Konu Başlıkları Gizle
- 1 HDR ne işe yarar?
- 2 HDR'ı nasıl kurarım?
- 3 Yöntem 1>Yerel HDR desteğine sahip oyunlar (Basit çözüm)
- 4 Yöntem 2>HDR modu bulunan oyunlar (En iyi ve basit çözüm)
- 5 Yöntem 3>RTX HDR (NVIDIA kartlara özgü)
- 6 Yöntem 4> Color Control ile HDR'ı kalibre etmek
- 7 Yöntem 5>Special K HDR (detaylı ve uzmanlaşması biraz zaman alabilir)
- 8 Yöntem 6> DXVK-HDR (uğraştırıcı)
- 9 Yöntem 7> Otomatik HDR + ReShade kombosu
- 10 Yöntem 8> HDR Lilium düzeltmesi
HDR ne işe yarar?
HDR, Yüksek Dinamik aralık anlamına gelir ve hem çok parlak hem de çok karanlık sahnelerde içerikteki ayrıntıları yansıtan bir tekniği ifade eder. Genişletilmiş kontrast aralığında bile daha doğal ve gerçekçi bir görüntü çıkışı sunar. Örneğin, çok karanlık bir mağara sahnesinde, HDR TV'ler mağara duvarlarının görünümünü, rengini ve dokusunu gösterir. Okyanusta bir yatın olduğu bir sahnede ise, parlak güneş ışığıyla aydınlanan arka plana rağmen, tek tek güneş ışınları açıkça görülür.
SDR'ın parlaklığı sınırlıdır ve çok parlak bir şeyi (güneş, bulut, ampul veya ateş) göstermeye çalıştığında renkler ve ayrıntılar kaybolur. HDR ise bu detayları görmemizi sağlar.
HDR'ı kullanmadan önce monitörünüzün ayarlarını yapmalısınız ki en iyi verimi alın
HDR'ı nasıl kurarım?
Öncelikle bilmeniz gereken ilk şey HDR'ın tak çalıştır olmadığı, gerek Windows gerekse oyunlar olsun uyumsuzluklardan ötürü en iyi deneyimi size vermiyor.
Bu yüzden çeşitli mod veya yardımcı programlara ihtiyacınız olacak. Ben size bildiğim tüm alternatif çözümleri göstereceğim. Win+alt+b tuşuna basmak HDR ve SDR arasında hızlıca geçiş yapmanızı sağlar.
Başlangıç: Windows HDR kalibrasyonunu yapın
Bu program HDR parlaklığınızı ayarlamanıza olanak sağlar. Eğer doygunluğu beğenmezseniz bunun için de doygunluk kaydırıcısı da bulunuyor. Ayrıca renk yönetiminden SDR ve HDR renk profillerini değiştirebilirsiniz. Renk yönetimine ulaşmak için Windows arama yerine renk yönetimi yazmanız yeterlidir.
HDR performansı her monitörde aynı değil, bazıları zirvede keskin bir düşüş yaşarken bazıları yavaşça düşüş yaşıyor. Bu iki senaryo için de farklı bir HDR ayarı yapmanız gerek. Önce sizin kullandığınız monitör HDR ton eşleşmesine sahip mi bunu öğrenmelisiniz.
Keskin bir düşüş var ise HDR ton eşleşmesi yapmadığı için Talimatları takip edebilirsiniz.
Eğer yavaş bir düşüş varsa HDR Ton eşleşmesi yapıyor, yani talimatları takip etmemelisiniz.
HDR ton eşleşmesi yapan bir monitörde parlaklığı ayarlamak için RTINGS'e bakabilirsiniz. Peak %10 ve Peak %100 parlaklık değerlerin girmelisiniz. Maksimum parlaklık için %10 peak, Maksimum tam çerçeve parlaklık için ise peak %100 değerini gireceksiniz.
HDR'ı açtıktan sonra görüntü soluk gözükmeye başladı
Windows masaüstü, tarayıcılar, uygulamalar, YouTube vs SDR için tasarlanmıştır. Monitörlerde çoğu zaman SDR da gamma 2.2'ye göre ayarlanmıştır. SDR uygulamalar da gama olarak 2.2'yi kullanır. Buraya kadar her şey normal ve uyumlu.
Asıl soruna gelelim; Windows da HDR'ı açtığınız zaman gama 2.2'yi sRGB gamaya dönüştürür. Bu yüzden görüntüde ki Kontrast'ın azalmasına ve siyahların griye dönmesine yani özetle soluk gözükmesine sebep olur.
Örnek olarak Diablo IV verilebilir:
Seçenek 1- HDR'ı sadece HDR içeriklerde kullanın
Seçenek 2- Bunu nasıl düzeltebilirsiniz? (geçici çözüm)
Gama 2.2 için ICC profili kullanabilirsiniz ve HDR'yi otomatik açmak istiyorsanız AutoActions'u kullanabilirsiniz.
GitHub - Codectory/AutoActions: Application-based actions to change Windows settings ( display, audio) or run any program or action
Application-based actions to change Windows settings ( display, audio) or run any program or action - Codectory/AutoActions
github.com
Not
HDR ICC profili gama düzeltmesi bu sorunu çözer ama koyu gri tonlarını siyaha çevirir, yani siyahların ezilmesine yol açar.
HDR açınca renk canlılığı azaldı
Bunun sebebi SDR'da yanlış renklere alışmış olmanız. HDR'ın amacı ekstra doygunluk olmadan doğru renkleri gösterebilmek.
SDR, sRGB renk uzayı için tasarlanmıştır; sizin kullandığınız monitör de SDR'ın sınırladığı sRGB ile kalmayıp panelin tüm renk alanını kullanırsa görüntünün aşırı doygun gözükmesine sebep olur. Bu görüntüye alıştığınız zaman HDR'ın renkleri size kötü gözükebilir. Aşırı doygunluk gözünüze daha hoş gelebilir ama bu renkler doğru değil.
"Özellikle" QD-OLED monitörlerde insan teni aşırı kırmızımsı gözüküyor, renkler patlak gözüküyor veya görüntü aşırı doygun gözüküyor denilmesinin sebebi de budur. QD-OLED yanlış veya kötü renklere sahip değil, aksine harika renklere sahip. Asıl sorun doğru renk uzayınını kullanmamak. Herhangi bir ucuz IPS monitör de sRGB renk uzayını rahatlıkla aştığı için görüntünün fazla doymuş gözükmesine sebep olacaktır.
Donuk görüntüden kurtulmak için gözlerinizi SRGB'ye alıştırmanız gerekiyor. İlk başta ben de zorlandım ama alıştıktan sonra çok hoşuma gitmeye başladı.
Göz yorgunluğu ve Baş ağrısı
Üstteki fotoğraf geniş gamut modu, alttaki fotoğraf ise SRGB'ye sınırlanmış. sRGB içerikte geniş gamut modunu kullandığınız zaman üstteki gibi kötü gözükür, ayrıca aşırı doygunluktan ötürü göz yorgunluğuna ve baş ağrısına sebep olabilir. Bu yüzden geniş gamut modunu sadece HDR içeriklerde HDR modu veya alternatif çözümlerle birlikte kullanın, sRGB modunu ise sRGB içerikler de kullanın.
Çözüm: Renk alanını SRGB'ye limitlemek.
Alternatif yol 1: Monitörün ayar menüsünden renk alanını sRGB olarak değiştirin."Özellikle" QD-OLED monitörlerde insan teni aşırı kırmızımsı gözüküyor, renkler patlak gözüküyor veya görüntü aşırı doygun gözüküyor denilmesinin sebebi de budur. QD-OLED yanlış veya kötü renklere sahip değil, aksine harika renklere sahip. Asıl sorun doğru renk uzayınını kullanmamak. Herhangi bir ucuz IPS monitör de sRGB renk uzayını rahatlıkla aştığı için görüntünün fazla doymuş gözükmesine sebep olacaktır.
Donuk görüntüden kurtulmak için gözlerinizi SRGB'ye alıştırmanız gerekiyor. İlk başta ben de zorlandım ama alıştıktan sonra çok hoşuma gitmeye başladı.
Göz yorgunluğu ve Baş ağrısı
Üstteki fotoğraf geniş gamut modu, alttaki fotoğraf ise SRGB'ye sınırlanmış. sRGB içerikte geniş gamut modunu kullandığınız zaman üstteki gibi kötü gözükür, ayrıca aşırı doygunluktan ötürü göz yorgunluğuna ve baş ağrısına sebep olabilir. Bu yüzden geniş gamut modunu sadece HDR içeriklerde HDR modu veya alternatif çözümlerle birlikte kullanın, sRGB modunu ise sRGB içerikler de kullanın.
Çözüm: Renk alanını SRGB'ye limitlemek.
Alternatif yol 2: Novideosrgb programını kullanın
Alternatif yol 3: Sistem>ekran>Uygulamaların renklerini otomatik yönet ayarını etkinleştirin
Alternatif yol 4: AMD Adrenalin üzerinden renk alanını SRGB'ye sınırlamak. NVIDIA kartlar da bu özellik yok, bilginize.
SRGB'yi günlerce kullandınız ve yine de gözünüze kötü geliyor ise 2 yol ile çözebilirsiniz bunu.
- Windows HDR kalibrasyonunda doygunluk kaydırıcısını artırabilirsin.
- Aşağıdaki HDR yöntemlerinin çoğu ya doygunluk kaydırıcıları sunar (RenoDX modu, RTX HDR, SpecialK, ReShade) ya da varsayılan olarak aşırı doygunluk sunar (Windows 11 AutoHDR)
GPU yazılımından doygunluğu artırmanızı önermiyorum çünkü hem SDR hem de HDR için doygunluğu artıracaktır, eğer renkleri SRGB'ye sınırlamazsanız daha da kötü olacaktır.
Doygunluğu artırırken abartmayın. Ciddi bir renk tonu kayması başladığında durun. İnsan cildini baz alabilirsiniz; insan teni kırmızıya dönmeye başladığında, durup biraz doygunluğu düşürmeniz gerekir.
Doygunluğu artırırken abartmayın. Ciddi bir renk tonu kayması başladığında durun. İnsan cildini baz alabilirsiniz; insan teni kırmızıya dönmeye başladığında, durup biraz doygunluğu düşürmeniz gerekir.
Yöntem 1>Yerel HDR desteğine sahip oyunlar (Basit çözüm)
Oyunun HDR desteğine sahip olup olmadığına bakın. Eğer oyunda HDR desteği varsa ortalama ve peak parlaklığı ayarlayın. Eğer kötü gözüküyorsa modlarla düzeltmeniz gerekiyor.
Bu listeden HDR desteğine sahip oyunları öğrenebilirsiniz
www.pcgamingwiki.com/wiki/List_of_games_that_support_high_dynamic_range_display_(HDR)
Ayrıca PC gaming Wiki'ye bakarak oyun ile alakalı HDR hakkında tüyo alabilirsiniz.
Örnek RDR2:
Örnek RDR2:
Yöntem 2>HDR modu bulunan oyunlar (En iyi ve basit çözüm)
Oynayacağınız oyun RenoDX ve Luma gibi modlara sahipse işiniz epey kolay, 5 dakikalık bir işlemle en iyi görüntüyü elde edebilirsiniz. Paylaştığım rehbere bakarak hangi oyunlarda olduğunu ve nasıl yapıldığını öğrenebilirsiniz.
RenoDX
Luma
Yöntem 3>RTX HDR (NVIDIA kartlara özgü)
Oyunda yerel HDR desteği veya modlanmış HDR desteği yoksa ve NVIDIA ekran kartınız varsa, RTX HDR kullanabilirsiniz. Windows HDR'dan daha iyi gözükür ama biraz performans ve
Görüntüde detay kaybı olur.
Yöntem 4> Color Control ile HDR'ı kalibre etmek
Bu program gamayı 2.2 olarak değiştirmenizi sağlar, ayrıca renk uzayını da (sRGB, DCI-P3, Rec 2020) tercihlerinize göre değiştirmenize imkan sağlar. Kendi ICC profilinizi renk yönetimi kısmına ekleyebilirsiniz. CC_HDR diye gözükür.
Yöntem 5>Special K HDR (detaylı ve uzmanlaşması biraz zaman alabilir)
Special k PC oyunculuğunun İsviçre çakısıdır. HDR desteği ekler, çeşitli ayarlar yapmanıza olanak sağlar.
Yapay zeka çevirisini paylaşıyorum.
- Mükemmel kare hızını yakalamak için otomatik VRR optimizasyonlu gelişmiş FPS sınırlayıcı
- VRR sorunlarını doğrulamak ve düzeltmek için kapsamlı gerçek zamanlı gecikme ve görüntü çıktısı analizi
- Direct3D 11 oyunları için kenarlıksız pencere modunda gecikme ve performans iyileştirildi
- Yapılandırılabilir sıkıştırma kalitesi ve oyun içi kesme özelliğiyle JPEG-XR, JPEG-XL, AVIF veya PNG kullanarak HDR ekran görüntüleri
- HDR->SDR ekran görüntüsü ton eşleme ve gerçek HDR görüntü yapıştırma desteği (AVIF/PNG)
- OpenGL, Vulkan, Direct3D 11 ve 12 başlıkları için HDR iyileştirmesi
- DirectStorage kullanan oyunlarda DirectStorage ayarlarını geçersiz kılın
- Çözünürlük ölçeği, ön ayar, keskinleştirme, pozlama gibi DLSS ayarlarını geçersiz kılın ve alternatif DLL sürümlerini yükleyin
- D3D11/12/Vulkan oyunlarında NVIDIA Reflex'i ekleyin/geçersiz kılın
- Görüntüleme modunu geçersiz kılın, kenarlıksız pencereyi, tam ekranı, yenileme hızını, dikey senkronizasyonu ve benzerlerini zorlayın
- Bir oyunu farklı bir ekrana taşıdığınızda ses çıkışının değişmesi için ses aygıtlarını görüntü aygıtlarına atayın
- Klavye odağı farklı bir uygulamaya aitse oyunların çalışmaya devam etmesini sağlayın
- Yalnızca Xbox'ı destekleyen oyunlarda PlayStation denetleyicileri için XInput/Windows.Gaming.Input/GameInput öykünme katmanı
- Yalnızca orijinal DualSense'i destekleyen Unity oyunları için evrensel düzeltme de dahil olmak üzere gelişmiş DualSense Edge işlevselliği
- Hatalı giriş davranışını gidermek için oyunlardaki klavye/fare/oyun kumandası giriş aygıtlarını devre dışı bırakın
- Steam, Epic ve GOG için oyun içi başarı izleyicisi, kilit açıldığında ses çalacak ve ekran görüntüsü alacak şekilde yapılandırılabilir
- Steam ve GOG için kullanıcı tarafından talep edilebilen başarı sıfırlaması (Steam Başarı Yöneticisi'nin hile içermeyen eşdeğeri)
- Galaxy istemcisi çalışmıyorken oyunlarda GOG başarı desteğini etkinleştirin
- Ve çok daha fazlası!
- Elden Ring
- Chrono Cross
- Hatsune Miku: Project DIVA Mega Mix+
- Final Fantasy XV
- ELEX II
- NieR: Automata
- NieR: Replicant
- Monster Hunter: World
- Persona 4 Golden
- Secret of Mana
- Tales of Vesperia
- Dragon Quest XI
- And many many more…
Yöntem 6> DXVK-HDR (uğraştırıcı)
Biraz uğraştırıcı ama işe yarayan bir yöntemmiş. Henüz denemediğim için bilgim yok ilgili videoyu bırakıyorum.
Yöntem 7> Otomatik HDR + ReShade kombosu
Otomatik HDR kötü gözüktüğü için ReShade ile bu sorunu minimize edebilirsiniz. Tam eklenti desteğiyle indirin. Kurulum yaparken Lilium shaders ve Pumbo AdvancedAutoHDR'ı seçin. Eklenti bölümünden ise AutoHDR eklentisini yükleyin.Oyuna girdikten sonra Home tuşuna basarak eklenti bölümünü açın ve AutoHDR kısmının altında HDR'yi etkinleştir seçeneğini seçin. Lilium veya AdvancedAuto HDR'dan hangisini daha çok beğenirseniz onu kullanın.
Yöntem 8> HDR Lilium düzeltmesi
ReShade'i kurarken Lilium's SDR tRC fix gölgelendiricisini işaretleyin, oyuna girdiğiniz de Home tuşuna basarak SDR tRC Fix olanı işaretleyin. Sadece bu kadar. Bu sayede gama problemi çözülür.
Son düzenleyen: Moderatör:
.Seneye de sınav yılım, bilgisayar kullanmayacağım bu nedenle Windows 12'yi beklemeyi daha mantıklı buldum. Biliyorsunuz ki Windows 10'un HDR'ı biraz daha zayıf. Ama doğru ayarlarla Windows 11 gibi hoş olur mu bilmiyorum. Monitörüm XG27AQDMg WOLED ve monitörümde gradyan sorunu yok, çok çok az. Sorularım şunlar:
