Konu Başlıkları Gizle
CGNAT Nedir ve Nasıl Ortaya Çıktı?
CGNAT'ı anlayabilmek için aslında biraz internetin tarihine bakmak gerekli. İnternet eskiden sadece küçük bölgelerde cihazlar arası iletişimi sağlamak için kullanılıyordu. Bu küçük alanlara örnek olarak ofisler ve üniversiteler verilebilir. İnterneti icat edenler sistemin bu kadar büyüyeceğini tahmin edememişlerdi. Özellikle IPv4 protokolünün yetersiz kalmasının ana sebebi budur. 1980'lerde tasarlanan IPv4 protokolü, teorik olarak yaklaşık 4,3 milyar benzersiz adres sunabiliyordu. O dönemde bu sayının dünyadaki tüm cihazlara yeteceği düşünülmüştü. İnternetin küresel çapta yayılması ve her eve girmesi IPv4 protokolünün patlamasına sebep oldu. Bu sırada IPv6 ortaya çıktı. IPv6 teorik olarak 340.282.366.920.938.463.463.374.607.431.768.211.456 farklı adres oluşturabiliyor. Peki, neden IPv6 kullanmıyoruz da CGNAT kullanıyoruz? Bunun ana sebebi ikisinin de ayrı protokoller olması ve çalışma mantıklarının çok farklı olmasıdır. Teknik detayına girmeden en basit şekilde anlatmaya çalışacağım. Çoğu insan hâlihazırda kullandığı IPv4 adreslerini bırakmak istemiyor. Sunucu sahiplerinin ise bu durumda ayrı ayrı iki sunucu çalıştırması gerekiyordu; bu da çok ciddi bir hosting ve iş yükü demek. Ayrıca eski cihazların IPv6 destekleyecek şekilde değiştirilmesi gerekiyordu. Bu mali sorunları aşmak için ortaya CGNAT çıktı.CGNAT'ı basitçe şöyle anlatabiliriz: Bir tane router NAT yaparak cihazlara alt ağ içinde isimler veriyor. Yerel ağda bu cihazları 192.168.1.1'den başlayarak isimlendiriyor. Sonrasında ise internet servis sağlayıcılarınız bu routerları yine kendi içinde sıraya sokuyor ve bir kullanıcı havuzu oluşturuyor. Bu kullanıcı havuzuna ise internete açılmaları için tek bir dış IP tanımlıyor. Böylece IPv4 karmaşıklığı ve sınırlı sayıdaki IP adresi miktarı yönetilebiliyor.
CGNAT'ın Olumlu Yanları:
- İnternet servis sağlayıcıları için oldukça ekonomik bir yöntem. Baştan bir IPv6 yatırımı ve milyarlık paralar harcamak yerine kolayca sorunu çözdüler.
- İnternet servis sağlayıcıları için kullanıcıları oldukça kolay yönetebilmeyi ve bölgelere göre ayırmayı başardılar.
- Bu madde biraz tartışmalı ama güvenlik denebilir. Dış internete doğrudan açılamadığınız için dışarıdan bir saldırı yeme ihtimaliniz ciddi şekilde azalıyor.
- İstediğiniz şekilde hobi amacıyla hosting yapamazsınız. Buna oyun sunucuları da dahil.
- Eğer dışarı bağlandığınız IP'niz bir şekilde sitelerden birinden yasaklanırsa bütün havuz bundan etkilenir.
- Ping sürelerinde artış ve bazı durumlarda paket kaybı yaşarsınız.
CGNAT'ı Nasıl Aşarız?
Aslında çeşitli aşma yolları mevcut. Sırasıyla kolay olandan zor olana doğru gidelim.1. Statik IP Kiralamak
İnternet servis sağlayıcılarının bayıldığı bir durum. Aylık 90-170 TL fazladan vererek statik IP kiralamanızı istiyorlar. Bu parayı verdiğiniz takdirde kendi routerınız üzerinden port yönlendirme yapabilirsiniz. En basit ve ulaşılabilir yoldur. Ancak güvenlik riski de oldukça yüksektir; kişisel internetinizi dış dünyaya açmış oluyorsunuz. Yapılacak saldırılara karşı temkinli olmanız gerekli.
2. Tailscale
WireGuard protokolünü kullanır. Cihazlarınıza bir uygulama kurarsınız ve hepsi birbirine doğrudan (P2P) bağlanır. Bu, düşük gecikme değeri ve gerçekten yüksek güvenlik anlamına gelir. Torrent ile aynı mantıkla çalışır; harici bir sunucuya bilgilerinizi göndermez. Ayrıca kolay kurulumu ve 100 cihaza kadar ücretsiz bağlanabilmesi gerçekten güzel bir özellik.
3. ZeroTier
Sanal bir Ethernet anahtarı (Switch) gibi davranır. Cihazlarınıza sanal ağ kartları tanımlar. Kısacası eskiden kullandığımız Hamachi'ye benzer bir protokol kullanır. Eski programlar ve oyunlar ile daha yüksek uyuma sahiptir. Kullanımı Tailscale'e kıyasla bir tık daha karmaşıktır.
4. Cloudflare Tunnel
Yönlendirmeyi Cloudflare korumasını kullanarak yapar. Bu, diğerlerine kıyasla ciddi bir koruma sağlar. Genelde web hosting ve CasaOS ile ev sunucusunu dışarı açmak için kullanılır. Kullanmak için kendi alan adınıza (domain) sahip olmanız gereklidir.
5. RadminVPN
Hesap açmaya gerek kalmadan kolaylıkla kullanabiliyorsunuz. Oyun odaklı kullanacaklar tercih edebilir. Oyunlar için düşük gecikme sağladığını söyleyebilirim; bana hiç sıkıntı yaşatmadı. Oyunlar için ilk tercih olarak kullanılabilir.
6. ngrok
Hızlı ve güvenilirdir. Tek sıkıntısı sürekli tekrar açmanızın gerekebilmesidir; IP sürekli değişiyor diye aklımda kalmış. Yine kullanılabilir ama ilk tercihim değildir.
7. Hamachi
Geldi bir zamanların efsanesi. Eskiden az Minecraft sunucusu oynamadık bununla. En büyük sıkıntısı programın eskide kalmış olmasıdır. Ağ başı 5 kullanıcı limiti vardır ve ciddi ping sorunları yaratabiliyor. Ciddi bir restorasyona ihtiyacı var.
Rehberimizin sonuna geldik. Benim şahsi tavsiyem; oyun için kullanacakların RadminVPN, hobi amaçlı hosting yapanların ise Tailscale kullanmasıdır. Özellikle ev sunucunuz var ise Tailscale biçilmiş kaftan. Telefon uygulaması ile VPN açar gibi açıyorsunuz ve sunucunuza erişebiliyorsunuz. Ağın içinde olmayan biri IP adresini bilse bile giriş yapamayacaktır. Umarım yardımcı olabilmişimdir. Gelecek rehberlerde görüşmek üzere.