Google, yapay zekânın artan enerji ihtiyacına farklı bir çözüm arıyor: Güneş enerjisiyle çalışan uzay veri merkezleri. Sundar Pichai, Fox News Sunday programında 2027’den itibaren uydulara “küçük sunucu rafları” yerleştirip denemelere başlayacaklarını söyledi; hedef, önümüzdeki 10 yıl içinde uzayda veri merkezi kurmanın “normal” hale gelmesi.
Project Suncatcher nedir?
Google’ın kasım ayında duyurduğu Project Suncatcher, düşük Dünya yörüngesinde güneşten sürekli enerji alan, birbirine yüksek hızlı optik bağlantılarla bağlanan uydulardan oluşan bir “dağıtık veri merkezi” fikrini araştırıyor. İlk adım olarak Planet ile ortak iki prototip uydu, 2027’nin başında donanım ve iletişim sistemlerini yörüngede test edecek.
Şirketin paylaştığı teknik bulgular, doğru yörüngelerde güneş panellerinin Dünya’dakine göre yıllık bazda “sekiz kata kadar” daha verimli olabileceğini; yer testlerinde ise 1,6 Tbps toplam bant genişliğine ulaşan bir optik bağlantı prototipinin çalıştığını gösteriyor. Ayrıca TPU’ların radyasyona dayanımı üzerine yapılan testler de umut verici sonuçlar veriyor.
Neden uzay, neden şimdi?
- Sürekli güneş: Gece yok, bulut yok; enerji kesintisi minimum.
- Verim ve soğutma: Uzay koşulları, panellerde yüksek verim ve soğutma ihtiyacında avantaj sağlayabilir.
- Artan talep: Yapay zekâ veri merkezlerinin enerji iştahı şebekeleri zorluyor; yeni, sürdürülebilir ölçek arayışı var.
Planlanan 2027 denemesinde her bir uydunun dört TPU taşıması öngörülüyor; bu uçuş, donanımın yörüngede nasıl davrandığını ve gerçek iş yüklerinde optik ara bağlantıların performansını sınayacak.
Zorluklar ve takvim
Bu vizyonun önünde maliyet, fırlatma fiyatları, ışınlama/radyasyon etkileri, gecikme ve yerle veri alışverişinin güvenli yönetimi gibi ciddi engeller var. Google, ekonomik açıdan rekabetçi ölçeğin ancak 2030’ların ortasında mümkün olabileceğini öngörüyor; bu yüzden Project Suncatcher şimdilik “araştırma amaçlı bir atılım”.
Sektörde benzer hedeflere koşan girişimler de var. Örneğin Starcloud, kasım 2025’te ilk “AI donanımlı” uydusunu fırlattı. Büyük teknoloji şirketlerinin tepe isimleri de uzay tabanlı veri merkezlerini giderek daha fazla gündeme getiriyor.
Özetle: Google, 2027’de başlayacak iki prototip uçuşla uzayda AI hesaplama fikrini sahada sınamak istiyor. Pichai’ye göre bu, uzun vadede veri merkezlerini kurmanın yeni ve sürdürülebilir bir yolu olabilir.
Kaynak: www.techspot.com
