Windows XP’den iyi demek bence biraz ağır olur. Çünkü XP, özellikle düşük seviye donanım erişimi ve legacy API tarafında başka bir seviyedeydi. DirectDraw, DirectSound ve DWM’siz yapı sayesinde donanımla çok daha native çalışan son büyük Windows sürümüydü diyebiliriz. Özellikle 2D GDI performansı konusunda bugün bile inanılmaz hızlı hissettiriyor. Pencere çizimleri, klasik arayüz tepkisi ve düşük overhead hâlâ çok iyi.
Tabii XP’nin çıktığı dönem SSD yaygın değildi. Bu yüzden AHCI, TRIM, modern depolama optimizasyonları gibi konularda doğal olarak geride kalıyordu. Windows 7 ise zamanla aldığı güncellemelerle SSD desteği, scheduler iyileştirmeleri ve modern donanım uyumluluğu tarafında baya güçlendi.
Bence Windows 7’nin en büyük avantajlarından biri de DWM kompozitörünün kapatılabildiği son Windows olmasıydı. Özellikle eski oyunlar, düşük input lag isteyen kullanıcılar ve klasik masaüstü hissini sevenler için bu çok önemliydi. Ayrıca uygulama ve sürücü desteği konusunda da yıllarca inanılmaz güçlü kaldı. Hatta bugün bile RTX 3000 serisi kartları Windows 7’de çalıştıran insanlar var. Windows 8/8.1 tarafında ise sürücü konusunda bazen daha fazla problem yaşanabiliyor.
Windows 8.1’in avantajı ise daha modern kernel yapısıydı. Daha hafif scheduler, daha hızlı açılış, SSD ve UEFI sistemlerle daha iyi uyum, daha düşük RAM kullanımı gibi konularda güçlüydü. Özellikle modern SSD’li sistemlerde çok akıcı hissettiriyordu. Ama çoğu kullanıcı Metro arayüzünü benimsemediği için sistemin teknik tarafı biraz gölgede kaldı.
Ayrıca eski donanımlarda da çoğu zaman Windows 7 daha iyi hissettiriyordu. Özellikle Core 2 Duo dönemi, eski HDD’li makineler ve legacy sürücü kullanan sistemlerde Windows 7’nin optimizasyonu çok iyiydi.