Konu Başlıkları Gizle
Herkese merhaba.
İstanbul sıcağından bunalım yaşarken aklıma kenarda boş boş duran AMD Wraith stok fanlarından soğutucu yapma fikri gelmişti. Ben de bir rehber hazırlamak istedim. Forumdaki çoğunluğun bu rehbere pek ihtiyacı olacağını sanmıyorum ama benim gibi kısmen sıfır bilgiyle ufak bir el işi projeye başlamak isteyenler belki faydasını görür. Hem de çoğu AMD Ryzen işlemci kutusundan çıkan lakin genelde yetersiz geldiğinden ötürü kullanmadığımız stok soğutucuları kenara ayırmak yerine değerlendirmiş oluruz. Eğer elinizde akım değerlerini karşılayan herhangi bir bilgisayar fanı varsa onu da kullanabilirsiniz tabii.
Elektrik bağlantıları konusunda tecrübeniz yoksa bir bilenden yardım isteyin.
İşte bu kadar kolay. Doğrudan 12V ile son hızda çalışacağından ötürü çok ses çıkarabilir ama kulaklık takınca göz ardı edilebiliyor. Buna oranla çok iyi soğutma performansı olmayabilir de.
Eğer fanın hızını kendiniz kontrol etmek isterseniz bunun için bazı devre elemanları veya potansiyometre gerekecektir. Vantilatör olarak kullanmak yerine bir cihazı soğutmak için de gayet işe yarar.
Birden fazla fandan oluşan bir versiyonunu forumdaki arkadaşların yardımlarıyla kendime yapmıştım. Şimdi yine onların yardımıyla fan hızlarını kontrol etmeye uğraşıyorum. Onlara bir kez daha teşekkür etmiş olayım.
İstanbul sıcağından bunalım yaşarken aklıma kenarda boş boş duran AMD Wraith stok fanlarından soğutucu yapma fikri gelmişti. Ben de bir rehber hazırlamak istedim. Forumdaki çoğunluğun bu rehbere pek ihtiyacı olacağını sanmıyorum ama benim gibi kısmen sıfır bilgiyle ufak bir el işi projeye başlamak isteyenler belki faydasını görür. Hem de çoğu AMD Ryzen işlemci kutusundan çıkan lakin genelde yetersiz geldiğinden ötürü kullanmadığımız stok soğutucuları kenara ayırmak yerine değerlendirmiş oluruz. Eğer elinizde akım değerlerini karşılayan herhangi bir bilgisayar fanı varsa onu da kullanabilirsiniz tabii.
Elektrik bağlantıları konusunda tecrübeniz yoksa bir bilenden yardım isteyin.
Gerekli Malzemeler
1- Adaptör (12V/1A): Birden fazla fan olacaksa veya tek bir fanın Amper değeri çok yüksekse (örneğin toplam 0.85A) en az 1 Amperlik adaptör kullanılmalı. Mesela ben 6 adet fan bağladığım (toplamda 1.25A) için 2 Amperlik bir adaptör kullandım. Eğer tek bir AMD Wraith stok fanı kullanacaksanız 12V/0.50A bir adaptör yeterli gelecektir.
Eğer adaptörle uğraşmak yerine PC'nin USB çıkışına takıp kullanmak isterseniz önermem. Çünkü USB çıkışından 5V alırsınız ve fan çok yavaş döner, verimsiz olur.
2- Fan: AMD Wraith serisi stok fanlar, eski Molex kasa fanları, PWM/DC fanlar vs. hiç fark etmez. Kırmızı (+) ve siyah (-) kabloları olsun yeter.
Çoğu fan 12V olur ve 1 Amperin altında akım çeker. Bunu öğrenmek için fanın etiketindeki değerlere bakılabilir.
3- Kablolar: Fanları adaptöre bağlarken ek bir kabloya ihtiyacımız olabilir. Eğer fanların konnektör bağlantısını kesmek istemiyorsak ince tel kablo kullanacağız.
4- Düzeneğin Tasarımı: Fanları kompakt ve ergonomik hale getirmek için bir fan standı yapmak faydanıza olacaktır. Fanı bir düzeneğe sabitleyip istediğimiz gibi ayarlamalı, konumunu değiştirebilmeliyiz.
Hatta şöyle bir USB uzatma kablosu alıp kabloyu ortadan kesip bir ucunu adaptöre, diğer ucunu fana bağlayarak USB bağlantısıyla tak-çıkar yapabilirsiniz. İsteğe bağlı olarak da ON/OFF anahtar bağlanabilir. Bu konu sizin hayal gücünüze ve keyfinize kalmış.
Örneğin şöyle bir tasarıma denk geldim, çok aklıma yattı:
Adımlar
Öncelikle artı (+) ve eksi (-) kabloları kesinlikle birbirine değdirmiyoruz. Birbirine temas etmeyecek şekilde bağlantı yapıp elektrik bandıyla yalıtıyoruz.- Adaptörün (+) ve (-) kablolarını ayırın. Yan keski ile kabloların uçlarını sıyırarak açın:
Fanın kırmızı (+) ve siyah (-) kablolarını kesip; fanın kırmızı (+) kablosunu adaptörün (+) kablosuna, fanın siyah (-) kablosunu adaptörün (-) kablosuna bağlayın ve elektrik bandı ile sarın:
Alternatif
- Fanın (+) ve (-) kablolarını kesmeyip fanın konnektöründeki kırmızı (+) ve siyah (-) deliklerine tel kabloları sokun. Yine benzer adımları uygulayıp fanın konnektöründeki kırmızı (+) ve siyah (-) kablo deliklerine bağlı olan tel kabloları, adaptörle aynı kutuplara (artı kablo artı kabloya, eksi kablo eksi kabloya) bağlayın ve adaptöre bağlanan kabloları elektrik bandı ile sarın:
Not: Konnektöre bağlanan tel kabloları en sağlıklı nasıl sağlamlaştırabiliriz bilemedim. Kabloyu şu şekilde kıvırıp üzerini elektrik bandıyla sarabilirsiniz. Temel Bağlantı Çizimi
AMD Wraith stok soğutucusunu kullanacaksanız, fanın 4 köşesindeki vidalarını sökerek radyatör bloğundan ayırın.- Fanın dış plastiğini sökmek istiyorsanız (Eğer fanınız RGB'li ise kesinlikle dış plastiği sökmeyin, bozulması olası), "AMD" yazısının arkasındaki vidaları sökün (bazı modellerde vida olmayabilir) ve ardından dış plastiği esneterek çentiklerden kurtarın:
Sonuç
İşte bu kadar kolay. Doğrudan 12V ile son hızda çalışacağından ötürü çok ses çıkarabilir ama kulaklık takınca göz ardı edilebiliyor. Buna oranla çok iyi soğutma performansı olmayabilir de.
Eğer fanın hızını kendiniz kontrol etmek isterseniz bunun için bazı devre elemanları veya potansiyometre gerekecektir. Vantilatör olarak kullanmak yerine bir cihazı soğutmak için de gayet işe yarar.
Birden fazla fandan oluşan bir versiyonunu forumdaki arkadaşların yardımlarıyla kendime yapmıştım. Şimdi yine onların yardımıyla fan hızlarını kontrol etmeye uğraşıyorum. Onlara bir kez daha teşekkür etmiş olayım.
Konulara göz atabilirsiniz:
- İşlemci fanı kablosu nasıl USB'ye çevrilir?
- CPU Fanlarının Hızı Potansiyometre ile Nasıl Kontrol Edilir?
Umuyorum ki bu rehber birilerine faydalı olur, fikir aşılar.
Teşekkürler.
Son düzenleme:
