Atatürk - Geometri

  • Konuyu başlatan Konuyu başlatan sirius
  • Başlangıç Tarihi Başlangıç Tarihi
  • Mesaj Mesaj 2
  • Görüntüleme Görüntüleme 44
  • Etiketler Etiketler
    atatürk

sirius

Moderasyon Üyesi
Moderatör
Katılım
28 Aralık 2023
Mesajlar
2.001
Makaleler
9
Çözümler
41
Beğeniler
2.763
Bugün matematikte kullandığımız pek çok geometrik ifadenin eskiden hangi adlarla anıldığını biliyor musunuz? Gelin Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümünde, Türk bayrağının geometrisini hem eski terimlerle hem de Atatürk'ün Geometri (1937) adlı eserinde yer verdiği Türkçe terimlerle birlikte inceleyelim.

Aşağıda Türk Bayrağı Tüzüğü'ndeki (Ek-1) bayrak ölçülerini görüyorsunuz. G, bayrağın genişliğidir (Tüzük'te "en"). Diğer tüm ölçüler G'nin katları olarak verilir. Bayrak hangi boyutta olursa olsun oranlar değişemez.



​

Şimdi aynı ölçüleri eski terimlerle yeniden yazalım.

Tüzük'teki ifadeEski terimlerle ifadeOran
GGenişlikArz1 G
AAyın dış çemberi merkezinin uçkurluktan uzaklığıHilâlin hâricî muhiti merkezinin uçkurluktan mesafesi1/2 G
BAyın dış çemberinin çapıHilâlin hâricî muhitinin kutru1/2 G
CAyın iç ve dış çemberlerinin merkezleri arasındaki uzaklıkHilâlin dâhilî ve hâricî muhitleri merkezleri arasındaki mesafe0,0625 G
DAyın iç çemberinin çapıHilâlin dâhilî muhitinin kutru0,4 G
EYıldız çemberinin, ayın iç çemberinin uçkurluk yönünde ekseni kestiği noktaya uzaklığıNecmin muhitinin, hilâlin dâhilî muhitinin uçkurluk cihetinde mihveri kestiği noktaya mesafesi1/3 G
FYıldız çemberinin çapıNecmin muhitinin kutru1/4 G
LBoyTûl1 1/2 G
MUçkurluk genişliğiUçkurluk arzı1/30 G


Atatürk'ün 1937'de yayımlanan Geometri eserinde, bugün de kullandığımız "çember" ve "çap" gibi geometrik terimler tanımlanır ve kullanılır. Eser, matematik dilinin Türkçeleştirilmesi ve bu terimlerin eğitimde yaygınlaşması açısından önemli bir yere sahiptir. Terimlerin görsel gerçeklikle bağlantılı olması öğrenmeyi bir adım daha kolaylaştırmıştır.

Not: Tablodaki "Eski terimlerle ifade" sütunu, Tüzük'teki tanımların dönemin geometri terimleriyle yeniden yazılmış hâlidir. Tüzük'te bu biçimde geçmez. Bu sütunda "muhit" sözcüğü, "muhit-i daire" (çember) anlamında kısaltılarak kullanılmıştır. Terimlerin yazılışı ve anlamı döneme ve kaynağa göre değişebilir.

Kaynaklar
Türk Bayrağı Tüzüğü Mevzuat Bilgi Sistemi
 
Günün anlam ve önemine binaen ninem ile olan bir sohbetimi anlatmak isterim ;

Bir gün çok da sık görüşemediğimiz anne tarafından rahmetli ninem ile sohbet ediyoruz , ninem Atatürk hakkında konuşurken hemşerim deyip duruyordu dayanamadım nine neden Atatürk'e hemşerim diyorsun dedim ve yıllar sonra E-devlet te de göreceğim şunları söylemişti bana ; torunum , biz mübadele ile Türkiye'ye gelmeden önce , Yunanistan'ın Selanik şehrinin 450 hanelik Langaza köyüne (sonradan kaza olmuş) Osmanlı imparatorluğunun Karamanoğullarını ilhakından sonra yerleşim Politikasından dolayı buraya göç ettirilmiş Türklerdeniz, Atatürk'ü de o şekilde biliyoruz , ninem devam ediyor ben de büyük ninemden işitmiştim , Atatürk'ün çocukluğunun geçtiği (hani hep duyarız ya Atatürk ve kız kardeşi Makbule hanımın çiftlikteki günleri diye işte orası) 450 haneli Langaza'da büyük ninem , büyük dedem ve Atatürk üçü de aynı yıllarda aynı yaşlarda aynı köyde yaşamışlar (aklıma gelmiyor değil acaba üçü bir arada çelik çomak oynamışlar mıdır , hani küçük bir yer ya) , yani hem Karamanoğullarından hem de Selanik Langaza'dan Türk hemşeriyiz, demişti (Zaten Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım da, 1857 de Langaza'da doğmuştur , Atatürk'te resmi bir söyleşide zamanın Konya millet vekiline büyük dedelerinin Konya lı olduğunu söylemiştir, şimdilerde ninemle olan bu söyleşiyi E-devlet kütüğümle doğrulayabiliyorum) .

Ben , ninem ve de Türk milleti adına sevgi ve saygılarımla.
 
Bu siteyi kullanmak için çerezler gereklidir. Siteyi kullanmaya devam etmek için çerezleri kabul etmelisiniz. Daha Fazlasını Öğren.…