Fazladan 10.000 TL'yi neye ve nereye gömdüğünü detaylandırabilir misin? Şu anki DDR5'in absürt durumunu konu dışında bırakalım tabii.
Bunu bilemezsin. Zaten geleceğe yönelik sistem almanın mantığı da belirsizlik üzerine kurulu. Üreticiler, gelecekte "bunlar bunlar çıkacak, ona göre alın" dese kim alır? Kimse.
4 faz CPU için, 3 faz SoC için. Ayrıca bu fazlar Low side için 46a, high side için 69a sunabiliyor. 5800X dediğimiz işlemci, oyunlarda ortalama 100W çekiyor ve 1.3v ile sunuyor bunu, yani 77a falan yapıyor. Renderda da 150W civarı tüketiyor PBO açarsan, bunu da 1.3-1.4v ile sunuyor desek 1.4v için 107a, 1.3v için 115a yapar. Yani güç beslemesi bakımından rahatlıkla bu işlemciyi doyurabiliyor.
Bunun dışında B450M-S2H tamamen örnekti ama madem bu anakarttan ilerliyoruz, devam edeyim. Bu anakartta B450M-S2H ile Prime95 small ffts testinde R7 5800X ile iyi hava akışına sahip bir kasada 80 derece VRM sıcaklığını geçmiyorsun, üstelik Prime95 small ffts dediğimiz test tamamen günlük kullanımdan uzak gerçek dışı diyebileceğimiz kadar ağır bir test. Kendim B450 Tomahawk Max ile kullandım zamanında ve VRM sıcaklıklarım 60 derece idi Prime 95 small ffts testinde. Anakartı 800 TL'ye almıştım. B450M-S2H dediğimiz anakart da bu bahsettiğim dönemde 400 TL'ye satılıyordu.
Bak 5800X gibi agresif bir silikon oyun içinde veya ağır bir iş yükünde milisaniyeler içinde 20W güç tüketiminden bir anda 120W seviyesine fırlayıp geri düşebilir. Senin o giriş seviyesi B450 anakartındaki o yeterli dediğin faz yapısı ve kontrolcüler ani voltaj talebine üst seviye bir X570 veya kaliteli bir B550 kadar hızlı cevap veremez zaten.
O anakart o hıza yetişemeyince clock stretching olur. Sen ekranda işlemciyi yüksek hızda çalışıyor sanırsın ve yazılımlar sana o hızı gösterir ama işlemci voltaj dalgalanmasını tolere etmek için arka planda efektif saat hızını düşürür ve döngü atlar. Yani sistemin kapanmaz, mavi ekran vermez, sıcaklıklar 80 derecede kalır ama sen o işlemcinin saf gücünü değil frenlenmiş halini kullanırsın. Oyunlarda yaşadığın o mikrosaniyelik takılmaların sebebi olabilir.
Bir de işin mimari tarafı var. Sen VRM konusunu kurtardın diyelim peki veri yolu ne olacak. 5800X dediğin alet PCI-e 4.0 teknolojisi üzerine kurulu bir işlemci ama sen bunu B450 çipsete taktığında işlemciyi kendi elinle PCI-e 3.0 hızına hapsediyorsun. Bugünün tepe seviye ekran kartlarında veya gen4 NVMe SSD modellerinde bant genişliğini yarı yarıya buduyorsun. Sırf soket uyuyor ve anakart değiştirmeyeyim diye dünyanın parasını verdiğin işlemcinin en önemli teknolojisini çöpe atıyorsun.
O verdiğin Prime95 örneği de çok yanıltıcı bence çünkü o test sabit ve durağan bir yük. VRM ısınır ama yük dalgalanmaz ve kontrolcü zorlanmaz. Oysa oyunlar belirsiz ve yük sürekli değişir. Ayrıca iyi hava akışlı kasa şartı koşmuşsun ki bu tamamen değişkeni kullanıcıya yıkmaktır. Herkesin kasası rüzgar Tune'li değil. Yaz sıcağında standart bir kasada o giriş seviyesi VRM bileşenleri ısındığında verimlilik eğrisi çakılır ve anakart kendini korumaya alır.
AM4 soket öyle bir soket ki öl desen de ölmez. AMD'nin AM4 için yaptığı adımlar fazlasıyla doğruydu. Hala da işlemci çıkarıyor AM4 platforma. B450M-S2H'nin 400 TL'den satıldığı dönem aşırı iyiydi be. Ortalama bir anakart ama birçok işlemciyi besleyebilecek kadar güçlü.
AM4 gerçekten bir efsaneydi ve buna kimsenin itirazı yok zaten. AMD firmasının o soketi bu kadar uzun süre desteklemesi tüketiciye yapılmış en büyük kıyaktı ve saygıyı sonuna kadar hak ediyorlar. Ama şu B450M-S2H olayını da bu kadar romantize etmeye gerek yok bence
O anakart 400 TL iken evet tam bir fiyat performans kralıydı ama ne için kraldı dersen Ryzen 1600 veya 3600 gibi orta şeker işlemciler için kraldı. Sen şimdi kalkıp bu kart 5800X3D gibi tepe modelleri de besliyor dersen orada duralım. Beslemek var bir de koşturmak var. Sen o anakarta tepe model işlemciyi taktığında alet çalışıyor ama nefes darlığı çekerek çalışıyor. VRM yapısı giriş seviyesi ve soğutma bloğu minimal olduğu için sen gaza basıyorsun ama anakart alttan abi ben gelmiyorum diyor.
Ayrıca AM4 platformuna hala işlemci çıkması o platformun teknolojik olarak çok diri olduğu anlamına gelmiyor. Çıkan işlemciler güzel ama takıldığı altyapı artık yaşlandı. PCIe 4.0 desteği çoğu eski kartta yok DDR5 yok ve yeni nesil veri yolları yok. Yani AMD aslında şu an o platformu yapay solunumla yaşatıyor. Eski kullanıcıları mağdur etmemek harika bir hareket ama bugün sıfırdan sistem toplayacak adama AM4 al bak hala işlemci çıkıyor demek mantıklı değil B450M-S2H efsaneydi ama devri kapandı.
Arkadaşlar gerçekten tadında ve çok keyifli bir tartışma oldu. Vakit ayırıp görüş bildiren ve seviyeyi koruyan herkese tek tek teşekkür ederim.
Vardığımız sonuç aslında çok net. Soket isimleri veya üreticilerin planları değişir ama günün sonunda önemli olan tek şey kasanın içindeki parçanın sizin işinizi ne kadar iyi gördüğüdür. Geleceğe yatırım yapmak isteyen AM5 alır kafası rahat eder bugünün fiyat performans kralını isteyen gider AM4 veya LGA1700 dizer ve keyfine bakar. Önemli olan kağıt üzerindeki ihtimaller değil cebimizden çıkan paranın karşılığında bugün aldığımız performanstır.
Herkesin bütçesi ve doğrusu kendine özeldir o yüzden birbirimizi kırmadan en mantıklı seçimi yapıp teknolojinin tadını çıkaralım. Konu amacına fazlasıyla ulaştı ve arşivlik bir bilgi havuzu oluştu. Herkese iyi forumlar dilerim.