Model: C147X
Yalnızca 1 adet optoküplör kullanımış. İyi değil.
-5VSB hattı-
Bekleme (stand-by) hattı, içinde entegre transistör bulunan PWM kontrolcü UTC7608D ile çalışıyor. Yani ekstra beslemek için transistör gerekmiyor. Datasheet’ini bulamadım; bazı kaynaklar bunun SanKen STR-60xx ailesinin bir kopyası veyahut SDC606P'nin full analog haliolabileceğini söylüyorlar. Aynı bileşen Crono PS350N güç kaynağında da var.
6. Bölüm: Filtreleme ve Regülasyon bölümü
Patlamış kapasitörleri buradan daha net görebilirsiniz. 3 adet kapasitör patlak geriside patlayacak cinsten.
-Filtreme-
Kapasitör Listesi (85°C ?):
AsiaX TMX 1000uF 85?°C x2
Geriside AsiaX
Gerçekten berbatlar. Sadece 2 yıl gibi kısa bir sürede patladılar. Buna “şans” diyecek olanlara şimdiden söyleyeyim: bu tek patlayan ünite değil. Aynı kapasitörler, 5–6 başka ünitede de patladı. Bana kalırsa AsiaX, tescilli bir berbat üretici. Deepcool PF serisinde (hepsinde değil), Rampage, gamebooster ve powerboost'un çoğu ünitesinde varlar. Güvenilmeyecek kapasitörler bana göre.
-Regulasyon Tipi-
En berbat regulasyon çeşitlerinden birisini kullanıyor. Tek bobin üzerinden 3 kanalı regüle ediyor. Bobin nispeten büyük.
-Blob-
Gloop var, ama genellikle anlamsız yerlere uygulanmış. Örneğin, 2. hattaki bobinin üstüne gloop atılması gerekirken, makine muhtemelen saçmalamış ve ayağına sürmüş. Yani üreticinin bile düzgün çalışmadığı açıkça ortada.
-Doğrultma yöntemi-
Model: AP50N03F Mosfet - senkron doğrultma?
Model: WS MBR20 45C Skotty doğrultucu diyot
Model: MOT20100F skotty doğrultucu diyot
2. çıkış kısmında yalnızca 2 adet diyot kullanılmış, bu sayının azlığı klasik doğrultma yöntemi yerine yarım köprü veya tek uçlu doğrultma olduğunu düşündürüyor. AP50N03F MOSFET ise muhtemelen senkron doğrultma amacıyla konulmuş; diyot yerine geçerek voltaj kaybını azaltıyor ve verimliliği artırıyor olabilir.
7. Bölüm: Genel Değerlendirme
-Regulasyon-
Malesef elimde test verisi yok. Ama iyi olmayacaktır.
-Verimlilik-
Elimde ekipman bulunmuyor fakat bu da iyi olmayacaktır. PF değeri muhtemelen 0.4 civarında kalır. Verim oldukça düşük olacaktır yani.
-Ripple Değerleri-
Maalesef elimde osiloskop veya o tarz bir şey mevcut değil, lakin ATX sınırları dışında olduğuna eminim.
-Korumalar-
PSU’da kullanılan EST7590C entegresi, hem PWM kontrolcüsü hem de güç kaynağının supervisor (gözetim) işlevlerini üstlenen bir IC. Temel olarak düşük voltaj (UVP) ve yüksek voltaj (OVP) korumalarını, çıkışların düzgün çalıştığını bildiren Power Good sinyalini ve Remote On/Off kontrolü var lkain kısa devre (SCP) veya aşırı akım (OCP) korumalarının bu entegre içinde yer aldığına dair kesin bir bilgi bulamadım.
-Fan Hızları ve Ses Testleri-
Kulağıma sesli gelmedi.
Malesef elimde test verisi yok. Ama iyi olmayacaktır.
-Verimlilik-
Elimde ekipman bulunmuyor fakat bu da iyi olmayacaktır. PF değeri muhtemelen 0.4 civarında kalır. Verim oldukça düşük olacaktır yani.
-Ripple Değerleri-
Maalesef elimde osiloskop veya o tarz bir şey mevcut değil, lakin ATX sınırları dışında olduğuna eminim.
-Korumalar-
PSU’da kullanılan EST7590C entegresi, hem PWM kontrolcüsü hem de güç kaynağının supervisor (gözetim) işlevlerini üstlenen bir IC. Temel olarak düşük voltaj (UVP) ve yüksek voltaj (OVP) korumalarını, çıkışların düzgün çalıştığını bildiren Power Good sinyalini ve Remote On/Off kontrolü var lkain kısa devre (SCP) veya aşırı akım (OCP) korumalarının bu entegre içinde yer aldığına dair kesin bir bilgi bulamadım.
-Fan Hızları ve Ses Testleri-
Kulağıma sesli gelmedi.
8. Bölüm: Testler - Sonuç
Sonuç: Bu PSU’yu kesinlikle almayın. Gerçekten hiçbir artısı yok; yapı kalitesi tam anlamıyla felaket. Kullanılan kapasitörler o kadar kötü ki, bir yılı bile doldurmadan şişiyor, patlıyor ve PSU’yu tamamen işlevsiz hâle getiriyor. İç devrelerin montajı özensiz ve EMI filtresi hiç yok. Ana transistörler verimsiz ve aşırı ısınmaya meyilli. Çıkışta kullanılan MOSFET ve diyot kombinasyonu bile tasarımın temel sorunlarını gizlemeye yetmiyor. Kısacası, bu PSU sadece bir tehlike kaynağı; güvenilirliği yok, verimliliği düşük, ve uzun ömür beklentisi tamamen hayal kırıklığı yaratır. Paranızı ve zamanınızı çöpe atmak istemiyorsanız, uzak durun.
Aşağıda beğendiğim ve beğenmediğim kısımları belirttim; oradan detayları okuyabilirsiniz.
-Beğendiğim kısımlar-
Nispeten yeni bir platform kullanıyor.
Kabloların çoğu 18AWG
Başka yok bu kadar
-Beğenmediğim kısımlar-
Kullanılan bileşenler berbat.
2 yıl dayanamıyor.
Yapı kalitesi berbat.
EMI filtresi yok.
APFC desteği yok.
Kanallar, tek bir bobin üzerinden regüle ediliyor.
Açma/kapama düğmesi yok.
SCP veyahut OCP'nin olup olmadığı belli değil. Eksik korumalar var.
1 tane optokülör var.
Tierlist üzerinde olsaydı şu şekilde olurdu muhtemelen:
Aşağıda beğendiğim ve beğenmediğim kısımları belirttim; oradan detayları okuyabilirsiniz.
-Beğendiğim kısımlar-
Nispeten yeni bir platform kullanıyor.
Kabloların çoğu 18AWG
Başka yok bu kadar
-Beğenmediğim kısımlar-
Kullanılan bileşenler berbat.
2 yıl dayanamıyor.
Yapı kalitesi berbat.
EMI filtresi yok.
APFC desteği yok.
Kanallar, tek bir bobin üzerinden regüle ediliyor.
Açma/kapama düğmesi yok.
SCP veyahut OCP'nin olup olmadığı belli değil. Eksik korumalar var.
1 tane optokülör var.
Tierlist üzerinde olsaydı şu şekilde olurdu muhtemelen:
Evet, rehber bu kadardı, bir sonrakinde görüşürüz
Son düzenleme:
