Linux kullanmaya nereden başlanır?

@LanceBishop,
Windows üzerinde özellikle Regedit kısmına illegal uygulamalar hariç kullanmıyorum. Sadece otomatik güncellemeleri engellemek için gpedit.msc. Avarage Joe zaten bu konulara girmez ve vaktini bu konulara hiç ayırmaz.

Ekran kartı sürücülerinin otomatik olarak kurulması dağıtımlara göre değişir. Malumunuz piyasada binlerce dağıtım olduğundan dolayı, her dağıtıcı bu konu hakkında kendi çözümünü üretiyor veya bazılarında hiç olmayabiliyor. (Arch Linux). Ek olarak ekran kartı sürücüsünün yapımına da göre değişebilir. (dkms). NVIDIA'nın 470 serisi drivarlarını güncel Linux Kernel'inde kurmak imkansıza yakın ve çok uğraştırıcı. Sadece en rahat 6.6 versiyonundan önceki LTS kerneline rahatlıkla kurulabiliyor.

• Aynı seriyi Windows 11'e sorunsuz kurulabilir.

Oyunlardan alınan performans duruma göre değişir;

• Yapı olarak bütün çevresel etkenleri bir köşeye bıraktığımızda Windows'tan daha fazla değer alması imkansız. Çünkü ekran kartı yüklemesinde araya translation layer koyuyorsun bu daha fazla GPU tüketimi demek. DXVK'nın yapımcısına göre diğer tüm etkenler çıkarıldığında olması gerekenden %10 FPS düşüşü beklenen bir şey.
• Son yaşanan God of War: Ragnarok fiyaskosundan dolayı bu durum tartışmaya açık. Neredeyse tüm setuplarda Windows'tan fazla FPS değeri alamıyor.
• Eski olan D3D9 tabanlı oyunlarda DXVK gerçekten avantaj sağlıyor fakat bu durum Linux'a özgü bir durum değil. Eski API olduğundan dolayı güncelleme almıyor zaten. Aynı şeyi çok rahatlıkla sadece dosyaları taşıyarak windowstada yapılabilir.
• AMD'nin driverların kalitesiz olması diğer etken olabilir. Eskiden AMD'nin ekran kartı driverlarının kalitesiz olması büyük fark yaratıyordu fakat bu durum şu an için geçerli değil gibi gözüküyor.
  • Steam Deck'in mimarisine sahip ekran kartı kullanmak bir avantaj sağlayabilir fakat fazla performans alması beklenmiyor. Driver'in optimizasyonuna direk Valve müdahale ediyor.
• NVIDIA driverlarda DX12 oyunları tamamen facia.
• Oyundaki bazı şeylerin renderlanmamasıda olabilir. (cache vs.)
• Son zamanlarda güncellenmemiş fakat tamamen olaya tarafsız bir şekilde bakan MangoHud'un yapımcısının yapmış olduğu benchmarklara bakabilirsiniz. Bazı durumlarda Max FPS'de Linux'un önde olurken average FPS'yi Windows minimum %10 fark atıyor. Flightless Mango
• Lsfg ile yeni çığır açılmış durumda. Aynı şeyin karşılığı Linux'ta yok ve yapısı gereği imkansız.

Güç yönetimi;

• Eğer NVIDIA ekran kartlı laptop kullanıyorsanız Chromium tabanlı uygulamalar hardware decoding desteklemiyor.
• Güç yönetimi diğer bütün dağıtımlar (Steam Deck hariç) Windows'a göre aynı kalitede değil.
  • Daha yeni internetten araştırdığımda arkadaşın ekran kartının güç yönetiminden dolayı düşük performans aldığını belirtmiş.
• Neredeyse tüm dağıtımlarda, tam ekran çalışan veya focuslanmış olan programlara optimize edebilme özelliği yok.
  • System76 bu konu hakkında bir şey yaptı ama kalitesi Windows'un yanına yanışamaz.

macers dedi:

Ekran kartı sürücülerinin otomatik olarak kurulması dağıtımlara göre değişir. Malumunuz piyasada binlerce dağıtım olduğundan dolayı, her dağıtıcı bu konu hakkında kendi çözümünü üretiyor veya bazılarında hiç olmayabiliyor. (Arch Linux). Ek olarak ekran kartı sürücüsünün yapımınada göre değişebilir. (dkms). NVIDIA'nın 470 serisi drivarlarını güncel Linux Kernel'inde kurmak imkansıza yakın ve çok uğraştırıcı. Sadece en rahat 6.6 versiyonundan önceki LTS kerneline rahatlıkla kurulabiliyor.

• Aynı seriyi Windows 11'e sorunsuz kurulabilir.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Hocam NVIDIA 470 serisi Debian 11'de doğrudan destekleniyor. Güncel Ubuntu türevleri için de Ubuntu-drivers paketi ile direkt kurulabiliyor. NVIDIA 340 serisi bile Debian 10'da hala destekleniyor. Ki desteklenmesi de Debian 10 depolarını ekleyerek sürücüyü kurabilir, ardından depoyu kaldırabilirsiniz. Hatta sürücüyü kendiniz derleyebilirsiniz.
Şahsen benim önerdiğim dağıtımlar (Mint, CachyOS, Nobara) gibi dağıtımlar bunları kendisi otomatik yapıyor. Düz Arch kuracak adam da zaten çok ilgilidir. Merak edip keşfetmek istihordur. Şahsen benim bile düz Arch kurup merak edecek vaktim yok. O insanlar zaten Windows'u kurduktan sonra da OOSU10, WPD derken yeri geldiğinde sistem kararlılığını bozacak ölçüde ayarlamalar yapıyorlar.

macers dedi:

Yapı olarak bütün çevresel etkenleri bir köşeye bıraktığımızda Windows'tan daha fazla değer alması imkansız. Çünkü ekran kartı yüklemesinde araya translation layer koyuyorsun bu daha fazla GPU tüketimi demek. DXVK'nın yapımcısına göre diğer tüm etkenler çıkarıldığında olması gerekenden %10 FPS düşüşü beklenen bir şey.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Hocam ben performans için birçok mod yapılmış bir Windows'tan %10-20 yüksek performans alıyorum. DXVK işin işine girince eski oyunları zaten uçuruyor. Onu katmayalım ama. İsteyen onu Windows'ta da yapar.

Özellikle AMD kullanan kartlarda bu performans artışı mevzusu benim gibi herkeste var. Ancak NVIDIA tarafında hala Linux ile driver mevzusu tam oturmuş değil. NVIDIA da bu yüzden şu anda sürücülerini açık kaynağa geçirmeye çalışıyor. Bu olursa uygulamalar sürücülere optimize olacağından performans Windows'u yakalayacaktır. Aşağıya AMD ile ilgili örnek bir video bırakacağım.

macers dedi:

AMD'nin driverların kalitesiz olması diğer etken olabilir. Eskiden AMD'nin ekran kartı driverlarının kalitesiz olması büyük fark yaratıyordu fakat bu durum şu an için geçerli değil gibi gözüküyor.

• Steam Deck'in mimarisine sahip ekran kartı kullanmak bir avantaj sağlayabilir fakat fazla performans alması beklenmiyor. Driver'in optimizasyonuna direkt Valve müdahale ediyor.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Günümüzde AMD sürücüleri düzeltti. Linux'ta da direkt açık kaynak AMD driver alternatifleri var. Zaten performansı uçuran şey de bu. Linux'ta AMD için 3 farklı driver seçeneği var. En iyi performansı genelde Vulkan-Radeon isimli açık kaynak sürücü veriyor. AMD'nin kapalı kaynak amdvlk sürücüsü genelde yarı yarıya bile performans kaybı yaşatabiliyor. Bir de amdgpu sürücüleri var. O da bildiğim kadarıyla kapalı kaynak ancak günümüzde pek geliştirilmiyor ve çok tercih edilmiyor.
Olayın Valve'ın müdehalesinden öte Linux sistemlerin hafif ve sade tasarımından olduğunu düşünüyorum. Valve'ın tek odağı performans olsa Deck'e KDE kurmazdı çünkü KDE'de kullanılan kwin performansı düşürüyor.

macers dedi:

• NVIDIA driverlarda DX12 oyunları tamamen facia.
• Oyundaki bazı şeylerin renderlanmamasıda olabilir. (Cache vs.)
• Son zamanlarda güncellenmemiş fakat tamamen olaya tarafsız bir şekilde bakan MangoHud'un yapımcısının yapmış olduğu benchmarklara bakabilirsiniz. Bazı durumlarda Max FPS'de Linux'un önde olurken average FPS'yi Windows minimum %10 fark atıyor. Flightless Mango
• LSFG ile yeni çığır açılmış durumda. Aynı şeyin karşılığı Linux'ta yok ve yapısı gereği imkansız.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Bu konularda haklısınız. NVIDIA kartlarda DX12 rezalet. Bunu NVIDIA zaten çözmeye çalışıyor. Dediğiniz gibi render sorunları da eskiden çok olsa da bana No More Heroes 3 hariç denk gelmedi. Güncel Proton sürümlerinde bunlar olmuyor. LSFG yapımcısı Linux'u desteklemeyeceğini söylüyor ancak bence Linux'a gerekli kütüphaneler dahil edilirse bir gün LSFG'yi Linux ile çalıştırabiliriz. MangoHud'un yapımcısı işin içine NVIDIA kartları katıyordur hocam. NVIDIA da sürücülerini güncelleyip Linux tarafında oturunca Linux genel anlamda Windows'tan fazla performans verecektir. İzleyip göreceğiz.

macers dedi:

Güç yönetimi;

• Eğer NVIDIA ekran kartlı laptop kullanıyorsanız Chromium tabanlı uygulamalar hardware decoding desteklemiyor.
• Güç yönetimi diğer bütün dağıtımlar (Steam Deck hariç) Windows'a göre aynı kalitede değil.
  • Daha yeni internetten araştırdığımda arkadaşın ekran kartının güç yönetiminden dolayı düşük performans aldığını belirtmiş.
• Neredeyse tüm dağıtımlarda, tam ekran çalışan veya focuslanmış olan programlara optimize edebilme özelliği yok.
  • System76 bu konu hakkında bir şey yaptı ama kalitesi Windows'un yanına yanışamaz.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

NVIDIA kartlı sistemlerde NVIDIA çalışırken donanım hızlandırma gerçekten saçmalıyor. Ama bildiğim kadarıyla kapalı kaynak Codec'leri yükleyerek bu sorun aşılabiliyor. Birçok dağıtım da bunları kurmak için kullanıcıya soruyor.

Güç tüketimi bende Windows'la aynı, hatta daha iyi hocam. Ryzen 5 5625U APU kullanıyorum. Windows boşta bile bir şeyler yapıp CPU'ya Turbo yaptırıyordu. Fanlar durmadan dönüyordu. Linux'ta video izlerken dahi fanlar oda çok ısınmadığı sürece dönmeye başlamıyor.

Bu bahsettiğini tam ekrana optimize etme olayı ne bilmiyorum. Ama doğru anladıysam Feral Gamemode bunu yapıyor olmalı. Ben pek kullanmıyorum.