FPS, senkronizasyon ve gecikmeler

Arkadaşlar sizlere ufak bir rehber oluşturmak istiyorum. Özellikle Instagram sayfamda olsun, YouTube sitesinde olsun, bu forum ve diğer forumlarda olsun sürekli ve genel olarak güncelliğini bozmayan FPS arttırma videoları görüyorsunuz. Ben bu konularda ücret karşılığı iş yapan birisiydim, işimi malesef sürekli bilgisayarı kurcalayan, ve anlayış konusunda saygısını genel olarak bozan insanlar yüzünden bıraktım. Üstelik işimi yaptığım alanlardaki oyunlara ait hile koruma sistemi çok fazla şeyleri engellemeye başlamıştı ama tekrardan başlayabilirim. Her neyse, o yüzden kimse bu konu altında benden kendi bilgisayarındaki sorunlar için direkt olarak yardım istemesin, ancak "neden olabilir" gibi ya da "neden bilgisayarım yavaş, böyle iyi bir sistemim varken" gibi sorular yöneltebilir, ben de olası nedenleri yazarım kullanıcıda kendi mantığını kullanıp araştırma yaparak problem yaşayan varsa düzeltme olanağı olur.

FPS nedir arkadaşlar? Çok kabaca anlatmak gerekirsek bunu (sadece oyunlar için) oynadığımız oyunlarda monitörümüze aktarılan görüntü kare sayılarıdır. Bu kare sayılarında saniyede tek kare değeri genelde oyun içinde gördüğümüz FPS sayısıdır. Bununla birlikte %1 FPS değeri vardır, aslında bu daha çok gerçekliği temsil eder. Çünkü biz oyunlarda hareket ettiğimiz zaman tek bir kare işlenmiyor, yine kabaca açıklamam gerekirse bu olayı bir sıradan hareket esnasında o an 100 işlenen kare görüyoruz. En azından %1 FPS değeri baz alınmalı, özellikle kullandığınız monitör Hertz değeri için. Profosyonel oyuncuların neden kişisel monitörleri 400 Hz? Ve neden turnuvalarda çok daha yüksek Hz monitörler kullanıyorlar? Çünkü ilk olarak daha yüksek Hz değeri olan monitörler turnuva düzenleyen kişiler tarafından sponsor reklam konularını ilgilendiriyor. %1 FPS değerlerinize baktığınız zaman Valorant oyununda özellikle 300/400 FPS maks %1 aldığınızı göreceksiniz. Bunun üzeri mümkün değil, ki aslında bu seviye daha düşük.

Online rekabetçi oyunlarda neden TickRate var? Çünkü arkadaşlar hem oyunun yapısı, hem de sunucular üzerinden ping değeriniz ve donanımlarınız X bir başka kişiyle eşitlenmesi için, senkronizasyon olayları, eğer ortada bu dengeyi sağlamayan bir sistem olmasaydı, yüksek donanıma ve düşük bir ping sahibi olan kişi 10 metrelik bir uzaklığı 5 saniyede koşarken, bir başka düşük donanımlı ve düşük ping'e göre yüksek ping alan kişi bu süreci daha uzun bir sürede tamamlamış olurdu. Evet farklıklar var, ama bunlar görüntü ve hareketlerden çok attığınız mermileri ilgilendiriyor sadece. Yani bu eşitlik olmak zorunda. İki birbirinden farklı donanım ve ping değerlerine sahip oyuncuları aynı algı kafasına sokmak. Üstelik Valorant oyununda bu kanıtlanmış bir şey, ve hatta yüksek FPS alanlar bunu deneyimleyebilir. 500 FPS üzeri bir sonuç aldığınız zaman oyunda TickRate bu duruma mudahale ederek sizin sunucu ve aranızdaki indirme oranınıza karışıyor, sapmalar ve düşüşler gerçekleşiyor, dolasıyla attığınız mermilerde buna göre şekillendiği için mermilerde hitreg problemi dediğimiz isabet oran sapması gerçekleşiyor.

Bence artık "ne kadar FPS alırım" düşüncesini ve isteğini geçin. Çünkü bilmeniz gereken aldığınız FPS'in gecikme değerleri, kararlı olmasıdır. Çok basit bir başka örnek, alakasız gibi gelebilir ama bu konuya direkt uyarlayabilirsiniz. İki farklı internet kullanıcı düşünün, aynı apartmanda oturuyor, birisi VDSL bağlantı internet, diğeri evine kadar Fiber internet kullanıyor. Emin olun ikisinin ping değerleri aynı sunucu içinde büyük ihtimal aynı olabilir, lakin Fiber bağlantı kabloları özellikle eve kadar olduğu için bu küçük ayrıntıda bile ikisi birbirine göre farklı olabilir her ne kadar ping değerleri aynı olsa bile. Bu donanımlar arasında ping konusunda daha komplike gibi görünebilir, ama durum aynı. Örnek bir x kullanıcı 300, bir x kullanıcıda 300 FPS alıyor diye sonuç aynı değildir. O yüzden FPS arttırma videoları yerine bunları merak edip araştırabilirsiniz.

Gecikmeyi ilgilendiren en büyük konu bilgisayarınızda kullandığınız işlemcidir. Aslında daha çok tekli çekirdek performansıdır, lakin Windows çekirdek yapısı değişti, ve oyun hile korumaları sanallaştırmaya yönelik hamleler yaptığı için 3-4 senedir özellikle bu konu fiziksel yönünü daha çok Cache değerine bıraktı, ve çoklu işlem potansiyeline. Ezelden beridir zaten AMD bu konuda Intel'e göre üstündü, ama tekli çekirdek konusunda %40 daha aşağıdaydı, ama artık devir değişti ve AMD bayrağı Intel'in elinden aldı yüksek FPS rekabetçi oyunlar tarafında özellikle. Gecikmeyi ilgilendiren ikinci konu donanımı fiziksel RAM'dir. CL değerleri, voltaj, ve boyutu. Sonra ekran kartı derken bu kullandığınız klavyelere kadar sıçrar, sonuç olarak tüm donanımın hep birlikte hareket ederken senkronize olma durumu önemli. Bunu anlamak çok basit. Gecikme konusunda örnek işlemci ve RAM arası problem yaşayan birisi kalkıp çok kaliteli bir klavye alırsa o klavyenin potansiyelini kullanamadığı gibi, duruma göre hızlı davrandığı için oyun içinde Senkronizasyon bozukluğuna neden olur, yani örnek atmak istediğiniz adımlar o an ki algılarınıza göre tuhaf şekilde davranmaya neden olabilir gözlerinizin önünde.

O yüzden bilgisayarınızda aldığınız FPS'lerin daha çok artması için saçma sapan ayarlar yapmayın. Windows kernel çalışma modunu değiştirmeyin. Debloat işlemleri arka planda bir takım uygulamaları, ve hatta hizmetleri durdurduğu zaman bilin ki Windows 11 işletim sisteminde bu kernel tarafında tutarsızlıklara neden olur.

Ayrıca hile koruma sistemi örnek Valorant Vanguard daha çok DMA koruması sağlıyor. Yani bilirsiniz ki bazılarınız bu olayları bir takım insanlar harici donanımları kullanılan RAMler üzerinden ilişkilendirip hile yapıyorlar. Vanguard bir şekilde devreye Windows 11 sistem ilişkisinde bu durumları da artık sık sık yakalamayı başarabiliyor. Lakin şöyle bir durum var.

"RADAR_PRE_LEAK_64"

Yani bu bellek üzerinden sadece hileciler donanımlar kullanarak bundan faydalanıp hile açmıyor, Vanguard duruma göre aynı şekilde sizin RAM'leriniz üzerinden işlemlerde yapabiliyor Windows kernel yapısında. İşte bunlardan en güzel örnek. Tamamen legal olan, ama Riot'un madde 7 konusunu ilgilendiren "başka oyunculara göre avantaj" konu hakkında bir işlem yaptım. BIOS ayarlarında zaten DMA koruması, TPM ve Secure boot açık durumda, konu bunları aşmak değil, konu sadece BIOS ayarımda işlemcimin "Sürücü/Bellek/Frekans" ayarını sadece AUTO durumdan çıkarıp Frekans yapmak oldu. Ban yemedim, ceza yemedim, ama Windows kernel üzerinden şöyle bir kısıtlama aldım

"0 grubunda 5 işlemcisi, aşağıdaki güç yönetimi özelliklerini gösteriyor:

Boşta durumu türü: ACPI Idle (LPI) States (3 durum)

Performans durumu türü: ACPI Collaborative Processor Performance Control
Nominal Frekans (MHz): 4700
En yüksek performans yüzdesi: 118
En düşük performans yüzdesi: 12
En düşük azaltma yüzdesi: 12"

Evet arkadaşlar, bu donanımları maalesef böyle bir işletim sisteminde kullanıyoruz. Motor sürmüyoruz. Yani artık anlayın BIOS arayüzünde yapacağınız performans ayarlarını kısıtlıyorlar ve daha iyi olması gerekirken, ki başka oyunlarda sonuç daha iyi, ama hile koruması olan ve genelde bu bilgisayarları topladığımız bu oyunlarda sonuç daha beter oluyor. Bu yüzden FPS arttırma videoların, Debloat işlemlerin ne kadar saçma olduğunu anlayın.

FPS eski bilgisayarlarda Debloat konusunda iyi olabilir, ama ne olursa olsun hem Windows Kernel, hem oyun içi kararlı olmasına bakılması gerek. Bu arada Debloat konusu da artık şöyle... Eskiden Windows uygulamaları genelde hizmetlere çok bağlı değildi, ama bir Windows uygulaması kapatıldığı zaman artık arka planda gerekli olan hizmet ile ilişki arasında senkronizasyon bozukluğu oluyor. Duruma göre o hizmet problemli olabiliyor direkt kendisi, ya da oyunla kurduğu ilişki arasında bu yüzden yazılımsal hataları tetikleyebiliyor, dolasıyla bu da oluşturulan FPS değerlerini arka planda kısıtlayabilir, özellikle %1 FPS değerleri. Her şeyi geçtim misal %1 FPS değerinizde bu uyarlamalardan sonra iyi oldu diyelim, arkadaşlar her türlü sonuçlara bakın. Senkronize durumları çok önemlidir. Merak ettiğiniz bir şeyler olursa sorabilirsiniz. Ben de genel olarak kaynak verebilirim. Açıklamalar yapabilirim bildiğim kadarı ile... Sizden tek istediğim FPS arttırma videolarına bodoslama atlayıp her şeyi daha kötü duruma sokmayın. Çünkü genelde bu uyarlamalar sonuç olarak arka planda kötü sonuçlara neden oluyor. BIOS ayarları bile kısıtlanırken Windows kernel üzerinde yapacağınız Debloat, Regedit ayarları her türlü kısıtlanması daha kolay olur Vanguard ve Windows için.

Yapılması gereken bir takım ilgili konular.
Öncelikle ne kadar FPS ihtiyacınız varsa buna göre birazda olsun ileriye yönelik bilgisayar donanımları tercih edin. Satın alınan PC denklemlerinde özellikle hazır kasalar içinde güç kaynakları çok kötü oluyor. Buna dikkat edin. Verimlilik konusu sadece elektrik faturanıza yansıyan fiyatı ilgilendirmiyor. Düşük güç kullanımlarında ki güç kaynağı performans önemlidir. Bu aralık aslında %40-50 arasıdır. Buna göre verimlik konusunda iyi performans olan güç kaynakları tercih edilmeli. Özellikle işlemci %30/40 gibi kullanımlarda bu akım ne kadar sağlıklı olursa işlemci performans bir o kadar kararlı davranır. Hazır kasalar içinde satılan RAM Chipset markalarını araştırın. Bu konu çok detaylı ve pek ilgimi çekmediği için çok araştırma yapmadım, ama kaynak oldukça çok var. Öte yandan RAMlerinizi satın alacağınız anakart sayfasından "uyumluluk" yerinden kontrol edebilir, ve uyumlu olan RAMlerden satın alabilirsiniz. Bu sürücüler arası hem yazılımsal hemde donanımlar arası çakışmaları, IRQ paylaşımlarını ve gecikmeyi en kararlı hale getirir.

Şimdilik diyeceklerim bu kadar. Windows Kernel üzeri gecikme konusularını ilgilendiren en iyi uygulamalardan birisi LatencyMon uygulamasıdır. Lakin yanlış bir denklem yaparsanız bazen buradan hiçbir şekilde gözetlemek mümkün olmadığı gibi, size sanki yaptığınız bazı bir takım bozuk ayar nedenleride olsa düşük gecikme ve sorunsuz bir tablo çizebilir. Lakin her türlü çok iyi bir gözlemleme uygulamasıdır. Bir de Windows işletim sistemine ait "Performans izleyicisi" uygulaması var. Buda iyidir. Örnek vermem gerekirse 1 tane eğer, ki bu vereceğim örnek çok önemli bir noktadır, mesela herhangi bir oyun içinde MSI Afterburner ile CPU kullanım yüzdesine bakın, daha sonra Performans izleyici kısmında "işlem" adı alınta sadece "% İşlemci Zamanı" ekleyip örnekleme olarakta oynadığınız oyun .exe yolunu ekleyip Windows üzeri Kernel, oyun arası işlemcinze ait zamanlamayı takip edebilirsiniz. Bunun ortalamasını net bir şekilde kaç olması gerektiğini söylemem. Lakin oyunda örnek olarak CPU kullanımı %20 ise bu alanda en fazla %25 gibi bir şey olması sağlıklı olduğu anlamına gelir. Öte yandan diğer donanımlarınıza ait, ve hatta yazılımsal olarak bir çok şeyi bu uygulama üzerinden takip edip gözlemleyebilir, sorun varsa sorunların ne olduğunu tespit edebilirsiniz.

Basit ama bir o kadar olayın geniş özetini anlatan bir olaydır. Örnek veriyorum 1.500 FPS alıyorsunuz. Sizlere senkronizasyondan bahsettim. Burada sadece mouse bileşeninden örneklendirme yaparak konuyu anlatacağım. Örneğin mouse test ettiniz ve gecikme süresi 1000 Hz raporlama hızında 1 ms çıktı. Kimse yanlış anlamasın beni ama 1.500 FPS alırken siz bu mouse gecikmesinde aynı değerlere ulaşabileceğinizi sanmayın. Bu uçak değil, yakıtla haraket eden bir cihaz değil, denklemler yapan, işleme yapan bir bilgisayar. Bunun en güzel olayı şudur. Mouse cihanızı CPU USB portunuza takmak olur. Eğer ki 1.500 FPS alırsanız direkt olarak başta CPU USB portunuza darboğaz yapmış olursunuz. Bu aynı şekilde Chipset USB portlarınıda etkiler. Her ne kadar 5/10 Gbps bant genişliğine sahip olsada. Demek istediğim şeyler bunlar. Eğer ki her şey basit şekilde denklemlere sahip olsaydı zaten şu an değil 720 Hz monitörler artık 4000 Hz monitörler felan çıkardı. Ya da herkes mouse raporlama hızını 8000 falan yapardı. Neden olmuyor? Çünkü her şeyin bir sırası var. Teknolojinin bu yönde ilerlemesi için önce insanlarında geneline ait alım gücü iyi olmalı. O yüzden özellikle sistemleri iyi olan arkadaşların yine az FPS alan arkadaşlar gibi fazladan FPS alabilir miyim mantığından uzaklaşması gerek öncelikle. Düşük FPS alan arkadaşlarda malesef yeni bir sisteme geçiş yapması gerekiyor. Bu yazdığımı direkt Debloat ve Regedit konularına bağlarkende lütfen bu konular hakkında yazdığım senkronizasyon bozulmaları hakkında yazdıklarımıda göz önünde bulundurun. Burada verdiğim örneklendirme çok kabaca oldu, ama 1.500 FPS hayali ile tutuşanlar bile var, ve hatta bu yönde boş haritalarda test edip ağzının suyu akanlarda var. Fizik kurallarını önce aşalım belki o zaman TickRate kodlama yapan altyapıya sahip sunucularda biz mouse ile sol click ya da sağ fark etmez, bunları yaparken sunucudan alıp verdiğimiz bu paketler tutarlı olabilir, ancak önce fizik kurallarını aşmak lazım sevgili çok fazla FPS seven arkadaşlar.