Normal şartlarda partilerin amaçlarından evet ama normal şartlarda değiliz.
Kişisel düşüncem; muhalefet kazanmadı, iktidar kaybetti, ıbb'yi. Çünkü insanları bıktırdılar. Onlar da muhalefete verdi. Yoksa biraz zordu.
Insanlar son cb seçiminde büyük bir fırsatı tepti. Muhalefete oy verip bu işi bitireceklerdi. Yeni gelin gibi nazlandılar. Sonuç böyle oldu.
İktidardan memnun olmayanlar, bir defalık ellerini taşın altına koyup, gurur yapmadan, birilerinin algısına kanmadan oy verselerdi, bugünleri hiç yaşamayabilirdik. Hiç öyle protesto, boykot vs. yapmaya gerek olmadan.
1. 2001 krizi, %80 enflasyon, çöken koalisyon… seçmen “benim hayatım düzelsin” dedi. Erdoğan ekibi ise ab süreci, yolsuzlukla mücadele ve tanıdık belediye başarısıyla somut bir “kurtarıcı paket” sundu.
- Şimdi oradan bugüne bakalım bir de aynı seçmen şimdi ücret -erime, konut -krizi, adalet tartışmaları yaşıyor. Yani memnuniyetsizlik var ama “yerine ne koyacağız?” sorusu cevaplanmamış.
- Bir zamanlar AKP umut olduğu için değil;
diğer seçenekler ümit vermediği için yükseldi. Şimdi de muhalefet, yalnız “gidişat kötü” demekle kalmayıp, en az 2002'deki kadar somut bir çıkış planı göstermeli.
2. muhalefet kazanmadı düşüncesi bence kesinlikle yanlıştır bence imamoğlu çok doğru bir adaydı insanlar üzerindeki (iptal edilen seçim için bahsediyorum) “genç, pozitif, hizmetkâr” algısı ve doğru bir kampanya ile kazandı bu kadar basit.
3. fırsat tepildi” demek, seçmeni suçlamak yerine neden ikna edemediğimizi düşünmek demektir.
-
kimlik bariyeri gerçeği: Türkiye'de dini/etnik kimlikler hâlâ oy davranışını %30-40 oranında belirliyor. “alevi aday” çekincesi yokmuş gibi davranırsak saha gerçeğini ıskalarız.
-
güven inşası eksikliği: insan bir kez elini taşın altına koyup oy vermez; önce “yarın başıma ne gelir?” sorusunu sorar. Muhalefetin, devlet kadrolarında ilk 100 gün planı, sosyal yardımların kesintisiz devamı gibi
risk giderici garantiler sunması şart.
Bak 6 yil onceden bu ekonomi politikasinin nelere sebebiyey verecegi ve Avrupa ile multeci anlasmasinin nelere sebep olacagini herkes her yerde dile getirdi. Şu an bu ne oldu? Her şey berbat. Bir ev kirasi asgari ucret tutarinda. Boyle bir ekonomi modeli olabilir mi ya? Boyle bir yasam olabilir mi? Her yer Suriyeli, Afgan dolu. Birçok olay var ben sadecr bir kacini yazdim yoruldum. Anlayamazsin sen. Tum problem bunlara oy verenlerde. Hiçbir partinin sucu degil. Her birey kendi dusuncesine sahip, kendielri akil yurutebilir.
Aynı öfkeyi paylaşıyorum; ama yalnızca “bunlara oy verenler suçlu” demek meseleyi çözücü olmuyor. O zaman bu bakış açısıyla hiçbir mualefet parisinin olmaması lazım zaten oy veriyorlar diyerek değil mi?
İnsanlara arkalarından gidecekleri umutlar vermeniz ve sade bir dille anlatmanız gerekir
Bunlara oy verenler suçlu ise insanlar yerel seçimlerde neden CHP birinci parti olarak çıkardılar mesela hiç düşündün mü?
Bugün hala Anadolu da CHP camileri ahır yapti zihniyetinde insanlar var kimi ikna edeceksin? Mesela muharrem ince yanlış adam miydi? Erdoğan kek, millet bahçesi derken adam endüstri 4.0, bilim dedi sonuç? Halk gitti millet bahçesi vaat edeni secti. Muharrem rakı iciyormus eyvahhh din elden gidiyor hemen reyise vermeliyim. CHP yerel seçimleri kazandı çünkü halk iktidara getirmek istemiyor ancak belediyelerin yetkileri sınırlı olduğu için sorun görmüyor. Üstüne yıllardır büyüyen bir ekonomik kriz var. Bugün halkın cebi biraz para görsün yarın yine gider Erdoğan'a atarlar.
İlk önce ahır mevzusunu ele alayım.
- “Camileri ahır yaptılar” denince arşiv tartışmasına girmeyip “bursa'da CHP'li belediye 3 yeni cami yaptı” gibi güncel, ölçülebilir örnek ver.
- Bir de ayrıca MİT'ler bilgiyle değil, güvenilen yeni tanıklıklarla çürütülür. Yani önce hikâyeyi değil, hikâyeyi anlatacak kişiyi değiştirmek gerekir.
İkinci olarak muharrem ince “yanlış adam” mıydı? Konusuna geleyim.
- mesaj–kitle uyumsuzluğu: endüstri 4.0 diyorsun ama televizyon açan seçmenin derdi “benim toruna iş var mı?” ekonomi korkusu ağır basarken gelecek vizyonu soyut kalıyor.
- kimlik bariyeri: içki fotoğrafı, alevi-CHP hattındaki ön yargıları tetikledi; muhalifler “önemsiz detay” diyor ama kimlik temelli seçmende “benim gibi değil” hissi panik yaratıyor.
- “Bilim” söylemi şart, evet; ama bunu gündelik hayata tercüme edecek örnekler (yerli-tarım teknolojisi, gençlere burs) olmadan kitle sarmalına girmiyor.
“seçmen saf” demek bizi rahatlatıyor ama sorunu çözmüyor.
“kimlik + ekonomi + güven” üçgenini aynı anda hedefleyen, yalın ve somut bir anlatı kurarsak, insanları “mecbur kaldığım için oy veriyorum” psikolojisinden çıkarabiliriz.
Kısacası: Efsaneyi boşa çıkarmak istiyorsak, önce yeni ve güvenilir bir hikâye yazmamız gerekiyor.
Siz şurayı kaçırıyorsunuz bütün insanlar dünyaya aynı gözle bakmıyor ve insanlara aday bu çıkış yolu bu deyip insanlardan oy almayı bekleyemezsiniz çıkış yolunun doğru olduğuna ikna da etmeniz gerekir.