Bundan yaklaşık iki ay önce sistemimdeki RTX 3070 ekran kartını sökmüş ve bir yıl boyunca RX 9070 XT kullanacağımı söylemiştim. Aradan geçen iki ay sonrasında ilk güncellemeyi paylaşma vakti geldi!
Hatırlayanlar olacaktır. Technopat’ta AMD işlemcili bir HP Victus incelemesi yapmıştım ve cihaz inanılmaz serin çalışıyordu. Öyle ki buna inanmayanlar olmuştu. Ben de laptopun ısınmadığını göstermek için 1 saatlik canlı yayın yapmıştım. Demem o ki bir şey doğruysa bunun arkasında duruyorum ama yanlışa da yanlış dememiz lazım. İşte bugün tam da bunu ele alacağım.
Evet, RX 9070 XT ekran kartını taktım ve mevcut olan en güncel sürücüyü kurdum. Sürücüyle birlikte AMD Chat uygulaması da yüklendi. AMD, NVIDIA’dan hızlı davranıp Windows 11 sağ tık menüsüne kontrol panel öğesini eklemiş. Ama eğer sistemde AMD Chat de yüklüyse Adrenalin arayüzünü açmak için iki kere tıklamanız gerekiyor.
Bu sorunu kaydetmek için Ctrl + Shift + R tuşlarına bastım. Sol üstte bir uyarı çıktı masaüstü kaydı devre dışı diye. NVIDIA bu uyarıyı verirken aynı zamanda uyarının içinde masaüstü kaydını açmak ister misiniz diye de soruyor ve Evet derseniz de açıyor.
Radeon kontrol panelinden kayıt özelliğini açtım. Tekrar Ctrl + Shift + R tuşuna bastım ama kayıt başlamadı. Ctrl + Shift + R anında yeniden oynatma özelliği açıp kapıyormuş.
Sıra geldi kayıt tuşunu öğrenmeye. Kayıt sekmesine geldim, bilgi yok. Ayar sekmesine geldim, bilgi yok. Bu arada buraya gelmişken belirteyim: Yıllardır “Kayıt mikrofonu” diye hatalı bir tercüme var ve düzeltilmedi. Bu noktada AMD çalışanları bile AMD ekran kartı kullanıyor mu diye şüpheye düşüyor insan.
Bu kayıt duşunu Google araması yapmadan öğrenmeye kararlıydım. Nihayet Ayarlar > Kısayol tuşları altından aradığımı buldum! Ctrl + Shift + E imiş.
Kaydı başlatmak için bu tuşa bastım ama yine başlamadı kayıt maalesef. Ekranın soluna bir pencere geldi ve yine etkinleştir yazıyor. Kaç kere etkinleştirmek gerekiyor bu kayıt özelliğini? Sadece basit bir ekran kaydı almak istiyorum.
Nihayet kayıt konusunu çözdüm fakat ertesi gün yeni bir sorun çıktı. Ctrl + Shift + E ile kayda başlıyorum, AMD de kayda başladığını söylüyor ama tekrar Ctrl + Shift + E yapınca kayıt klasörde gözükmüyor. Bu arada kayda başlayınca geçici dosya oluşuyor, dosyayı görebiliyorum ama kaydı bitirince dosyayı yazamıyor. Neyse ki bu sorun yeniden başlatma ile çözüldü. Sonradan tekrar nüksettiği için bu kayıt konusuna bir daha döneceğiz.
Kartı taktığımdan beri devam eden bir başka sorun da ReLive kayıtlarının karanlık olması. H.264, H.265 ve AV1 ile denedim fakat hepsinde görüntü karanlıktı maalesef. Bunu da Windows’ta Ayarlar > Sistem > Ekran > Gelişmiş ekran ayarları (veya Renk yönetimi) bölümüne gidip “Uygulamalar için otomatik rengi yönet” seçeneğini devre dışı bırakarak çözdüm. Aynı ayar NVIDIA ekran kartı takılıyken de açıktı fakat kayıtlarda bir siyahlık yoktu.
8 Yıllık Takılma Sorunu Hortladı
RX 9070 XT taktığımdan beri YouTube’da takılma sorunu yaşıyorum. 10 dakikada bir falan sistem fare hariç tamamen kilitleniyor. O esnada yaptığım işlemler kilitlenme bitince art arda gerçekleşiyor. Kilitlenme yaklaşık 5 saniye sürüyor.
Bu sorunu da dahili GPU’yu kapatarak çözdüm. Bu sorunu 8 yıl önce laptoplarda yaşamış ve Microsoft’a iletip çözülmesini sağlamıştım. Anakartlarında dahili GPU’yu varsayılan olarak açık bırakan AMD’nin kendi ekran kartlarının dahili GPU devredeyken sistemi kilitlemesi gerçekten çok ironik.
Bu arada bir süre sonra fark ettim ki dahili GPU’yu kapatmak da %100 çözüm olmamış. Sorun azaldı ama maalesef tamamen ortadan kalkmadı. Sistem halen daha nadir de olsa kilitleniyor, bu esnada ekran kartı fanları hızlanıyor ve bir süre sonra sistem normale dönüyor. Bu sorun ısınma kaynaklıdır diye ekran kartının 0dB fan özelliği de kapadım ama ilgisi yokmuş maalesef.
Oyun Optimizasyonu
Şimdiye kadar yaşadıkların ufak tefek sorunlardı. Bence asıl sorun AMD’nin oyun desteğinde. Şu sıralar en çok oynadığım oyun olan Diablo IV’te 3 yıl önce piyasaya sürülmüş olan FSR2 var. Geliştiriciden FSR3 istenmiş, cevap yok. FSR 3.1, cevap yok. FSR4 çıktı, o da yok. Bu piyasadaki çoğu oyun için aynı. Bunun için ayrı bir video da planlıyorum.
Pekâlâ. Bari oyunu optimize edeyim dedim. Adrenalin kontrol panelini açtım, oyun sekmesine girdim ve Diablo 4’e tıkladım. Karşıma iki seçenek çıktı: Oyunu Başlat ve Oyun performansını ayarla. Doğal olarak Oyun Performansını Ayarla’ya tıkladım. AMD beni Performans sekmesine aldı fakat burada oyuna dair hiçbir ayar yoktu. Sadece ekran kartı ayarları vardı: Varsayılan ve Özel. Karta overclock yapmayacağım için de özel olarak bıraktım.
- https://us.forums.blizzard.com/en/d4/t/fsr-3-support-on-diablo-iv/131607
- https://us.forums.blizzard.com/en/d4/t/fsr-31-please-support-this/178128
- https://us.forums.blizzard.com/en/d4/t/im-tired-of-waiting-for-fsr-31-30-support/157177
- https://us.forums.blizzard.com/en/d4/t/amd-radeon-fsr-4-support/217086/8
RX 9070 XT’ye geçtiğim videonun altına da bir yorum gelmiş. Test editörüm özellikle uyardı beni, 500. aboneli emre600rr da sorun yaşamış, çözelim diye. Ben de sorusunu Techolay Sosyal’e taşıdım konu olarak.
- https://www.youtube.com/watch?v=iSLdJw1ouDo&lc=Ugx8w8dx-EfpPUlHSXJ4AaABAg
- https://techolay.net/sosyal/konu/rx-9070-xt-siyah-gri-ekran-ve-crash-sorunu.121671/
Doğrudan yazdığını aktarıyorum size:
2 gündür RX 9070 XT ile uğraşıyorum. Kart sorunsuz şekilde çalışıyor, ancak bir oyunu açtığımda ya da Adrenalin yazılımı üzerinden stres testi başlattığımda, yaklaşık 120 saniye içinde gri veya siyah ekran hatasıyla çökme yaşıyorum. Ne yaptıysam çözüm bulamadım: Yeni Windows kurulumu, undervolt denemeleri, DDU ile sürücüleri temizleyip yeniden kurmak gibi pek çok şeyi denedim. En fazla 6-7 dakika sorunsuz oynayabildim.
AMD’nin birçok kartında benzer sorunları yaşayan kullanıcılarla karşılaştım. Son çare olarak, sorunun sistemden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için DDU ile sürücüleri kaldırıp eski Nvidia kartımı taktım. Tek bir çökme bile yaşamadım.
Büyük bir heyecanla aldığım RX 9070 XT deneyimi, ne yazık ki beklentilerimi hiç karşılamadı.
Kendisi kartı iade etmiş. Ben de şöyle yazdım:
Geçmiş olsun. İade en mantıklı tercih olmuş. Sapphire zaten tavsiye etmediğim bir marka.
Konuya gelen bir kullanıcının da yorumu aktarmak istiyorum:
Ben de Sapphire’in Pure marka 7700 XT kartını kullanıyorum Recep Bey. Aynı glitch sorunu bende de vardı. Üstüne üstlük arada sırada siyah ekran alıyordum durduk yere. Sorunu eski sürücülere dönerek çözdüm. Sapphire’le alakalı durum olabilir. Bu zamana kadar hep AMD kullandım. İlk kez Sapphire’e geçtim ve bu oldu.
İnsanlar AMD’ye sürekli bir şans vermek istiyor ama sonu maalesef hüsranla bitebiliyor.
Kendi deneyimime geri döneyim. AMD yeni bir sürücü güncellemesi yayınladı fakat bu güncelleme WHQL sertifikalı olmadığı için elle indirmek gerekiyor. Güncelleme NVIDIA’da olduğu gibi hemen gelmiyor ve güncelleme kontrol et butonu da yok. Yönet var. Yönet diyorsun kaldırma seçeneği var.
Şu anda 25.6.3 kullanıyorum. Geçen AMD kontrol içinde pencere çerçevesi çıktı. Sorunu kaydetmek istedim ama Radeon Relive çalışmıyordu. Bu yüzden Windows kayıt aracı ile kaydettim. Radeon Relive zaten geç devreye giriyor ve girse de kaydetmeyebiliyor. Çözüm? Sistemi yeniden başlatmak. Bu arada oyun esnasında kaydederseniz Shadoplay’e göre daha çok FPS düşürdüğünü de belirteyim.
Keşfettiğimiz bir başka sorun da videolarda takılma oldu. YouTube videoları nedense takılarak ilerliyor. Bunu YouTube istatistiklerini de açarak doğruladık. Videolarda drop frame dediğimiz gösterilmeyen kare sayısı çok. Doğal olarak bu da ekrana takılma olarak yansıyor.
Evet, yıllardır Sapphire tavsiye etmiyorum. Technopat’ta ana hesabımda yaklaşık 80.000, yan hesabımda da 10.000’den fazla mesajım var. Techolay’da da kısa sürede 12.000 mesaj attım ve 1000’in üzerinde konuyu çözüme kavuşturdum. Bütün bu tecrübelerime dayanarak bir süredir AMD ekran kartı almak isteyen kullanıcıları bilgilendiriyordum. Bunun doğal bir sonucu olarak AMD, RX 9060 XT ekran kartını incelemeye yollamadı.
İşin garip yanı ise RX 9060 XT için çıkan sürücüyü forumda paylaştım ve yükleyen kullanıcı sorun yaşadığını belirtti:
https://techolay.net/sosyal/konu/amd-adrenalin-driver-25-6-1-cikti.116948/#post-1100451
Olduğu gibi aktarıyorum:
Abi biraz önce güncelledim AMD Adrenalin sürekli kendi kendine açılıp durmaya başladı. Sonrasında eski sürücülerine dönmeye çalıştım sorun devam etti. En son AMD ile alakalı her şeyi kaldırıp 24.12.1 sürücüsünü yükledim. Şu anlık düzeldi gibi ama çok uğraştırdı.
Evet. Bu videodan sonra AMD tarafından artık tamamen ambargo yiyeceğimi düşünüyorum. Bunun çok daha ağırını NVIDIA ile yapınca sorun olmamıştı oysaki.
AMD, muhteşem işlemciler yapıyor. Hatta Techolay sunucusunda şu anda AMD bir işlemci var. Ama maalesef aynı şeyi ekran kartları için söyleyemeyeceğim. Zaten artık %10’un bile altına düşen Radeon Pazar payı bunun en büyük göstergesi. Şirketin ekran kartı bölümünde radikal değişikliklere gitmesi gerektiğine inanıyorum.
Bundan sonra ne olacak peki? Kartı kullanmaya ve deneyimlerimi paylaşmaya devam edeceğim. En azından Wattman hatası almıyorum. Yakında da oyunlara FSR4 desteği getiren Optiscaler rehberini sizlerle paylaşacağız.
Bağımsız bir yayıncı olarak çıktığım bu yolda bana verdiğiniz destek için hepinize teşekkür ederim arkadaşlar. Kendinize iyi bakın, hoşçakalın.
