Port Washington, Wisconsin’da seçmenler 7 Nisan 2026’daki oylamada, büyük ölçekli projelere verilecek vergi teşviklerinin (TIF) artık halk oylamasına sunulmasını şart koşan bir referandumu onayladı. Resmî sonuçlara göre “evet” oyları yaklaşık yüzde 66 ile açık ara önde çıktı. Bu karar, şehirdeki gelecekteki veri merkezi yatırımlarının kamu desteği almadan önce sandığa gitmesini zorunlu kılıyor.
Yeni kuralın eşiği net: Proje maliyeti ya da “base value”su 10 milyon doların üzerindeki her yeni TIF/TID için seçmen onayı gerekecek. Karar, Port Washington’da son dönemde hızla büyüyen veri merkezi gündeminin ardından geldi ve yerel ekonomi politikalarında doğrudan demokrasi örneği olarak öne çıktı.
Bu noktaya gelmeden önce iş dünyası örgütleri referandumu durdurmak için dava açmıştı. Ancak Ozaukee County’deki yargıç 24 Şubat 2026’da ihtiyati tedbir talebini reddetti ve sandığa gidilmesinin önünü açtı. Yani halk, teşvikler konusunda son sözü söyleme hakkını hukuken de korudu.
Önemli bir ayrıntı: Oylama geriye dönük değil. Şehrin 2025’te onayladığı ve Vantage Data Centers’ın Port Washington’daki kampüsü için ağırlıklı olarak altyapı projelerini finanse etmeyi amaçlayan TID No. 5 bu karardan etkilenmiyor. Buna karşılık, gelecekte oluşturulacak ve 10 milyon dolar eşiğini aşacak yeni TID’ler için sandık şartı geçerli olacak.
Port Washington’daki tabloyu ulusal ölçekte ilgi çekici kılan arka plan ise devasa yatırımın kendisi. OpenAI ve Oracle ortaklığındaki Vantage Data Centers, “Lighthouse” adı verilen kampüs için 15 milyar dolarlık bir bütçe öngörüyor. Proje, “Stargate” yapay zeka altyapı hamlesinin bir parçası ve yaklaşık 1 GW’lık bilgi işlem kapasitesine ulaşmayı hedefliyor. Şantiyede 2025 sonunda resmi temel atma yapılmıştı.
Öte yandan, yerel medya oylamanın kabul edilmesiyle Port Washington’un Wisconsin’de TIF/TID onayını sandığa bağlayan tek belediye haline geldiğini not ediyor. Bu durum, benzer büyüklükteki yapay zeka ve veri merkezi projelerinin planlandığı diğer şehirlerde de “seçmen onayı” şartını tartışmaya açabilir.
Bu karar kime ne ifade ediyor?
- Yatırımcılara: Zaman çizelgesi ve belirsizlik yönetimi artık daha kritik. Teşvik almak için siyasi ve toplumsal destek şart.
- Kent sakinlerine: Büyük kamu destekleri konusunda doğrudan söz hakkı. Özellikle kamu altyapısı ve vergi yükü etkileri için daha fazla şeffaflık.
- Mevcut projeye: Vantage Data Centers’in Port Washington’daki çalışmaları planlandığı gibi sürüyor; yeni kural genişleme ya da yeni teşvik başvurularında devreye girebilir.
- Sektöre: Yapay zeka altyapısına yönelik yerel tepki ve onay mekanizmaları artık iş planlarının bir parçası. Büyük kampüslerin enerji ve altyapı ihtiyacı kamuoyu denetimini artırıyor.
Kısacası, Port Washington’daki referandum yalnızca yerel bir itirazın sonucu değil; yapay zeka çağında dijital altyapının nerede, nasıl ve hangi toplumsal mutabakatla yükseleceğine dair yeni bir müzakere zemini yaratıyor. Şimdilik şehirdeki mevcut veri merkezi planı yürürlükte. Ancak bundan sonraki her “büyük teşvik” dosyasında son söz sandıkta olacak.
Kaynak: www.techspot.com
