Selam dostlar, bugün benim de epey tecrübe ettiğim ticari araçlara minivan-panelvan araçlara değineceğiz. Aynı zamanda hafif ticari olarak da geçmektedirler. Türkiye'de özellikle son dönemlerde çok tercih edilen bu sınıf, önemli bir yer tutuyor artık. Objektif bir yazı olacak. Fikirlerinizi ve yorumlarınızı da belirtmenizi rica ederim. Birçok eksi ve artısına değineceğiz. Sizi bunaltmayacak, olabildiğince sadeleştirilmiş bir paylaşım olacak. Öyleyse başlayalım, şimdiden keyifli okumalar dilerim.
Artık ticariler, bir çok konuda iyi seviyedeler. Hatta bazı özellikleri, binek otomobillerden daha iyi aktif olarak.
Aklınıza takılan soruları, çekinmeyin sorunuz. Bildiğim şeyleri öğretmekten, keyif alan bir insanım. Ego ve kibir sahibi bir insan değilim.
MOTORLAR
Özellikle üreticiler, bu araçlarda dizel üretmekte. Çünkü dayanıklı, yük taşıyabilen araçlar bunlar. Binek araçlar ile kıyaslamak doğru değil. Artık MPV sınıfının da etkisini kaybetmesiyle, özellikle Türkiye'de çok tercih ediliyor. Benzinli üreten markalar olmasına rağmen, ben yine de dizel olması taraftarıyım. Çünkü kendileri de binek araçlara daha ağır, daha fazla yük taşıması gerekir aynı zamanda. Genetiğinde bu araçların var. Tork her zaman dizelde, daha iyidir. Ve bu gerekliliktir. Elektrikliler hariç tabii. Elektrikli ticarilerinde mantıklı olduğunu düşünmüyorum şahsen. Özellikle PSA grubu ve Toyata 1.5 motor 130 beygir 300 Tork ile, güzel bir konumda. Aynı zamanda Renault kullandığı 1.5 dCi motorlarda bu konuda çok başarılı. Özellikle Caddy eski modellerinde kullanılan 1.9 dizel çok sağlam bir motordur. Özellikle vergi, yakıt tüketimi, maliyetler baz alındığında 1.5 ve 1.6 dizeller Türkiye piyasası için daha uygunlar.
EŞYA GÖZLERİ
Açık konuşmak gerekirse, bu konuda rakipsizler. E segment araç bile alsanız, ticari araçlarda olan eşya gözlerini bulamazsınız. Binek arabalarda bunlar çok sınırlı. 1.5 litre su bile sığmıyor çoğu zaman iç ceplerine araçların. Bu konu, ticari araçlarda en sevdiğim özellik olabilir. Tatile giderken özellikle harikulade oluyor. Bu konuda eleştirebilecek pek bir konu yok. Özellikle PSA grubu ve Toyata bunu abartıyorlar.
HACİM VE KOLTUKLAR
Özellikle baş mesafesi konusunda yine bir çok SUV modelinden daha iyiler, uzun boylu ve iri adamlar için çok rahat ediyor bindiğinde. Uzun yol giderken özellikle yine, sizi rahat ettiriyor. Sonuçta rahatlık önemli. Diz mesafeleri de gayet yüksek. Koltukları yatırınca, içine çok rahat çamaşır makinesi bile sığdırabilirsiniz. Bagaj konusunda zaten 800 litrelere yakınlar. Özellikle tavana kadar eşya yüklenebilir. Özellikle kabalık aileleri cezbediyor bu. Bu konuda eleştirecek pek bir şey yok gibi. MPV sınıf araçlardan daha iyiler bu konuda. PSA modellerinde, malesef arka koltuk açıları biraz dik. Oda rahatsız edebiliyor. Ve ticari araçlarda minder dolguları binekler kadar rahat olamıyabiliyor. Özellikle PSA grubunda bagajda bulunan, güvenlik demirini söktürmenizi tavsiye ederim. O çıktıktan sonra, koltuk açıları daha iyi seviyeye geliyor. Biraz daha yatıyorlar.
ŞANZIMANLAR
Özellikle Caddy modellerinde kullanılan DSG ile birlikte çok hızlılar. Biliyorsunuz, çift kavramalar hızlı vites değişimi yaparlar ve performansı arttırırlar. Açık konuşmak gerekirse, ticari araçta ya manuel veya tork konvertörlü tercihim olur. Çünkü zorlu şartlar, yük taşıma vs derken dayanıklı olması şart. Ticari araç, dayanıklı olmaz ise bir anlamı yok. Çift kavramaların, ticari araçlar için uygun olmadığı kanaatindeyim. Baskı-balata, volan değişimi yaklaştıkça çift kavramalarda performansınız düşecektir araçtan aldığınız. Böyle bir handikap duruma da sahipler malesef. PSA grubu bu konuda da net şekilde önde. Özellikle EAT8 tork konvertörlü şanzıman çok başarılı. Bu konuda Renault, WAG grubunu eleştirebiliriz. EAT8 şanzımanı farklı bir isim ile Volvo ve Mini Cooper araçlarda da kullanılıyor. ZF ile birlikte, çok verimli bir şanzıman.
KONFOR
Açık konuşmak gerekirse en zayıf oldukları konulardan bir tanesi. Özellikle yeni araçlarda 17 inç jant ebatlarına çıkması ile birlikte araçların, süspansiyon konforları düşüyor. Bağımsız süspansiyon zaten eski Doblo hariç yok. Geneli torsiyon çubukludur. Alırken 16 inç jant alırsanız, konforunuz bir miktar artacaktır. Ama 17 ebatlarının da, yol tutuşları bir miktar daha iyi. Ama bunun mantıklı açıklaması var. Sadece aile kullanımı için değil, ticari iş yapıldığı için sağlam olmak zorundalar. Sertlik sadece jant ebatı ile alakalı değil, adam yeri geliyor 900 kg yük atıyor bu araçlara. Öyle aşırı yumuşak süspansiyonları kaldıramaz bu araçlar. Ama bu kötü konfora sahip oldukları anlamına gelmez, teknoloji gelişti. Konforları artıyor artık. Öyle aşırı konforsuzda değiller.
YOL TUTUŞ
Artık yeni çıkan modellerin, yol tutuşları iyi seviyede. Tabi bu araçlar ile viraja Focus gibi girerim, Passat modeli gibi çıkarım diye düşünceniz var ise yanılırsınız. Bir çok SUV modelinden, yüksek bir araç yapısından bahsediyoruz. Sert süspansiyonlar ile hiç fena olmayan yol tutuşları var. Tabi yine de yapıları gereği, sert giriş ve çıkışlarda yatmalar yapabilir. Sonuçta kullanım amacı ticari ve aile yapısını hedefleyen araçlardan bahsediyoruz. Arabanın sınırlarını bilmek gerekir. Yol tutuşa önem verenler, 17 inç jant tercih etmeli. Genelde ticarilerin en üst paketleri, 17 inç ile gelir bir çok markada.
DONANIM VE TEKNOLOJİLER
Evet artık bu konuda kendilerini aştılar. Şu anda koltuk ısıtma, cam tavan, anahtarsız giriş ve çalıştırma, direksiyon ısıtma, hayalet ekranlar, büyük dokunmatik ekranlar, uzun far asistanları, kablosuz şarj, multimedya özellikleri, sürüş güvenlik sistemleri yani dolu dolu araçlar gerçekten. Bir çok binek araçtan daha çok donanıma sahip olabilirler. Sadece koltuk soğutma ve koltuk masaj özellikleri kaldı eklenmeyen bu araçlara.
Kablosuz telefon entegrasyonları, kablosuz Apple Car Play ve Android Auto bile mevcut.
YALITIM VE RÜZGAR SÜRTÜNME KATSAYISI
Evet bu konuda da yapıları gereği rüzgar sürtünme katsayıları yüksek ve yalıtım konusunda bir miktar zayıflar. Eğer bu araçlarda, yalıtımda çok iyi seviyelerde olsa bu sefer aynı markanın binek araçlarını kimse almaz. Bu hem satış politikasıdır hem de maliyetleri düşürme çabasıdır. Özellikle büyük aynalı modellerden, belirli bir hız üstünde rüzgar sesleri duymanız olağandır. Çünkü bu araçlar ağır araçlar. Ortalamaları 1.400-1700 kg civarında araçlar. Yapılan her ekstra, ağırlık olarak geri dönecektir. Buna yalıtım malzemeleri dahildir. Eskiden ağır araç önemli iken, artık hafiflik ve sağlamlık çok daha ön planda. Fiyatlarını da baz aldığımızda, tolare edilebilecek şeyler bunlar.
BAKIM MALİYETLERİ
Eskiden ticari araçların, bakım maliyetleri ile binek araçların arasında fark vardı. Doğal olarak ticari araçlar daha uygundu. En son bakım yaptırdığımda yetkili serviste 15 bin TL ödedim. Özel serviste çok daha uyguna yaptırılabilir tabi. Neden fiyatının yüksek olduğunu sorduğumda, 3008- 5008 modelleri ile aynı motor ve altyapıya sahip olduğunu doğal olarak fiyatlarında birbirine çok benzer olduğunu açıkladılar. Bende Berlingo kullanıyorum bu arada. Bakım maliyetleri kesinlikle eleştirilebilir. Aynısı WAG grubu içinde geçerli. Hele aracınızı ticari amaç ile kullanıyorsanız, bakım maliyetleri daha pahalı oluyor. Binek kullanılanlar daha uygun.
PERFORMANS
Özellikle son çıkan araçlarda performans, iyi seviyelerde. Ama bu seferde Euro norm baskılarına maruz kalıyor markalar. Mesala Caddy 2.0 motor 122 beygir değil, en az 150 beygir olabilirdi. PSA grubu 130 beygir değil, 140 beygire çıkabilirdi. Malesef, her geçen gün kağıt üstünde değerler düşüyor. Tabi beygirin ve Tork değerinin her zaman önemi yok. Çünkü markalar şanzıman yolları ile performansları törpülüyor. Eğer bunu yapmasalar, olay farklı yerlere gider. Bir markada bir çok modelinde kullanılan motor aynı performansı vermez, çünkü şanzıman ile müdahale ediliyor buna. Şanzıman yollarına kadar müdahale ediliyor. Bu kötü bir şey değil, sonuç itibariyle ticari araçlar bunlar. Yeni nesil ticariler ile rahatlıkla 190-200 km hızlara ulaşabiliyorsunuz zaten. Gayet yeterli bence.
HIZ LİMİTLERİ VE MUAYNE KARMAŞASI
Bu araçların binek araçlara göre, hız limitleri bir miktar daha düşük. Tabi arada uçurum gibi bir fark yok. Binek otomobillerde 100 ile gittiğiniz yolu 90 ile gidersiniz. Arada minimal farklar var. Tabi aracınızı sıfır satın alırken, binek ruhsatı ile çıkartırsanız o ufak farkta olmayacak. Binek ruhsatlı araçlarla aynı limitlere yine ulaşacaksınız. Eskiden belirli bir yaş üstü araçlarda proje çizdirilip, muayneden sonra binek ruhsatına kavuşuyordunuz. Ama sanırım onu kaldırdılar, bilgiler bulanık bu konuda. Muayne aracınız ticari ise her sene, binek ruhsatlı ise 2 sene de bir kere hala.
FİYAT
En kritik noktalardan bir tanesi budur. Bu araçları binek ruhsatlar ile alabilirsiniz, ama bu sefer fiyatları çok yükselip binek araçların fiyatlarını yakalıyorsunuz. Tamamen vergi sistemi ile alakalı. Bugün en dolu paket ticari aracı aldığınızda, hala fiyatları vergi sisteminden dolayı daha uygun oluyor. İnsanların tercih etmesinin ana sebebi bu. Ve sundukları aynı zamanda. Size düşük yakıt tüketimi, geniş hacim, uzun yol konforu, fonksiyonellik, güzel donanımlar, rahatlık sunuyor bu araçlar. Artı ve eksilerine tekrar değineceğim.
TİCARİ ARAÇ YIKAMAK
En sevmediğim iş gerçekten. Yıkaması malesef binek arabalara göre daha zor. Hem çok yüksek, hem hacim fazla. Tavanı kurulamak için, merdiven kullanıyorum. Özellikle sünger ile yakarım, daha da yorucu oluyor malesef. Bu araçlarda artık metalik renk, standart hale geldi. Fırça, yıkama makineleri ciddi çiziyor. Köpük ile yıkasan, ona da yüksek miktarda kostik koyuyorlar. Oda özellikle krom parçaları aşındırıp, boyayı matlaştırıyor.
KAPORTA DURUMU
Artık ticarileri hafifletebilmek için, bir çok marka alaşım kullanıyor. Bir çoğu yapıyor bunu. Bunu yapmazlar ise, araçlar 2 ton civarına çıkar. Araçlar hafifliyor ama, mukavemet düşüyor bu seferde. Artık 100 kg bile, ciddi bir ağırlık. Ağırlık yakıt demek, performans kaybı demek. Buna biraz mecburlar. Bir miktar kaporta inceliği de mevcut, hafiflik adına kurban giden.
PLASTİK KALİTESİ
Ticari araçlarda genelde, sert plastik kullanılır. Bu yöntem, maliyetleri aşşağı çekmek için kullanılır. Tabi yumuşacık plastik herkes ister aslında. Ama trim sesleri artık, ticari araçlarda çok düşük seviyede, hatta yok bile denilebilir bir çok modelde. Sert plastik artık binek araçlarında standartları arasında. Bir çok marka ve model tercih ediyor. Bu sadece ticarilere özgün değildir. Tamamen kurtulmak için Premium, üst sınıf araçlar almanı gerekli. En kötü yanı, kolay çizilmesi diyebilirim.
TRAFİK SİGORTASI VE KASKO
Yine binek araçlar ile neredeyse aynı fiyatlar çıkıyor. Yani öyle algı ile daha yüksek çıkıyor denilmesine bakmayın. Trafik sigortası ve kaskom, Ford Focus 2023 model araç ile aynı parayı ödüyoruz. Komşum ile bolca karşılaştırdık bunu. Onun aracı daha pahalı, ama tabi benim de yıllardır gelen kazasızlık indirimlerimde var. Oda öyle, yıllardır kaza yapmıyor.
ARTILAR VE EKSİLER
Artılar; Yüksek yapıları, geniş hacim, görüş açıları, iyi şanzımanlar, dizel motorlar, yüksek tork değerleri, uzun yol konforu, fonksiyonel yapıları, çok iyi eşya gözleri, donanımlar, teknolojiler, tasarımlarda artık çok güzel.
Eksiler; Yüksek hızlarda yalıtım, nispeten sert süspansiyonlar, her sene muayne, yüksek olması gereği sınıf standartları kadar yol tutuş, sert plastik doğal olarak, yükselen bakım maliyetleri diyebilirim.
Ve en önemlisi algı. İnsanlar ticarilere hala kemikleşmiş bir algı ile bakmakta, çok yanlış olduğunu düşünüyorum.
Artık ticariler, bir çok konuda iyi seviyedeler. Hatta bazı özellikleri, binek otomobillerden daha iyi aktif olarak.
Aklınıza takılan soruları, çekinmeyin sorunuz. Bildiğim şeyleri öğretmekten, keyif alan bir insanım. Ego ve kibir sahibi bir insan değilim.
MOTORLAR
Özellikle üreticiler, bu araçlarda dizel üretmekte. Çünkü dayanıklı, yük taşıyabilen araçlar bunlar. Binek araçlar ile kıyaslamak doğru değil. Artık MPV sınıfının da etkisini kaybetmesiyle, özellikle Türkiye'de çok tercih ediliyor. Benzinli üreten markalar olmasına rağmen, ben yine de dizel olması taraftarıyım. Çünkü kendileri de binek araçlara daha ağır, daha fazla yük taşıması gerekir aynı zamanda. Genetiğinde bu araçların var. Tork her zaman dizelde, daha iyidir. Ve bu gerekliliktir. Elektrikliler hariç tabii. Elektrikli ticarilerinde mantıklı olduğunu düşünmüyorum şahsen. Özellikle PSA grubu ve Toyata 1.5 motor 130 beygir 300 Tork ile, güzel bir konumda. Aynı zamanda Renault kullandığı 1.5 dCi motorlarda bu konuda çok başarılı. Özellikle Caddy eski modellerinde kullanılan 1.9 dizel çok sağlam bir motordur. Özellikle vergi, yakıt tüketimi, maliyetler baz alındığında 1.5 ve 1.6 dizeller Türkiye piyasası için daha uygunlar.
EŞYA GÖZLERİ
Açık konuşmak gerekirse, bu konuda rakipsizler. E segment araç bile alsanız, ticari araçlarda olan eşya gözlerini bulamazsınız. Binek arabalarda bunlar çok sınırlı. 1.5 litre su bile sığmıyor çoğu zaman iç ceplerine araçların. Bu konu, ticari araçlarda en sevdiğim özellik olabilir. Tatile giderken özellikle harikulade oluyor. Bu konuda eleştirebilecek pek bir konu yok. Özellikle PSA grubu ve Toyata bunu abartıyorlar.
HACİM VE KOLTUKLAR
Özellikle baş mesafesi konusunda yine bir çok SUV modelinden daha iyiler, uzun boylu ve iri adamlar için çok rahat ediyor bindiğinde. Uzun yol giderken özellikle yine, sizi rahat ettiriyor. Sonuçta rahatlık önemli. Diz mesafeleri de gayet yüksek. Koltukları yatırınca, içine çok rahat çamaşır makinesi bile sığdırabilirsiniz. Bagaj konusunda zaten 800 litrelere yakınlar. Özellikle tavana kadar eşya yüklenebilir. Özellikle kabalık aileleri cezbediyor bu. Bu konuda eleştirecek pek bir şey yok gibi. MPV sınıf araçlardan daha iyiler bu konuda. PSA modellerinde, malesef arka koltuk açıları biraz dik. Oda rahatsız edebiliyor. Ve ticari araçlarda minder dolguları binekler kadar rahat olamıyabiliyor. Özellikle PSA grubunda bagajda bulunan, güvenlik demirini söktürmenizi tavsiye ederim. O çıktıktan sonra, koltuk açıları daha iyi seviyeye geliyor. Biraz daha yatıyorlar.
ŞANZIMANLAR
Özellikle Caddy modellerinde kullanılan DSG ile birlikte çok hızlılar. Biliyorsunuz, çift kavramalar hızlı vites değişimi yaparlar ve performansı arttırırlar. Açık konuşmak gerekirse, ticari araçta ya manuel veya tork konvertörlü tercihim olur. Çünkü zorlu şartlar, yük taşıma vs derken dayanıklı olması şart. Ticari araç, dayanıklı olmaz ise bir anlamı yok. Çift kavramaların, ticari araçlar için uygun olmadığı kanaatindeyim. Baskı-balata, volan değişimi yaklaştıkça çift kavramalarda performansınız düşecektir araçtan aldığınız. Böyle bir handikap duruma da sahipler malesef. PSA grubu bu konuda da net şekilde önde. Özellikle EAT8 tork konvertörlü şanzıman çok başarılı. Bu konuda Renault, WAG grubunu eleştirebiliriz. EAT8 şanzımanı farklı bir isim ile Volvo ve Mini Cooper araçlarda da kullanılıyor. ZF ile birlikte, çok verimli bir şanzıman.
KONFOR
Açık konuşmak gerekirse en zayıf oldukları konulardan bir tanesi. Özellikle yeni araçlarda 17 inç jant ebatlarına çıkması ile birlikte araçların, süspansiyon konforları düşüyor. Bağımsız süspansiyon zaten eski Doblo hariç yok. Geneli torsiyon çubukludur. Alırken 16 inç jant alırsanız, konforunuz bir miktar artacaktır. Ama 17 ebatlarının da, yol tutuşları bir miktar daha iyi. Ama bunun mantıklı açıklaması var. Sadece aile kullanımı için değil, ticari iş yapıldığı için sağlam olmak zorundalar. Sertlik sadece jant ebatı ile alakalı değil, adam yeri geliyor 900 kg yük atıyor bu araçlara. Öyle aşırı yumuşak süspansiyonları kaldıramaz bu araçlar. Ama bu kötü konfora sahip oldukları anlamına gelmez, teknoloji gelişti. Konforları artıyor artık. Öyle aşırı konforsuzda değiller.
YOL TUTUŞ
Artık yeni çıkan modellerin, yol tutuşları iyi seviyede. Tabi bu araçlar ile viraja Focus gibi girerim, Passat modeli gibi çıkarım diye düşünceniz var ise yanılırsınız. Bir çok SUV modelinden, yüksek bir araç yapısından bahsediyoruz. Sert süspansiyonlar ile hiç fena olmayan yol tutuşları var. Tabi yine de yapıları gereği, sert giriş ve çıkışlarda yatmalar yapabilir. Sonuçta kullanım amacı ticari ve aile yapısını hedefleyen araçlardan bahsediyoruz. Arabanın sınırlarını bilmek gerekir. Yol tutuşa önem verenler, 17 inç jant tercih etmeli. Genelde ticarilerin en üst paketleri, 17 inç ile gelir bir çok markada.
DONANIM VE TEKNOLOJİLER
Evet artık bu konuda kendilerini aştılar. Şu anda koltuk ısıtma, cam tavan, anahtarsız giriş ve çalıştırma, direksiyon ısıtma, hayalet ekranlar, büyük dokunmatik ekranlar, uzun far asistanları, kablosuz şarj, multimedya özellikleri, sürüş güvenlik sistemleri yani dolu dolu araçlar gerçekten. Bir çok binek araçtan daha çok donanıma sahip olabilirler. Sadece koltuk soğutma ve koltuk masaj özellikleri kaldı eklenmeyen bu araçlara.
Kablosuz telefon entegrasyonları, kablosuz Apple Car Play ve Android Auto bile mevcut.
YALITIM VE RÜZGAR SÜRTÜNME KATSAYISI
Evet bu konuda da yapıları gereği rüzgar sürtünme katsayıları yüksek ve yalıtım konusunda bir miktar zayıflar. Eğer bu araçlarda, yalıtımda çok iyi seviyelerde olsa bu sefer aynı markanın binek araçlarını kimse almaz. Bu hem satış politikasıdır hem de maliyetleri düşürme çabasıdır. Özellikle büyük aynalı modellerden, belirli bir hız üstünde rüzgar sesleri duymanız olağandır. Çünkü bu araçlar ağır araçlar. Ortalamaları 1.400-1700 kg civarında araçlar. Yapılan her ekstra, ağırlık olarak geri dönecektir. Buna yalıtım malzemeleri dahildir. Eskiden ağır araç önemli iken, artık hafiflik ve sağlamlık çok daha ön planda. Fiyatlarını da baz aldığımızda, tolare edilebilecek şeyler bunlar.
BAKIM MALİYETLERİ
Eskiden ticari araçların, bakım maliyetleri ile binek araçların arasında fark vardı. Doğal olarak ticari araçlar daha uygundu. En son bakım yaptırdığımda yetkili serviste 15 bin TL ödedim. Özel serviste çok daha uyguna yaptırılabilir tabi. Neden fiyatının yüksek olduğunu sorduğumda, 3008- 5008 modelleri ile aynı motor ve altyapıya sahip olduğunu doğal olarak fiyatlarında birbirine çok benzer olduğunu açıkladılar. Bende Berlingo kullanıyorum bu arada. Bakım maliyetleri kesinlikle eleştirilebilir. Aynısı WAG grubu içinde geçerli. Hele aracınızı ticari amaç ile kullanıyorsanız, bakım maliyetleri daha pahalı oluyor. Binek kullanılanlar daha uygun.
PERFORMANS
Özellikle son çıkan araçlarda performans, iyi seviyelerde. Ama bu seferde Euro norm baskılarına maruz kalıyor markalar. Mesala Caddy 2.0 motor 122 beygir değil, en az 150 beygir olabilirdi. PSA grubu 130 beygir değil, 140 beygire çıkabilirdi. Malesef, her geçen gün kağıt üstünde değerler düşüyor. Tabi beygirin ve Tork değerinin her zaman önemi yok. Çünkü markalar şanzıman yolları ile performansları törpülüyor. Eğer bunu yapmasalar, olay farklı yerlere gider. Bir markada bir çok modelinde kullanılan motor aynı performansı vermez, çünkü şanzıman ile müdahale ediliyor buna. Şanzıman yollarına kadar müdahale ediliyor. Bu kötü bir şey değil, sonuç itibariyle ticari araçlar bunlar. Yeni nesil ticariler ile rahatlıkla 190-200 km hızlara ulaşabiliyorsunuz zaten. Gayet yeterli bence.
HIZ LİMİTLERİ VE MUAYNE KARMAŞASI
Bu araçların binek araçlara göre, hız limitleri bir miktar daha düşük. Tabi arada uçurum gibi bir fark yok. Binek otomobillerde 100 ile gittiğiniz yolu 90 ile gidersiniz. Arada minimal farklar var. Tabi aracınızı sıfır satın alırken, binek ruhsatı ile çıkartırsanız o ufak farkta olmayacak. Binek ruhsatlı araçlarla aynı limitlere yine ulaşacaksınız. Eskiden belirli bir yaş üstü araçlarda proje çizdirilip, muayneden sonra binek ruhsatına kavuşuyordunuz. Ama sanırım onu kaldırdılar, bilgiler bulanık bu konuda. Muayne aracınız ticari ise her sene, binek ruhsatlı ise 2 sene de bir kere hala.
FİYAT
En kritik noktalardan bir tanesi budur. Bu araçları binek ruhsatlar ile alabilirsiniz, ama bu sefer fiyatları çok yükselip binek araçların fiyatlarını yakalıyorsunuz. Tamamen vergi sistemi ile alakalı. Bugün en dolu paket ticari aracı aldığınızda, hala fiyatları vergi sisteminden dolayı daha uygun oluyor. İnsanların tercih etmesinin ana sebebi bu. Ve sundukları aynı zamanda. Size düşük yakıt tüketimi, geniş hacim, uzun yol konforu, fonksiyonellik, güzel donanımlar, rahatlık sunuyor bu araçlar. Artı ve eksilerine tekrar değineceğim.
TİCARİ ARAÇ YIKAMAK
En sevmediğim iş gerçekten. Yıkaması malesef binek arabalara göre daha zor. Hem çok yüksek, hem hacim fazla. Tavanı kurulamak için, merdiven kullanıyorum. Özellikle sünger ile yakarım, daha da yorucu oluyor malesef. Bu araçlarda artık metalik renk, standart hale geldi. Fırça, yıkama makineleri ciddi çiziyor. Köpük ile yıkasan, ona da yüksek miktarda kostik koyuyorlar. Oda özellikle krom parçaları aşındırıp, boyayı matlaştırıyor.
KAPORTA DURUMU
Artık ticarileri hafifletebilmek için, bir çok marka alaşım kullanıyor. Bir çoğu yapıyor bunu. Bunu yapmazlar ise, araçlar 2 ton civarına çıkar. Araçlar hafifliyor ama, mukavemet düşüyor bu seferde. Artık 100 kg bile, ciddi bir ağırlık. Ağırlık yakıt demek, performans kaybı demek. Buna biraz mecburlar. Bir miktar kaporta inceliği de mevcut, hafiflik adına kurban giden.
PLASTİK KALİTESİ
Ticari araçlarda genelde, sert plastik kullanılır. Bu yöntem, maliyetleri aşşağı çekmek için kullanılır. Tabi yumuşacık plastik herkes ister aslında. Ama trim sesleri artık, ticari araçlarda çok düşük seviyede, hatta yok bile denilebilir bir çok modelde. Sert plastik artık binek araçlarında standartları arasında. Bir çok marka ve model tercih ediyor. Bu sadece ticarilere özgün değildir. Tamamen kurtulmak için Premium, üst sınıf araçlar almanı gerekli. En kötü yanı, kolay çizilmesi diyebilirim.
TRAFİK SİGORTASI VE KASKO
Yine binek araçlar ile neredeyse aynı fiyatlar çıkıyor. Yani öyle algı ile daha yüksek çıkıyor denilmesine bakmayın. Trafik sigortası ve kaskom, Ford Focus 2023 model araç ile aynı parayı ödüyoruz. Komşum ile bolca karşılaştırdık bunu. Onun aracı daha pahalı, ama tabi benim de yıllardır gelen kazasızlık indirimlerimde var. Oda öyle, yıllardır kaza yapmıyor.
ARTILAR VE EKSİLER
Artılar; Yüksek yapıları, geniş hacim, görüş açıları, iyi şanzımanlar, dizel motorlar, yüksek tork değerleri, uzun yol konforu, fonksiyonel yapıları, çok iyi eşya gözleri, donanımlar, teknolojiler, tasarımlarda artık çok güzel.
Eksiler; Yüksek hızlarda yalıtım, nispeten sert süspansiyonlar, her sene muayne, yüksek olması gereği sınıf standartları kadar yol tutuş, sert plastik doğal olarak, yükselen bakım maliyetleri diyebilirim.
Ve en önemlisi algı. İnsanlar ticarilere hala kemikleşmiş bir algı ile bakmakta, çok yanlış olduğunu düşünüyorum.