Rehber Açık Kaynak PKM Uygulaması: Logseq | Yaz, Bağla, Anla, Üret

Logseq nedir?​

Logseq, kişisel bilgi yönetimi için geliştirilmiş açık kaynaklı bir not alma ve düşünce organizasyon aracıdır. “İkinci beyin” yaklaşımını benimseyerek, bilgileri sadece saklamak değil, onları birbirine bağlayarak anlamlı bir bütün oluşturmayı hedefler.

Neden Logseq?​

• Açık kaynak: Kodları şeffaf. Büyük artılarından biri bu.
• Gizlilik: Veriler cihazında kalır, bulut zorunluluğu yok.
• Esneklik: Markdown ve Org-mode desteği, özelleştirilebilir arayüz.

Kimler için uygun?​

• Öğrenciler: Ders notlarını düzenlemek, makale ana hatları çıkartmak
• Araştırmacılar: Kaynakları birbirine bağlamak.
• Yazarlar: Blog, kitap veya makale taslaklarını yönetmek.
• Geliştiriciler, proje yöneticileri: Proje dokümantasyonu ve görev takibi.
• Herkes: Sadece günlük tutmak için bile kullanabilirsiniz.

Logseq'in Felsefesi​

Logseq, düşüncelerinizi, notlarınızı, görevlerinizi "dump" edeceğiniz bir alan sunuyor. Bu alanın sahip olduğu özellikler -aşağıda anlatıyorum- doğrultusunda notlarınız, düşünceleriniz birbirine bağlanıyor ve zamanla yeni bağlantılar keşfediyorsunuz. Bu yeni bağlantılarla anlayışınızı geliştirir ve/veya üretken, yaratıcı işlerinizde kullanırsınız.

Logseq'te Klasörler Yok, Zettelkasten Etik Yasağı​

Logseq'te bilinen alışılmış klasör hiyerarşi yapısı yok. Bunun yerine bir havuz var. Bu havuza Logseq'te "graf" deniyor. Notlarınız toplu halde bu grafta bulunuyor. Peki nasıl bir düzen var derseniz: ağsal bir düzen var. Notlar birbirine bi-directional olarak bağlı. Yani çift yönlü... A -> B'ye bağlı ise B de -> A'ya bağlıdır. Bu çift bağlantılı yapı beynin sinaptik yapısını taklit ediyor. Beynimizde nöronlar birbirine nasıl bağlıysa notlarımız da Logseq'te o şekilde bağlı.



Yukarıda grafın, grafik görünümünü görüyorsunuz. Bu görünüm özelliğini kullanarak notlarınız arasındaki bağlantıyı görebiliyor, yeni düşüncelerin belirmesine imkan tanıyorsunuz. Notlarınız arasında bir hiyerarşi yok. Ağsal bir yapılanma var.

Logseq Günlük (Journal)​

Logseq her açılışta otomatik olarak o günün sayfasını oluşturur. Bu sizi not tutmaya teşvik eder -bu notun yeri neresi diye düşünmeye değil. Sizin odağınızı sadece yazmada tutma noktasında günlük özelliği çok işlevsel. Günün notuna istediğiniz her şeyi yazabilirsiniz. Kavramlar ve notlar arasındaki bağlantılar zaman içinde oluşacaktır.

Outliner ve Bloklar​

Logseq temelde bir outliner aracıdır. Yani notlarınız ana hat formatında, bulleted list (madde işaretli) biçiminde yazılır. Bu varsayılan ve tek yazım formatıdır. Bu kısıtlayıcı gelse de aslında zettelkasten metodu bağlamında çok işlevsel.

Zettelkasten Metodu: Zettelkasten metoduna göre atomik fikir = nottur. Yani bilginin en küçük halinde notlar atomikleştirilir ve birbirine bağlanır. Notların her biri zettel'dir ve atomiktir. Atomik yani bölünemeyen en küçük hali o notun.

Logseq'te de en küçük birim bloklardır. Her bir madde (bullet) birer bloktur. Sayfalar blokların bir aradaki halidir.

Bağlantılar​

Logseq'te iki tür bağlantı oluşturma yöntemi vardır. İkisinin de yaptığı şey aynıdır. Tek farkı kozmetiktir.

• [[ ]] kullanmak | köşeli parantez | kelimeler arası boşluk olabilir
• # kullanmak | etiket | kelimeler arası boşluk olamaz

Logseq'te bir kavramda ya da kavram grubunda [[ ]] veya # kullanmak o kavram veya kavram grubunun sayfasını otomatik oluşturmaktadır. Eğer sayfa zaten varsa o sayfaya bağlantı kurulmaktadır.



Örneğin ben notlarımda [[Özne]] olarak belirttiğim için "Özne" diye bir sayfa oluşturulmuş. Bağlantılı referanslarda [[ ]] veya # olan notlar görülür. Bağlantısızlarda ise "Özne" yazan notlar görünür.

Eklentiler​

Logseq'in birçok eklentisi bulunmaktadır. Eklentilere bir başka yazıda detaylı olarak girerim. Ama şimdilik kısa olarak şu eklentilere görsel verebilirim.

Beyaz tahta​

Logseq'te kendinden beyaz tahta özelliği bulunmaktadır. Çizim, görsel notlarınızı bu beyaz tahtalar ile alabilirsiniz.

Logseq vs Obsidian​

Logseq vs Notion​

Sonuç​

Logseq, uzun vadede bilgilerinizi sadece saklamak değil, onları birbirine bağlayarak anlamlı bir bütün oluşturmanızı sağlar.

Logseq sitesi: