CVT şanzıman nasıl bir şey?
Şöyle bir şey:
İki tane konik kasnak hayal edin. İki kasnak birbirine çelik bir kayış ile bağlı.
Normalde otomatik veya manuel bir arabada hızlanma lineerdir. Örneğin 1. vitesten 2. vitese geçtikten sonra sabit farklı dişli oranlarına geçmiş olursunuz. CVT şanzımanda bu yok. İki kasnak, hidrolik basınç ile sürekli sonsuz oranda kasnak* oranı değiştiriyor. Scooter ile benzer bir mantık gibi düşünebilirsiniz.
Avantajı? Motor sabit devirde hızlanabiliyor, yani yakıt ekonomisi. Çünkü vites geçişi diye bir şey söz konusu değil, vites yok. Yani geçiş hissiyatı söz konusu değil.
Örneğin 90 km hıza kadar sabit 2000 devir ile hızlanabildiğinizi hayal edin. İlk başta kulağa çok ters geliyor, çalışma mantığını öğrendikten sonra da mantıklı geliyor.
Dezavantajı? Rubber-band effect. Yani siz agresif bir şekilde kalkış yapmak istediniz ama CVT şanzımandaki kasnaklar, oran ayarlayana kadar arada bir "gecikme" oluyor. O sebepten gazı kökleyerek kalkarsanız, deviri bir anda tavan yapan, yani motoru bağıran ama arkadan gelen bir şanzımana maruz kalıyorsunuz. O sebepten agresif sürüşe uygun değillerdir, yüksek torka da gelemezler. Gaz verirken de kararlı ama kademeli olarak artacak şekilde kalkmalısınız. Dip gaz yapmamalısınız.
Başka bir avantajı? Doğru yapıldığı sürece sorunsuzdur. Yağ bakımı çok önemlidir, zira iki kasnak arasında sürekli dönen çelik kayışın aşınmaması gerekir.
Başka bir dezavantajı? Sürüş hissiyatı yoktur. Bulutta gider gibi hissedersiniz zira geçiş diye bir şey yoktur. (Kimileri için avantajdır, zira herkes bir otomobili uçup kaçarak kullanmaz, sakin kullanmayı sevenler de vardır)
CVT şanzımanda da, üreticinin tercihine göre tork konvertörü yer alabilir. Yani krank doğrudan CVT şanzımana bağlı olmak zorunda değildir. Üstte belirttiğim örnekteki gibi, krank ve şanzıman arasında bir tork konvertörü (modeline göre) yer alır.
4 saniyelik özet.