Meta, işten çıkarma sürecinde yapay zekâ sistemlerini ayrımcı şekilde kullandığı iddiasıyla dava edildi. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre şirketin 26 eski çalışanı, Meta’nın tıbbi izin veya aile izni kullananları işten çıkarılacak kişiler arasında orantısız şekilde seçen yapay zekâ araçlarından yararlandığını öne sürüyor.
Meta, Tüm İddiaları Reddediyor
Dava, Meta’nın Mayıs 2026’da gerçekleştirdiği ve yaklaşık 8.000 çalışanı etkileyen işten çıkarma dalgasını kapsıyor. Şirket, söz konusu süreçte iş gücünün yaklaşık yüzde 10’unu azaltırken bunun gerekçesi olarak yapay zekâ ve veri merkezi altyapısına yönelik yatırımları göstermişti. Dava dosyasına göre Meta, hangi çalışanların işten çıkarılacağını belirlemek amacıyla “bir dizi yapay zekâ sistemi” kullandı.
Bu sistemler arasında şirketin dahili yapay zekâ asistanı MetaMate, çalışanlar tarafından eğitilen “Second Brain” ajanları, yapay zekâ token kullanım panelleri ile klavye tuşlamaları, fare hareketleri ve kullanıcı etkinliklerini izleyen analiz araçları yer alıyordu. Davacılar, bu sistemlerin çalışanları performans, üretkenlik, yapay zekâ araçlarını kullanma düzeyi ve tüketilen token miktarı gibi kriterlere göre puanlayarak sıraladığını belirtiyor.
Algoritmaların; aile izni, sağlık izni veya engel nedeniyle işlerinden uzak kalan çalışanların özel durumlarını dikkate almadığı ifade ediliyor. İzinli çalışanların doğal olarak daha az üretken görünmesi, daha az yapay zekâ aracı kullanması ve daha düşük token tüketimine sahip olması nedeniyle sistem tarafından olumsuz değerlendirildiği iddia ediliyor. Davacıların tamamının, işten çıkarılmadan önceki 24 ay içerisinde yasal olarak korunan aile veya sağlık izni kullandığı, bu izni talep ettiği ya da engellilik nedeniyle makul çalışma düzenlemesi istediği belirtiliyor.
Meta ise Reuters’a yaptığı açıklamada davanın dayanaksız olduğunu savundu. Şirkete göre iş gücü planlaması ve organizasyon kararları tamamen insanlar tarafından alındı. Açıklamada “İş gücü yönetimi ve organizasyonel kararlar yapay zekâ tarafından değil, insanlar tarafından verildi.” ifadelerine yer verildi.
Eski çalışanlar, mahkemeden Meta’nın işten çıkarma sürecini bağımsız şekilde inceleyecek bir algoritma denetimi yapılıncaya kadar işten çıkarmaların durdurulmasını talep ediyor. Öte yandan şirketin iş sözleşmelerindeki hükümler nedeniyle davacıların taleplerini tahkim sürecine de taşıması bekleniyor.
Reuters, Nisan 2026’da Meta’nın çalışanların klavye tuşlamalarını, fare hareketlerini ve tıklamalarını yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla kayıt altına aldığını ortaya çıkarmıştı. Haberde söz konusu uygulamanın, Avrupa Birliği’nin veri gizliliği kurallarıyla çelişebileceği belirtilirken Meta’nın, sistemin özel sohbetleri ve toplantı kayıtlarını da çalışanların erişimine açık hâle getirdiğinin anlaşılması üzerine programı durdurduğu aktarılmıştı. Yeni dava ise bu gözetim verilerinin yalnızca yapay zekâ eğitimi için değil, işten çıkarma süreçlerinde de kullanılmış olabileceği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıyor.
Kaynak: engadget.com
