-



Evet ama bu dediğiniz yetersiz şartlara dahi evde oturarak ulaşamıyorsunuz olacak tek şey kaçınılmazı ertelemek, 28-29 yaşında sıfır çalışma tecrübesi ile başlayıp sizinle yaşıt birine şef demek falan zor işler. Bir de şunu da söylemem gerekiyor. Hükumet kamu maaşlarını tavana vurdurduğu için insanlar maaş beğenmiyor, haklı olarak "kamuda temizlikçi 70k alıyorsa ben de mühendis olarak 140k almalıyım" diye düşünüyor ki haklılar ama kamu maaşlarını çıkarttığın zaman 70k maaşın ben kabul edilebilir bir miktar olduğunu düşünüyorum. Katılırsınız katılmazsınız bilemem.

Hocam 70K maaş bence başlangıç için iyi zaten. Bana bugün 70K maaş verseler İstanbul'a da giderim ama yok. Kurumsal değilse bu maaşlar hayal bir de kurumsallar artık cidden çok çok az alım yapıyor. Bir diğer mevzu da her şeyin İstanbul ve Ankara özelinde toplanmış olması hele de IT alanında çalışıyorsanız. Yani tamam İstanbul'da maaş veren bir iş buldun ama deprem riski de var. Tutacağın ev iyi bir ev olmalı bir kere. Biraz da işe yakın olsun vs. dedin mi kira oldu 35-40K. IT alanında olmayan adamın diğer şehirlerde bir şeyden başlama imkanı da yok pek. Eee veya makine falan okuduysan da aile evinde 35K maaşlara haftada 6 gün çalıştırılmayı göze almak gerekiyor en azından 1-2 yıl. Yani aslında kimsenin işe girer girmez 100-150K gibi bir beklentisi yok ama asgari şartları bile sağlamak için çok fazla emek vermek gerekiyor bence en üzücü olan kısım bu. Amerika'da, Avrupa'da gir herhangi bir işte çalış hem mesailer çok yormaz hem de asgari şartlarda yaşarsın en azından.
 
Aslında GSYİH tarzı ölçeklerde çok kötüyüz denemez

Kötüyüz. O gördüğünüz GDP sayısı bir aldatmacadan ibarettir, milli geliri katma değeri olmayan ürünler oluşturur. Harcama ve Üretim yöntemi ile hesapladığımda ulaştığım sonuçlar son güncel verilere göre:

GSYİH'in %60'ını hizmet sektörü oluşturur. Geçen yıla göre toplam sanayideki payda gerileme var. Son 3 yılda %8 oranında azalarak %18'e gerilemiş durumda. Hizmet sektörü, hizmet sektörüdür. Makro ölçekte ülkeyi ileri taşıyan bir etken değildir. Sadece imalat sanayi açısından bakarsak, son 3 yılda %7 gerileyerek %15'e düşmüştür.

Bunun nedenlerini buraya yazmaya kalksam eminim ki burada sabahlarız. Burası yeri değildir ama şunu unutmamak gerekir: makro problemler, makro çözümler gerektirir. Başlığa tekrar bakın. 4 milyon "ev genci" hakkında bilmediğimiz çok fazla veri olduğu için burada onların adına konuşmak elbette kolay olanı olacaktır. Bu yüzden de bazı değişkenleri sabit kabul edip, ona göre makro çözümler geliştirilmesi gerekir. Eğer bu sorunu çözmek istiyorsanız, mikro öneriler ile (çalış, çabala, evde yatma...) bu sorunu çözemezsiniz, zira her haneye girip o kişilere özgü çözümler üretmeniz gerekecektir (mikroekonomi bu şekilde çalışır, hane ve şirketler bazında analiz yaparak çıktıya göre çözümler önerir).

Tekrar dediğim gibi, bu konu hususunda burada sabahlarız. 20 yıllık ekonomi politikalarını irdeler, sonrasında 1980'ler neoliberal politikalara geçişe, oradan da ithal ikameci modele kadar uzanırız ve 100 sayfalık bir konuya parmak basmış oluruz. Özünde demek istediğim; bu durum 2-3 hayat tavsiyesi ile çözülemeyecek kadar yapısal ve ciddi bir sorundur. Çözmesi gerekenler de insanlığın faydasını düşünen iktisatçılardır (tanımına bakın). Bu parametreler ile çalışmak onların işidir çünkü. Ben uğraşıyorum ama dinleyen yok, anlamak isteyen de yok.

Mesajım doğrudan size değildir, amacım da iğnelemek değildir. Amacım bakış açısı kazandırmaktır.
 
Herhangi bir örgün eğitimde ve sigorta kaydı olmayan (çalışmayan) ev genci sayısı 4 milyonu geçmiş. Z kuşağından sonra ki gelen kuşak, yani 2010'dan sonra doğanlar şu an liseye gidiyor. Onlarda mezun olduktan sonra 6-7 milyon olur galiba.


Sınanmamışlığın kibriyle söylemiyorum ama şu söze büyük ölçüde katılıyorum: “Sadece zayıf olanlar; ailesini, zamanı, şansı ve kaderi suçlarlar.”

Bu yüzden genç erkekler söz konusu olduğunda “ev genci” denilen tabirden pek hoşlanmıyorum. Erkekleri özellikle vurgulamamın sebebi, bir erkek olarak vermeleri gereken mücadele azmini hemcinslerimden de beklemem. Kadınların yaşadığı zorlukları aynı şekilde deneyimlemediğim için onlar adına konuşmayı doğru bulmuyorum. Dolayısıyla burada sözüm öncelikle kendi hemcinslerime. Elbette herkesin şartları aynı değil ama insanın hiçbir şey yapmadan hayatının kendiliğinden düzelmesini beklemesini kabullenemiyorum.

Belki biraz sert olacak ama bir erkeğin pes edip kendisini çaresizliğe teslim etmesi saygı duyulacak bir hareket değil. İnsan elbette yorulur, düşer, ne yapacağını bilemediği dönemlerden geçer. Bunlar zayıflık değil. Benim tahammül edemediğim şey, düştüğü yerden kalkmak için hiçbir çaba göstermemesi. Şartlarını değiştiremiyorsan en azından iyileştirmeye çalışacaksın. Bir iş olmadı mı? Başkasını dene. İstediğin mesleği yapamıyorsan o mesleği yapana kadar başka bir işte çalış; o mesleği yapma ihtimalin yoksa bambaşka bir iş yap, kendini geliştir. Daha 21-25 yaşındasın sağlığın yerinde olduğu sürece taşı sıksan suyunu çıkaracağın çağdasın. Benim gözümde zayıflık düşmek değil, ayağa kalkma iradesinden vazgeçmektir.

Machiavelli’nin dediği gibi: “Talih dişidir; genç ve cesur erkekleri sever.”
​
Ben de varlıklı bir ailede büyümedim, borçların ve maddi sıkıntıların içinde yetiştim. Allah beterinden korusun, hâlimize binlerce kez şükür. Hak ettiğimin çok altında ücretlere çalıştım, mesleğim dışında işler yaptım. 3D modellemeyi öğrenmeye çalışırken bir yandan geçimimi sağlıyor, kalan zamanımda da kendimi geliştirmeye uğraşıyordum. Yorulduğum, bunaldığım, çevremden baskı gördüğüm, hatta sağlığımdan olduğum zamanlar bile oldu.

Bunları asla kendimi örnek göstermek için anlatmıyorum. Herkesin derdi, mücadelesi farklı. Kimsenin de yaşamadığı bir hayat hakkında kesin konuşmaya hakkı olduğunu düşünmüyorum. Mesela benim 29 yaşında, üniversiteyi yarıda bırakmak zorunda kalmış bir dostum, kardeşim var. Çalıştığı pres makinesinde üç parmağını kaybetti, deprem riski yüzünden evinden oldu, şimdi de çocuğuna nakil bekliyor. Bütün bunlara rağmen hâlâ üç parmağını kaybettiği o makinenin başında çalışıyor. Bir yandan çocuğunun tedavi masraflarını karşılamaya, diğer yandan babasından kalan evin kentsel dönüşüm bedelini ödemeye uğraşıyor. Böyle şeyleri gördükçe insan kendi dertlerinden bahsetmeye utanıyor. Malıyla mülküyle sınandı, sağlığıyla sınandı, şimdi de evladıyla sınanıyor. Allah kimseyi böyle dertlerle, hele ki evladıyla sınamasın. İşte bu yüzden kimsenin derdini küçümsemem, ne yaşadığını bilmeden de yargılamam. Ama insanın elinden geleni bile denemeden mücadeleden vazgeçmesini de doğru bulmuyorum.

Hayat hiçbir zaman adil olmadı, bundan sonra da olacağını sanmıyorum. Üstelik günümüzde şartların ne kadar zorlaştığının da farkındayım. Ekmek artık aslanın ağzında değil, bağırsaklarında ama yine de insanın önündeki bütün ihtimalleri değerlendirmesi gerektiğini düşünüyorum. Bir kapı kapanıyorsa başka bir kapıyı zorlayacaksın, gerekirse bambaşka bir yol çizeceksin. Çünkü talih her zaman bizim elimizde olmayabilir ama ona meydan okuyacak cesareti göstermek bizim elimizde.

Sözlerimi, Kartacalı büyük komutan Hannibal Barca’ya atfedilen ve benim de çok sevdiğim şu sözle bitirmek istiyorum:
“Aut viam inveniam aut faciam.”
(Ya bir yol bulacağız ya da bir yol yapacağız.)
​
 
Son düzenleme:
Sınanmamışlığın kibriyle söylemiyorum ama şu söze büyük ölçüde katılıyorum: “Sadece zayıf olanlar; ailesini, zamanı, şansı ve kaderi suçlarlar.”

Bu yüzden genç erkekler söz konusu olduğunda “ev genci” denilen tabirden pek hoşlanmıyorum. Erkekleri özellikle vurgulamamın sebebi, bir erkek olarak vermeleri gereken mücadele azmini hemcinslerimden de beklemem. Kadınların yaşadığı zorlukları aynı şekilde deneyimlemediğim için onlar adına konuşmayı doğru bulmuyorum. Dolayısıyla burada sözüm öncelikle kendi hemcinslerime. Elbette herkesin şartları aynı değil ama insanın hiçbir şey yapmadan hayatının kendiliğinden düzelmesini beklemesini kabullenemiyorum.

Belki biraz sert olacak ama bir erkeğin pes edip kendisini çaresizliğe teslim etmesi saygı duyulacak bir hareket değil. İnsan elbette yorulur, düşer, ne yapacağını bilemediği dönemlerden geçer. Bunlar zayıflık değil. Benim tahammül edemediğim şey, düştüğü yerden kalkmak için hiçbir çaba göstermemesi. Şartlarını değiştiremiyorsan en azından iyileştirmeye çalışacaksın. Bir iş olmadı mı? Başkasını dene. İstediğin mesleği yapamıyorsan o mesleği yapana kadar başka bir işte çalış; o mesleği yapma ihtimalin yoksa bambaşka bir iş yap, kendini geliştir. Daha 21-25 yaşındasın, taşı sıksan suyunu çıkaracağın çağdasın. Benim gözümde zayıflık düşmek değil, ayağa kalkma iradesinden vazgeçmektir.

Machiavelli’nin dediği gibi: “Talih dişidir; genç ve cesur erkekleri sever.”
​
Ben de varlıklı bir ailede büyümedim, borçların ve maddi sıkıntıların içinde yetiştim. Allah beterinden korusun, hâlimize binlerce kez şükür. Hak ettiğimin çok altında ücretlere çalıştım, mesleğim dışında işler yaptım. 3D modellemeyi öğrenmeye çalışırken bir yandan geçimimi sağlıyor, kalan zamanımda da kendimi geliştirmeye uğraşıyordum. Yorulduğum, bunaldığım, çevremden baskı gördüğüm, hatta sağlığımdan olduğum zamanlar bile oldu.

Bunları asla kendimi örnek göstermek için anlatmıyorum. Herkesin derdi, mücadelesi farklı. Kimsenin de yaşamadığı bir hayat hakkında kesin konuşmaya hakkı olduğunu düşünmüyorum. Mesela benim 29 yaşında, üniversiteyi yarıda bırakmak zorunda kalmış bir dostum, kardeşim var. Çalıştığı pres makinesinde üç parmağını kaybetti, deprem riski yüzünden evinden oldu, şimdi de çocuğuna nakil bekliyor. Bütün bunlara rağmen hâlâ üç parmağını kaybettiği o makinenin başında çalışıyor. Bir yandan çocuğunun tedavi masraflarını karşılamaya, diğer yandan babasından kalan evin kentsel dönüşüm bedelini ödemeye uğraşıyor. Böyle şeyleri gördükçe insan kendi dertlerinden bahsetmeye utanıyor. Malıyla mülküyle sınandı, sağlığıyla sınandı, şimdi de evladıyla sınanıyor. Allah kimseyi böyle dertlerle, hele ki evladıyla sınamasın. İşte bu yüzden kimsenin derdini küçümsemem, ne yaşadığını bilmeden de yargılamam. Ama insanın elinden geleni bile denemeden mücadeleden vazgeçmesini de doğru bulmuyorum.

Hayat hiçbir zaman adil olmadı, bundan sonra da olacağını sanmıyorum. Üstelik günümüzde şartların ne kadar zorlaştığının da farkındayım. Ekmek artık aslanın ağzında değil, bağırsaklarında ama yine de insanın önündeki bütün ihtimalleri değerlendirmesi gerektiğini düşünüyorum. Bir kapı kapanıyorsa başka bir kapıyı zorlayacaksın, gerekirse bambaşka bir yol çizeceksin. Çünkü talih her zaman bizim elimizde olmayabilir ama ona meydan okuyacak cesareti göstermek bizim elimizde.
Hayat böyle işte, bir öylesin bir böyle. Forumda hepimizin şuanda veya geçmişte kendisinin ya da ailesinin yaşadığı maddi problemler olmuştur. Şu an ki zaman bana göre biraz daha farklı. Çünkü gerçekten paramız çok değersiz ve sosyal medya diye bir gerçek var.

Mesela 20 yaşındaki bir genç sosyal medyada görüyor akranlarının hayatını, her şey çok güzel. Telefonundaki bir gencin hayatına bakarak bütün yaşıtlarını öyle rahatlıkta zannediyor. Sonra ben çalışsam ne olur, bunların sahibi olabilir miyim diyor ve kendinden vazgeçiyor.