0xraptoRwave

Üstün
Katılım
3 Mayıs 2024
Mesajlar
1.471
Makaleler
1
Çözümler
13
Beğeniler
1.044
Yer
İstanbul
Selamlar. Bu rehberde yeni alınan bir dizüstü bilgisayarda "bana göre" neler yapılması gerektiğini yazacağım. Windows tabanlı sistemler için yazdım daha çok. Başlıyoruz.

Almadan Önce Kronik Sorunları Kontrol Edin​

Bir dizüstü bilgisayarı alırken en önemlisi de kronik sorunları kontrol etmek olmalıdır. Bilgisayar kullanımını aşırı derecede zedeleyecek, stabilitenin içinden geçen sorunlar olabilir. Bkz.: Eski Lenovo Ideapad L340 modellerindeki ısıma, bazı ASUS TUF laptoplarda MediaTek MT7921 kaynaklı mavi ekran/kilitlenme, HP Victus modellerdek "hall sensör" sorunu örnek gösterilebilir. Cihazın Wi-Fi kartına kadar, hall sensorune kadar tüm her şeyi almadan önce kontrol edin. Ben ASUS TUF F15 FX506LH ile Wi-Fi kartında maalesef çok sorun yaşadım.

Kutu İçeriğini Kontrol Edin​

Aldığınz andan itibaren kutusunu açana kadar çok dikkatli kontrol edin hatta videoya çekmenizde fayda var diyebilirim. Olası bir sorunları veya eksik kutu içeriğinin önüne geçebilirsiniz bu sayede.

BIOS Güncellemesi​

Windows kurulumundan önce BIOS güncellemesini mutlaka yapmalısınız. Performans iyileştirmeleri, güvenlik açığı kapatma, mikrokod güncelleştirmeleri vb. için gerekiyor. BIOS indirmek için aşağıda olan sürücü yükleme menüsünden bulabilirsiniz.

Windows Kurulumu​

Eğer aldığınız bilgisayarda FreeDOS veya farklı bir işletim sistemiyle geldiyse ve Windows yüklemek istiyorsanız üstteki linkler aracılığıyla edinebilirsiniz. Edindiğiniz ISO kalıbını Rufus ile birlikte kurulum medyasına dönüştürmeniz lazım. Bunun için de aşağıdaki rehberi uygulayın. Bu süreçte bilgisayarınız mutlaka şarjda olmalı. SSD görünmüyorsa Intel VMD sürücülerini de dahil edebilirsiniz.

Windows 11 indirme linki: https://www.microsoft.com/tr-tr/software-download/windows11
Windows 10 indirme linki: https://www.microsoft.com/tr-tr/software-download/windows10







Windows Etkinleştirme​

Windows kurulumundan sonra en temel olarak Windows'u etkinleştirmeyle başlayabilirsiniz. Ben resmi Microsoft linklerini atıyorum, isteyen farklı sitelerdeki keyleri veya OEM keyleri kullanabilir. Veya Massgrave kullanılabilir de ama ben resmi çözüm olan Microsoft lisansını atıyorum. Fiyatları çok uçuk bu yüzden farklı sitelerden lisans alabilirsiniz veya Massgrave kullanabilirsiniz fakat kesinlikle sorumluluk kabul etmiyorum.

Windows 11 Home: https://www.microsoft.com/tr-tr/d/windows-11-home/dg7gmgf0krt0
Windows 11 Pro: https://www.microsoft.com/tr-tr/d/windows-11-pro/dg7gmgf0d8h4

Windows Güncelleştirmeleri​

İşletim sisteminiz destek aldığı sürece mutlaka Windows güncelleştirmelerini yapmaya çalışın. Kalite, performans ve güvenlik güncelleştirmeleri sistemin stabilitesini arttırmaktadır. Tabii hatalı güncelleştirme varsa ve sizde sorun çıkartıyorsa bunu kaldırabilirsiniz. Ama mutlaka ilk Windows kurulumundan sonra mutlaka güncelleştirmeleri yapın. Çünkü kurduğunuz Windows sürümünün üstüne güncelleştirme gelmiş olabilir. Veya bazı sürücüleri de güncelleştirebilir.

Sürücü Güncelleştirmeleri​

Bilgisayarınızın sürücülerini mutlaka kendi (donanım) üretici sitesinden indirmenizi tavsiye ediyorum. 3. parti bir uygulama asla önermiyorum. Eksik, eski, yanlış sürücüleri kurabiliyor bu sayede sistem stabilitesi olumsuz etkilenebiliyor. Windows Update bile yeri geliyor eski sürücüleri kurabiliyor.



Kontrol Yazılımları​

Aldığınız dizüstü bilgisayarda hele ki eğer gaming laptop ise firmware yazılımlarının önemi oldukça yüksek. Fan kontrolü, klavye RGB ayarlama, batarya profili ayarlama, güç profili ayarlama, internet ayarı ayarlama vb. işlemlere yarıyor.

⚠ Listede olmayan markalar için sürücü indirme sitesinden ulaşabilirsiniz. Sony için Türkiye'de kullanımda değil şu anda.

Düzenli Termal Bakım​

İsterseniz iş için, isterseniz günlük kullanım isterseniz gaming bir dizüstü alın. Sistemin stabil çalışması, hele ki yaz aylarında düzgün çalışması için düzenli şekilde termal bakım yapmalısınız. Burada gaming dizüstüler için 6 ay, günlük/iş kullanımı için yılda 1 kere yapabilirsiniz. Termal bakımda en önemlisi pump-out effect yapan termal macunlardan kaçınmanız lazım. Macunun çipten dışarıya taşmaması daha sağlıklı olur. Bildiğim kadarıyla Arctic MX-4 modelinde bu sorun var. Ayrıca sıvı-metal termal macun kullanmamanızı öneririm, kullanacaksanız da çok dikkat edin. Çünkü dizüstü taşınabilir sistemler olduğu için dışarı taşma ihtimali var ve bu da anakarta temas etmemeli. Faz değişimli termal macunlara da bakabilirsiniz yine.

[Opsiyonel] Undervoltage İşlemi​

Aynı performansı korurken işlemciye verilen fazla voltajı azaltarak işlemci sıcaklarında gözle görülür bir düşüş için undervolt yapabilirsiniz. Fakat her modelde bu destek söz konusu değil. Üreticiye veya işlemci üreticisine göre değişiyor. Örneğin Intel 10. Nesil işlemcilerde undervolt işlemi bazı modellerde yapılamıyorken bazı modellerde mümkün. Intel 10. Nesil mobil işlemcileri için PlunderVolt güvenlik açığı nedeniyle undervolt işlemini kilitledi. Bazı marka/modellerde bu kilidi aşıp undervolt mümkün. Günümüzde ise bazı modellerde direkt BIOS'tan veya kontrol uygulamasından undervoltage mümkün. Fakat bu undervolt kilidini aşma işlemi bazı modellerde garantiyi bozabiliyor. Undervolt işlemi garantiyi bozmaz, servis öncesinde undervolt ayarlarını sıfırlarsanız sorun olacağını sanmıyorum.


Adaptör Sorunları​

Özellikle yüksek donanımlı dizüstülerde, ağır iş yaparken adaptörün yetmediği sorunlar olabiliyor. Bazı gaming laptoplarda bu durum yaşandı mesela. Bu yüzden böyle bir sorun yaşıyorsanız Yetkili Servis aracılığıyla daha yüksek güç sağlayan bir adaptör temin edebilirsiniz.

Pil Sağlığı​

Öncelikle bu dizüstü bilgisayarlarda pil eninde sonunda ömrünü dolduracak o konuda şüphe yok. Ama bunu geciktirmenin bir yolu var. Doldur-boşalt işlemini çok yapmayacaksınız. Özellikle gaming laptop kullanıcılarında doldur-boşalt çok yapılmıyor, ama pil çok uzun süre gitmiyor. Günlük kullanım için aldığınız bilgisayarlarda, ultrabooklarda pil ömrü normal gaming laptoplara göre oldukça yüksek. 7-8 saatlere çıkan pil ömrü var ama bu sürekli doldur-boşalt yapmanız gerektiği anlamına da gelmiyor, sürekli prize takılı kullanmak zorunda da değilsiniz. Sabit bir yerde durduğunuz zamanlarda şarjda tutmanız en mantıklısı.

Temel Olarak Kullanılan Uygulamalar​

Günlük işlerinizi hallederken, veya stabil bir kullanım için yüklemeniz gereken uygulamaları aşağıda listeledim.


Hava Kanallarını Tıkamayın​

Bu maddede dediklerim özellikle gaming laptoplar için geçerlidir. Oyun oynadığınız, render yaptığınız veyahut daha geniş bir kapsamla söylemek gerekirse ağır iş yükü gerektiren işler yapıyorsanız hava kanallarını tıkamayın. Kucağınızda kullanmayın. Mutlaka bir masada kullanın hatta alttaki hava kanallarına hava geçecek kadar bir yükselti koymanız sıcaklık açısından daha makul olacaktır.

Kozmetik Bakım​

Kullandığınız bilgisayarın tabii ki de dışarıdan güzel gözükmesini istersiniz :). Kozmetik bakımını isterseniz yapın. Ama önemli olan kısım eğer ıslak mendille siliyorsanız klavyeyi çok bastırmayın. Araya o sıvının sızdığı takdirde klavyenin bozulma ihtimali var. Ayriyeten ekranı da çok bastırmayın, dizüstü bilgisayarların ekranları hassas oluyor.

Eksiklerim varsa lütfen belirtin. Teşekkürler, iyi forumlar dilerim.
 
Son düzenleyen: Moderatör:
Hocam kusura bakmayın gerçekten bu sürücüler ile ilgili pek bir şey bilmiyorum da ben Windows'u kurduktan sonra gidip siteden sürücüleri indirmeme gerek var mı yani bu sürücüleri indirirsem hazır sürücünün üzerine bir şey olur mu teşekkürler.

Hocam bir de BIOS güncellemesi nasıl olacak ASUS'un sitesinde iki tane var daha hiç laptopu açmadım kutusunda sıfır bir tanesi BIOS Update(Windows) biri direkt sadece BIOS, ne yapmam gerek?
 
Son düzenleme:
Hocam kusura bakmayın gerçekten bu sürücüler ile ilgili pek bir şey bilmiyorum da ben Windows'u kurduktan sonra gidip siteden sürücüleri indirmeme gerek var mı yani bu sürücüleri indirirsem hazır sürücünün üzerine bir şey olur mu? Teşekkürler.
Windows Update bazen sürücüleri kendisi kurabiliyor. Ama bazı sürücüleri eski sürüm kurduğu da oluyor, sürücü sürümünü kontrol edin. Eskiyse dokunmaya gerek yok, değilse üretici sitesinden indirebilirsiniz. Windows'u kurduktan sonra kendiniz sürücü kurarsanız bir sıkıntı çıkmaz.

Hocam bir de BIOS güncellemesi nasıl olacak ASUS'un sitesinde iki tane var daha hiç laptopu açmadım kutusunda sıfır bir tanesi BIOS Update(Windows) biri direkt sadece BIOS, ne yapmam gerek?
Windows üzerinden BIOS güncelleme seçeneği var bir de ASUS EZ Flash ile BIOS güncelleme seçeneği var. EZ Flash ile güncelleştirme daha sağlıklı oluyor. Tercih sizin.