Rehber xDSL altyapı istatistikleri nedir, hangi değer ne anlama gelir?

Arkadaşlar merhaba. xDSL hattınızda arıza yaşadığınız zaman sizden neredeyse her zaman xDSL istatistiklerinizi atmanızı isteriz ki hattınızdaki anlık değerleri görüp yorumlayabilelim. Peki bazılarımız merak ediyor, nedir bu istatistikler?

xDSL Nedir?​

xDSL, bakır kablo aracılığıyla evinize DSL altyapı üzerinden getirilen internet dağıtım türüdür. Bakır, doğası gereği oksidasyon ve yeşillenmeye müsait bir elementtir. Ama xDSL altyapıda bakır kabloların her zaman saf kalması istenir. Oksit tabakası, bakır hat üzerindeki direnci arttırarak zayıflamaya sebep olur. Özellikle kablo ekleri, bu tür sorunların en çok yaşandığı yerlerden biridir.

Ama modem üreticileri, hat sahibi bu arızaları kolayca öğrenebilmesi için Sistem Monitörü ve xDSL İstatistikleri adı verilen sistemi geliştirmiştir. Joseph Lechleider John Cioffi abilerimiz, matematiklerini kullanarak SNR marjı, hat zayıflaması gibi terimleride ortaya çıkaran kişilerdir (Ayrıca kendileri DSL interneti icat eden kişilerdir).

xDSL İstatistikleri Nasıl Öğrenilir?​

xDSL altyapınızın değerlerini öğrenmek için öncelikle modemin arayüzüne (192.168.1.1) giriş yapıyoruz. Arayüzümüzde 'Sistem Monitörü' veya 'Sistem Günlüğü' adında bir kategori bulmalıyız. Bu kategorinin tonla farklı adı vardır ama içerisinde hep sistem geçer.






Sistem Monitörümüze tıkladığımızda bizi farklı kategoriler karşılar. Buradan DSL Günlüğü veya xDSL İstatistikleri yazan yere tıklamalıyız. Tıkladığımızda bizi şöyle bir arayüz karşılar.



'E abi iyi güzelde burada bir sürü değer var. Ne anlam ifade ediyor bunlar?' diyebilirsiniz. Gelin hep beraber öğrenelim.

DSL Driver Version (DSL Sürücü Sürümü)​

Modemin içindeki DSL işlemcisini (donanımını) yöneten yerleşik yazılımın (firmware) tam sürüm kodudur.

DSL Link Status (Bağlantı Durumu)​

Modemin sokaktaki santral kutusuyla fiziksel olarak senkronize (bağlantıda) olup olmadığını gösterir.

DSL Uptime (Hattın Açık Kalma Süresi)​

İnternet bağlantısının kopmadan, aralıksız olarak ne kadar süredir aktif olduğunu gösterir.


ÖNEMLİ: Sık sık kopan hatlarda DSL Uptime süresi sürekli sıfırlanır. Eğer hattınızın olması gerekenden daha kısa açık kaldığını düşünüyorsanız kesinti olabilir, istatistiklerle beraber konu açınız.

DSL Modulation (DSL Modülasyon Tipi)​

Verinin bakır kablo üzerinden hangi teknoloji standardı kullanılarak aktarıldığını belirtir.

Regional Mode (Bölgesel Mod / Standart)​

Dünyadaki farklı telekomünikasyon standartlarına göre hattın hangi frekans aralığını kullandığını gösterir. Türkiyede standart olarak Annex A kullanılır.

DSL Exchange (DSLAM - Santral Cihazı Markası)​

Kablonun diğer ucunda, yani sokaktaki saha dolabının içinde bulunan ve ana interneti evlere dağıtan ana bilgisayarın (DSLAM) işlemci markasıdır.

Current Profile (Mevcut Frekans Profili)​

VDSL2 teknolojisinde hız sınırını ve frekans genişliğini belirleyen standart profildir. 17a profili, bakır kabloda 17 MHz'lik bir frekans genişliği kullanır ve teorik olarak maksimum 100-150 Mbps hıza izin verir. Türkiye'deki 100 Mbps paketlerin tamamı bu profili kullanır.

Vectoring State (Vectoring Durumu)​

Yan yana duran yüzlerce bakır kablonun birbirine yaydığı manyetik paraziti (crosstalk) işlemci gücüyle sıfırlayan bir gürültü engelleme teknolojisidir.

SNR Margin (Signal-to-Noise Ratio - Sinyal Gürültü Oranı)​

İnternet veri sinyalinin gücü ile kablodaki elektriksel gürültü (parazit) arasındaki farkı gösterir. Bu değer ne kadar yüksekse hat o kadar kararlıdır.

• Standart (Nominal) Değer Tablosu:
  • 6 dB ve altı:Kötü / Kritik. İnternet sürekli kopar, modem kararlı çalışamaz.
  • 7 dB - 10 dB:Sınırda / İdare Eder. Bağlantı kurulur ancak altyapıdaki anlık bir dalgalanmada kopma riski taşır.
  • 11 dB - 20 dB:İyi / Standart. Ev internetleri için en kararlı, sorunsuz ve ideal aralıktır.
  • 20 dB ve üzeri:Mükemmel. Kusursuz bir hat kalitesidir.

Line Attenuation (Hat Zayıflaması)​

Sinyalin santralden çıkıp eve gelene kadar kablonun fiziksel direnci (mesafesi) nedeniyle uğradığı güç kaybıdır. Bu değer ne kadar düşükse o kadar iyidir.

• Standart (Nominal) Değer Tablosu (Mesafe Karşılığı):
  • 0 dB - 15 dB:Mükemmel. Saha dolabına çok yakındır (0 - 300 metre).
  • 15 dB - 30 dB:İyi / Orta. Dolaba mesafe yaklaşık 300 - 1000 metre arasıdır. Sağlıklı hızlar alınır.
  • 30 dB - 40 dB:Zayıf. Mesafe 1 kilometreyi geçmiştir, yüksek hızlarda sinyal zayıflar.
  • 40 dB ve üzeri:Çok Kötü. Santrale çok uzaktır (1.5 - 2+ km). VDSL çalışmaz, sadece eski tip ADSL bağlanabilir.

Power (Çıkış Gücü)​

Modemin ve santral cihazının (DSLAM), sinyali kablonun diğer ucuna başarıyla ulaştırabilmek için hatta bastığı elektriksel voltaj gücüdür.

• Standart (Nominal) Değer: VDSL2 altyapılarında çıkış gücü nominal olarak 10 dBm ile 15 dBm arasında olmalıdır.

Path Mode (Yol Modu)​

Veri paketlerinin hat üzerinde hata kontrolü için bekletilerek mi (Interleaved), yoksa bekletilmeden direkt mi (Fast Path) gönderildiğini belirtir. Standart olarak Fast Path seçilir. En düşük ping hedeflenir. Eğer hat kaliteniz kötüyse otomatik olarak interleaved moduna geçilir.

Interleave Depth (Harmanlama Derinliği)​

Sinyal gürültülü olduğunda, veri paketlerinin kaybolmasını önlemek için paketlerin ne kadar derinlemesine harmanlanıp kontrol edileceğini gösteren matris değeridir. Fast Path modunda olduğunda bu değer nominal olarak 1 olur. Bu, verinin hiç bekletilmeden, sıfır gecikmeyle aktarıldığı anlamına gelir. Interleaved modda bu değer 8, 16, 64 gibi sayılara yükselir, pingi artırır ama hattı kopmaktan korur.

Data Rate (Tanımlı Aktarım Hızı)​

İnternet servis sağlayıcısının (ISS) profilinize tanımladığı ve modemin o an santralle kilitlendiği net veri hızıdır.

Max Rate (Alınabilecek Maksimum Kapasite)​

Kablonun fiziksel yapısı, cinsi, kalitesi ve santrale olan mesafesi göz önüne alındığında, o hattın teorik olarak kaldırabileceği en son hız sınırıdır. Sağlıklı ve kopmayan bir hat için altın kural, Data Rate (Verilen Hız) değerinin, Max Rate (Maksimum Kapasite) değerinden en az %15-%20 daha düşük olmasıdır.

---

Bu rehberi yazmışken xDSL istatistiklerinizide konu altına yazabilirsiniz. Toptan hepsine bakıp yorumlarız. Esenlikler dostlar.