Selam dostlar,
Bugün araç lastiklerine değineceğim. Lastik bayatlaması, yıllık ön-arka değişimleri, yazlık, kışlık, ara ebat ölçü, dört mevsim lastikler, lastik parlatıcı, kar çorabı, zincir, rot ve balans gibi içerikler olacak.
Yine bildiğiniz üzere, hafif bir içerik olacak. Genç arkadaşların, sıkılmasını istemem okurken. Bunlar benim araç üzerinde yaklaşık 22 yıllık tecrübelerimdir, sadece Google üzerinden resimler alınmıştır.
LASTİK TARİHLERİ
Bu konu önemlidir. Mümkün mertebe, lastiğin en güncel tarihlisini alın. Lastikçiler size, abi elimizde kalmamış birini 2024 vereyim derse kabul etmeyin. Aralarında üretim tarihi farkı olmaması, daha sağlıklıdır. Sorun olur mu aman aman olmaz ama siz yine de tarihleri eş değer alınız. Bu lastiklerin sonuçta bir ömrü vardır. Mesala Michelin markası kalitelidir, lakin bizim "nazik lastik" diye tabir ettiğimiz lastik gruplarındandır. Türkiye yolları için bu markanın lastikleri konforlu olmasına rağmen, dayanıklılık problemleri çıkartabiliyor. Çok kullandım, yaşadım bizzat.
PERİYODİK ÖN-ARKA LASTİK DEĞİŞİMLERİ
Özellikle şehir içi ağırlıklı araç kullanıyorsanız lastiklerinizi senede 1 kere, yada 10 bin km civarı yapınca yer değiştirmenizi öneririm. Bu sayede lastiklerin ömürlerini uzatabilirsiniz. Özellikle önden çeker araçlarda, ön lastikler bir tık daha fazla yıpranıyor. Eşit miktarda lastiklerin yıpranmasını sağlayabilirsiniz. Sadece bir çift lastiğe yük binmemiş olur. Lastikçiler buna lastik bayatlaması da diyebiliyorlar. Benim de aktif olarak kullandığım bir yöntem. Yaşadığım bölgede, aşırı sert kış olmadığı için ve genelde yaz lastiği kullandığım için bu yöntemi tercih ediyorum. Lakin yazlık ve kışlık lastiğe geçiş yaptım. Bende artık düzenli değiştiriyorum. Velev ki kış lastiği zorunluluğu, hususi araçlarda yok. Ama yaz lastikleri ortalama 6-7 derece altında iş yapmıyorlar ve kayıyorlar. Yaz lastikleri 10 derece altında risklidir. Yazlık ve kışlık düzenli değişim yaptırıyorsanız, buna gerek yok. Ama yine de ön-arka şeklinde işaretlettirin lastiklerinizi değişim esnasında.
ARA ÖLÇÜT LASTİK
Bunu bende yaşıyorum. 205/ 55 / 17 çapında lastiklere sahibim. Lastikçim ile yaptığımız değerlendirmede, ara ölçü lastik fiyatlarının her zaman daha yüksek olduğunu netleştirdik. Daha çok tercih edilen ebatların fiyatları daha makul oluyor. Yine tedarik etmesi zor bazen ara ebat lastiğin. Her lastikçide olmuyor. Ben genelde getirtiyorum, ellerinde olmuyor çünkü. Aşırı satılan ölçüler değil. Böyle dezavantajları mevcut. Garip ölçüler çıkıyor bazen markalardan. Özellikle PSA grubu bunu çok yapıyor.
ROT AYARLARI
Rot ayarının yılda bir kere kontrol ettirilmesini öneriyorum. Ben her sene düzenli yaptırıyorum. Aracım sert süspansiyonlu ve bozuk yollarda çok kullanılıyor. Doğal olarak her sene girdiğimde, muhakkak 1-2 tane tekerimde ayar sorunu çıkıyor, kaçıyor çünkü ayar. Rot ayarı, ömürlük değildir. Bu sürüşü olumsuz etkiliyor. Özellikle yolda çekme dediğimiz şekilde kendinin belli ediyor. Hareket halinde giderken direksiyonu bırakıp baktığınızda, sağa veya sola doğru kendi kendine gidiyorsa Rot ayarınıza baktırınız. Düz mantıkla ile sağa, sola çekmeye başladığında bu anlayabiliyoruz. Direksiyon ve teker arasında senkronizasyon sağlığı için önemlidir. Kendini titreme yoluyla da belli ediyor.
BALANS AYARLARI
Bu ayarda ömürlük değildir. Lastik değişimlerinde, sorun olduğunda özel cihaza takılıp kontrol edilir. Duruma göre dengelenebilmesi için, kurşun çakılır. Böyle küçük küçük parçalar görürüz. İşte o olmaz ise dengesizlikler başlar. Zamanla onlar düşüyor, o yüzden dengesizlikler yapabiliyor. Özellikle titreme ile kendini belli ediyor buda. Çukurlu ve bozuk yollar neden oluyor biraz buna. Bazen iyi işçilik yapılmaz ise oda sebep oluyor. Lastikçiler bu yüzden lastiklerinizi cihaza takıp, kurşun çakıyorlar. Görmüşsünüzdür o küçük gri parçaları, onlar denge sağlamak amacıyla yapılır. Yazlık, kışlık, değişim hepsinde balans yapılmalı. Kurşunları kontrol edilmeli. Özellikle yüksek hızlara çıkmaya başlayınca uğultu ve titreşim hissetmenize de neden olur.
ROT VE BALAN KARIŞTIRILMASI
Rot ve balans aynı şey değildir. Balans her lastikçide yaptırabilirsiniz. Ama Rot, her lastikçide yaptıramazsınız. Özel cihazların olması gerekiyor. Rot ve balans sorunlarını tespit edemeyen ustalara paranızı kaptırmayın, ön takımı bile değiştirelim derler size şayet. Bunlar yaşanan şeylerdir, şaka değil.
YAZLIK-KIŞLIK-DÖRT MEVSİM LASTİKLER
Bu konuda bir çok spekülasyon var. Her mevsim, kendi döneminde kullanılmalı. Genelde Aralık-Nisan arası gerçekleşiyor lastik uygulaması. Çok sıcak bölgelerde yaşıyorsanız değiştirmeyebilirsiniz. Zorunlu lastik uygulamasına tabi değilsiniz. Takmayabilirsiniz, bu sizin tasarrufunuzdur. Ama yazlık lastiklerin 7-10 derece altı sıcaklıklarda hiçbir faydası olmaz tutunmak için yola, bunu unutmayın. Kış lastiklerini sıcak havalarda kullandığınızda hem ses yapar, hem fazla yaktırır. Fren mesafesini etkiler, konfora olumsuz etkisi olur, Yaz lastiği soğuk havalarda tehlikelidir. Oda fren mesafenizi uzatır, konforu etkiler, yakıtı arttırır, yol tutuşu etkiler. Kısacası yine söylediğim şeylere tekabül etmekte. Dört mevsim lastiği ortalama bir lastiktir. Hem sıcak havalarda ses yapıyor, yakıtı arttırıyor çoğu zaman. Hızlı aşınıyorlar sürekli kullandığınız için. Ilıman havalar için uygun bir lastik. Ben şahsen dört mevsim lastiğini pek tavsiye etmiyorum. Sert kış şartlarında, dört mevsimde çok başarılı değildir. Biraz satış stratejisi aslında dört mevsim lastik.
KAR ÇORABI
Son dönemlerde sıkça ismi duyulan zincir alternatifi yöntem. Açıkcası ortalama bir ürün, zincir kadar zorlu şartlarda sıkıntı çıkarabiliyor. Özellikle işiniz bitince, hemen çıkartılmasını öneriyorum. Zincir gibi dayanıklı bir ürün değil. Özellikle yol kötüyse, parçalıyor malzemesini. Ama pratik ve kolay olması güzel bir detay. Yürüyen takımlara, zincir kadar zararlı değil. Güzel bir alternatif. Benim de arabamda var. Zincir sevmiyorum. Sessiz bir ürün, zincir gibi seste yapmıyor. Yine de hızlı gitmemekte fayda var.
ZİNCİR
En net çözümlerden bir tanesi. Ama işte götürüleri baya fazla. Yanlış kullanımda zarar verir, hem lastiklere hem yürüyen takımlarına aracın. Yavaş gitmelisiniz. Kar bittikten sonra, hemen çıkartılmasını tavsiye ediyorum. Takması kar çorabına göre daha zor. Ciddi ses yapıyor. Ama kar çorabına göre daha etkili ve çok daha dayanıklıdır. Kar çorabı veya kar zinciri muhakkak kışları arabada olmalı. Artık teknoloji geliştikçe, alternatiflerde ekleniyor sürekli.
LASTİK BASINÇLARI VE LASTİKÇİLER
Evet genelde lastikçilerde değişimden sonra, ellerinde dijital olmayan cihazlarla standart ölçü basarlar. Dört lastik 32 PSI duruma göre 34 PSI veya 36 PSI gibi. Bu yanlış bir yöntemdir. Lastikçiden çıktıktan sonra, dijital bir lastik basınç ölçer ile bakın. Bir lastiğiniz 34 PSI, bir tekeriniz 37 PSI görürsünüz. Bunu gidip söylerseniz, bozulurlar aynı zamanda. Ben her lastik işleminden sonra, tekrar ölçerim. Genelde de havasını tekrar düzenlerim. Araç için en doğru yol, kapı içlerinde yazan değerlerdir. Bazı araçlarda boş iken ve dolu olduğu zaman hava değerleri bile farklı basılır. Az hava basılırsa lastiklerinizin yanakları ezilir, yüksek süratlere çıkamazsınız, yakıtınız yükselir, sürüş konforunu bozar zamanla, yol tutuşa bile etkisi vardır. Fazla basarsanız havalarını benzer durumlar yaşanır, derin çukurlarda lastik patlatmaya kadar gider.
LASTİK VE JANT SEÇİMİ
Sırf görsellik için mühendislikten vazgeçilmesi, büyük bir sorundur. Mühendisler bunu yakıt, sürtünme katsayısı, performans, yükseklik,konfor vs gibi bir çok önemli nokta şeklinde hesaplıyor. Lastiklerin ve jant ebatlarının, orjinal ölçüde kullanılmasını tavsiye ediyorum her zaman. Son dönemlerde çok abarttılar. Küçücük SUV modellerine, çok büyük jant ve lastik ebatları koymaya başladılar.
LASTİK BAYATLAMASI VE SATILMASI
Açıkcası bir lastiğin ömrü 5-6 yıldır ortalama. Ben 5. senesinde, lastiklerin tamamen değişmesi gerektiğini düşünüyorum. Gider abi bu denilse bile, riskli. Rafta çok bekleyen lastikler, zamanla kötü olmaya başlayacaktır. Buna da genelde bayatlamış denilir genelde. İkinci el lastik alıyorsanız bile dikkat etmeniz lazım. Lastiklerinizi boşa çıktığında lastikçiler bunlara para vermez, ama kendileri ikinci el olarak satarlar. Bu lastikleri alıp, ikinci el satış sitelerinden satabilirsiniz. Çıkan lastikleri, lastikçilere bırakmak zorunda değilsiniz. Yani lastik fiyatları uçtu, bu yüzden satabilirsiniz. Bu kötü bir şey değil, abartıda hiç değil. Para kolay kazanılmıyor.
LASTİK PARLATICILAR
Kalitesiz lastik parlatıcılar, çatlama yapar. O yüzden bununla ilgili rehberimde mevcut, oradan da bakabilirsiniz. Piyasada çok fazla ucuz ve kalitesiz ürün var. En azından imkan var ise Bauhaus gibi yerlerden güzel ürünler alabilirsiniz. İnternet yolu ile de alabilirsiniz. Aynı zamanda bazı parlatıcıların, koruyucu özelliği de vardır. Meguiar's iyidir, tavsiye ederim. Pahalı olursa, Sonax markası oda olur.
BONUS
Yazlık olarak Continental Premium Contact 7 kullanıyorum. Kışlık ise yine Continental yan markası Semperit kullanıyorum, çok memnunum. Semperit Avustura markası, çok eski bir markadır. İkisini de tavsiye edebilirim.
Bugün araç lastiklerine değineceğim. Lastik bayatlaması, yıllık ön-arka değişimleri, yazlık, kışlık, ara ebat ölçü, dört mevsim lastikler, lastik parlatıcı, kar çorabı, zincir, rot ve balans gibi içerikler olacak.
Yine bildiğiniz üzere, hafif bir içerik olacak. Genç arkadaşların, sıkılmasını istemem okurken. Bunlar benim araç üzerinde yaklaşık 22 yıllık tecrübelerimdir, sadece Google üzerinden resimler alınmıştır.
LASTİK TARİHLERİ
Bu konu önemlidir. Mümkün mertebe, lastiğin en güncel tarihlisini alın. Lastikçiler size, abi elimizde kalmamış birini 2024 vereyim derse kabul etmeyin. Aralarında üretim tarihi farkı olmaması, daha sağlıklıdır. Sorun olur mu aman aman olmaz ama siz yine de tarihleri eş değer alınız. Bu lastiklerin sonuçta bir ömrü vardır. Mesala Michelin markası kalitelidir, lakin bizim "nazik lastik" diye tabir ettiğimiz lastik gruplarındandır. Türkiye yolları için bu markanın lastikleri konforlu olmasına rağmen, dayanıklılık problemleri çıkartabiliyor. Çok kullandım, yaşadım bizzat.
PERİYODİK ÖN-ARKA LASTİK DEĞİŞİMLERİ
Özellikle şehir içi ağırlıklı araç kullanıyorsanız lastiklerinizi senede 1 kere, yada 10 bin km civarı yapınca yer değiştirmenizi öneririm. Bu sayede lastiklerin ömürlerini uzatabilirsiniz. Özellikle önden çeker araçlarda, ön lastikler bir tık daha fazla yıpranıyor. Eşit miktarda lastiklerin yıpranmasını sağlayabilirsiniz. Sadece bir çift lastiğe yük binmemiş olur. Lastikçiler buna lastik bayatlaması da diyebiliyorlar. Benim de aktif olarak kullandığım bir yöntem. Yaşadığım bölgede, aşırı sert kış olmadığı için ve genelde yaz lastiği kullandığım için bu yöntemi tercih ediyorum. Lakin yazlık ve kışlık lastiğe geçiş yaptım. Bende artık düzenli değiştiriyorum. Velev ki kış lastiği zorunluluğu, hususi araçlarda yok. Ama yaz lastikleri ortalama 6-7 derece altında iş yapmıyorlar ve kayıyorlar. Yaz lastikleri 10 derece altında risklidir. Yazlık ve kışlık düzenli değişim yaptırıyorsanız, buna gerek yok. Ama yine de ön-arka şeklinde işaretlettirin lastiklerinizi değişim esnasında.
ARA ÖLÇÜT LASTİK
Bunu bende yaşıyorum. 205/ 55 / 17 çapında lastiklere sahibim. Lastikçim ile yaptığımız değerlendirmede, ara ölçü lastik fiyatlarının her zaman daha yüksek olduğunu netleştirdik. Daha çok tercih edilen ebatların fiyatları daha makul oluyor. Yine tedarik etmesi zor bazen ara ebat lastiğin. Her lastikçide olmuyor. Ben genelde getirtiyorum, ellerinde olmuyor çünkü. Aşırı satılan ölçüler değil. Böyle dezavantajları mevcut. Garip ölçüler çıkıyor bazen markalardan. Özellikle PSA grubu bunu çok yapıyor.
ROT AYARLARI
Rot ayarının yılda bir kere kontrol ettirilmesini öneriyorum. Ben her sene düzenli yaptırıyorum. Aracım sert süspansiyonlu ve bozuk yollarda çok kullanılıyor. Doğal olarak her sene girdiğimde, muhakkak 1-2 tane tekerimde ayar sorunu çıkıyor, kaçıyor çünkü ayar. Rot ayarı, ömürlük değildir. Bu sürüşü olumsuz etkiliyor. Özellikle yolda çekme dediğimiz şekilde kendinin belli ediyor. Hareket halinde giderken direksiyonu bırakıp baktığınızda, sağa veya sola doğru kendi kendine gidiyorsa Rot ayarınıza baktırınız. Düz mantıkla ile sağa, sola çekmeye başladığında bu anlayabiliyoruz. Direksiyon ve teker arasında senkronizasyon sağlığı için önemlidir. Kendini titreme yoluyla da belli ediyor.
BALANS AYARLARI
Bu ayarda ömürlük değildir. Lastik değişimlerinde, sorun olduğunda özel cihaza takılıp kontrol edilir. Duruma göre dengelenebilmesi için, kurşun çakılır. Böyle küçük küçük parçalar görürüz. İşte o olmaz ise dengesizlikler başlar. Zamanla onlar düşüyor, o yüzden dengesizlikler yapabiliyor. Özellikle titreme ile kendini belli ediyor buda. Çukurlu ve bozuk yollar neden oluyor biraz buna. Bazen iyi işçilik yapılmaz ise oda sebep oluyor. Lastikçiler bu yüzden lastiklerinizi cihaza takıp, kurşun çakıyorlar. Görmüşsünüzdür o küçük gri parçaları, onlar denge sağlamak amacıyla yapılır. Yazlık, kışlık, değişim hepsinde balans yapılmalı. Kurşunları kontrol edilmeli. Özellikle yüksek hızlara çıkmaya başlayınca uğultu ve titreşim hissetmenize de neden olur.
ROT VE BALAN KARIŞTIRILMASI
Rot ve balans aynı şey değildir. Balans her lastikçide yaptırabilirsiniz. Ama Rot, her lastikçide yaptıramazsınız. Özel cihazların olması gerekiyor. Rot ve balans sorunlarını tespit edemeyen ustalara paranızı kaptırmayın, ön takımı bile değiştirelim derler size şayet. Bunlar yaşanan şeylerdir, şaka değil.
YAZLIK-KIŞLIK-DÖRT MEVSİM LASTİKLER
Bu konuda bir çok spekülasyon var. Her mevsim, kendi döneminde kullanılmalı. Genelde Aralık-Nisan arası gerçekleşiyor lastik uygulaması. Çok sıcak bölgelerde yaşıyorsanız değiştirmeyebilirsiniz. Zorunlu lastik uygulamasına tabi değilsiniz. Takmayabilirsiniz, bu sizin tasarrufunuzdur. Ama yazlık lastiklerin 7-10 derece altı sıcaklıklarda hiçbir faydası olmaz tutunmak için yola, bunu unutmayın. Kış lastiklerini sıcak havalarda kullandığınızda hem ses yapar, hem fazla yaktırır. Fren mesafesini etkiler, konfora olumsuz etkisi olur, Yaz lastiği soğuk havalarda tehlikelidir. Oda fren mesafenizi uzatır, konforu etkiler, yakıtı arttırır, yol tutuşu etkiler. Kısacası yine söylediğim şeylere tekabül etmekte. Dört mevsim lastiği ortalama bir lastiktir. Hem sıcak havalarda ses yapıyor, yakıtı arttırıyor çoğu zaman. Hızlı aşınıyorlar sürekli kullandığınız için. Ilıman havalar için uygun bir lastik. Ben şahsen dört mevsim lastiğini pek tavsiye etmiyorum. Sert kış şartlarında, dört mevsimde çok başarılı değildir. Biraz satış stratejisi aslında dört mevsim lastik.
KAR ÇORABI
Son dönemlerde sıkça ismi duyulan zincir alternatifi yöntem. Açıkcası ortalama bir ürün, zincir kadar zorlu şartlarda sıkıntı çıkarabiliyor. Özellikle işiniz bitince, hemen çıkartılmasını öneriyorum. Zincir gibi dayanıklı bir ürün değil. Özellikle yol kötüyse, parçalıyor malzemesini. Ama pratik ve kolay olması güzel bir detay. Yürüyen takımlara, zincir kadar zararlı değil. Güzel bir alternatif. Benim de arabamda var. Zincir sevmiyorum. Sessiz bir ürün, zincir gibi seste yapmıyor. Yine de hızlı gitmemekte fayda var.
ZİNCİR
En net çözümlerden bir tanesi. Ama işte götürüleri baya fazla. Yanlış kullanımda zarar verir, hem lastiklere hem yürüyen takımlarına aracın. Yavaş gitmelisiniz. Kar bittikten sonra, hemen çıkartılmasını tavsiye ediyorum. Takması kar çorabına göre daha zor. Ciddi ses yapıyor. Ama kar çorabına göre daha etkili ve çok daha dayanıklıdır. Kar çorabı veya kar zinciri muhakkak kışları arabada olmalı. Artık teknoloji geliştikçe, alternatiflerde ekleniyor sürekli.
LASTİK BASINÇLARI VE LASTİKÇİLER
Evet genelde lastikçilerde değişimden sonra, ellerinde dijital olmayan cihazlarla standart ölçü basarlar. Dört lastik 32 PSI duruma göre 34 PSI veya 36 PSI gibi. Bu yanlış bir yöntemdir. Lastikçiden çıktıktan sonra, dijital bir lastik basınç ölçer ile bakın. Bir lastiğiniz 34 PSI, bir tekeriniz 37 PSI görürsünüz. Bunu gidip söylerseniz, bozulurlar aynı zamanda. Ben her lastik işleminden sonra, tekrar ölçerim. Genelde de havasını tekrar düzenlerim. Araç için en doğru yol, kapı içlerinde yazan değerlerdir. Bazı araçlarda boş iken ve dolu olduğu zaman hava değerleri bile farklı basılır. Az hava basılırsa lastiklerinizin yanakları ezilir, yüksek süratlere çıkamazsınız, yakıtınız yükselir, sürüş konforunu bozar zamanla, yol tutuşa bile etkisi vardır. Fazla basarsanız havalarını benzer durumlar yaşanır, derin çukurlarda lastik patlatmaya kadar gider.
LASTİK VE JANT SEÇİMİ
Sırf görsellik için mühendislikten vazgeçilmesi, büyük bir sorundur. Mühendisler bunu yakıt, sürtünme katsayısı, performans, yükseklik,konfor vs gibi bir çok önemli nokta şeklinde hesaplıyor. Lastiklerin ve jant ebatlarının, orjinal ölçüde kullanılmasını tavsiye ediyorum her zaman. Son dönemlerde çok abarttılar. Küçücük SUV modellerine, çok büyük jant ve lastik ebatları koymaya başladılar.
LASTİK BAYATLAMASI VE SATILMASI
Açıkcası bir lastiğin ömrü 5-6 yıldır ortalama. Ben 5. senesinde, lastiklerin tamamen değişmesi gerektiğini düşünüyorum. Gider abi bu denilse bile, riskli. Rafta çok bekleyen lastikler, zamanla kötü olmaya başlayacaktır. Buna da genelde bayatlamış denilir genelde. İkinci el lastik alıyorsanız bile dikkat etmeniz lazım. Lastiklerinizi boşa çıktığında lastikçiler bunlara para vermez, ama kendileri ikinci el olarak satarlar. Bu lastikleri alıp, ikinci el satış sitelerinden satabilirsiniz. Çıkan lastikleri, lastikçilere bırakmak zorunda değilsiniz. Yani lastik fiyatları uçtu, bu yüzden satabilirsiniz. Bu kötü bir şey değil, abartıda hiç değil. Para kolay kazanılmıyor.
LASTİK PARLATICILAR
Kalitesiz lastik parlatıcılar, çatlama yapar. O yüzden bununla ilgili rehberimde mevcut, oradan da bakabilirsiniz. Piyasada çok fazla ucuz ve kalitesiz ürün var. En azından imkan var ise Bauhaus gibi yerlerden güzel ürünler alabilirsiniz. İnternet yolu ile de alabilirsiniz. Aynı zamanda bazı parlatıcıların, koruyucu özelliği de vardır. Meguiar's iyidir, tavsiye ederim. Pahalı olursa, Sonax markası oda olur.
BONUS
Yazlık olarak Continental Premium Contact 7 kullanıyorum. Kışlık ise yine Continental yan markası Semperit kullanıyorum, çok memnunum. Semperit Avustura markası, çok eski bir markadır. İkisini de tavsiye edebilirim.
Son düzenleme:
