Bilgi öyle veriliyorsa verilmesin daha iyi ya bence.
Yoo okumuyorum. Okumama gerek yok ve okuyamamda. Topluluk denetimi yapan adamlar bu işi gönüllü olarak yapıyor. Profesyonel denetçiler gözlemlerini para karşılığı değiştirebilir. Değiştiriyor demiyorum bak değiştirebilir. Kar amacı güdüyor mu? Güdüyor.
Tarayıcı internet ile çalışan bir yazılım olduğundan sürekli veri alıp gönderir. Bu verilerden kötü amaçlı olanlarını ayıracaklar, bir de üstüne varsa şifresini kıracaklar veriyi görmek için? Kodun kapalı olması sadece bizim için dezavantajlı bir şey değil ayrıca. Profesyonel veri analizcileri de açık kaynak uygulamaları daha rahat analiz eder. Tersine mühendislik "hop sihirli aracımı açtım kodun makine kodu halini okudum" tarzı bir şey de değil. Yapması zor ve adam kaynak koda bakabilecekken bunu her zaman veya her şey için yapmaz.
Denetimler ve yasaların çalışmadığını pek çok kez gördük. Körü körüne bu yasalara, denetime inanmak ne kadar doğru? Argümanlarınız, rasyonel verileriniz yüzde yüz yanlış benimki doğru diye bir şey demiyorum ancak şüphelerimde yüzde yüz haksız olduğumu sanmıyorum. Mantık zincirim şu şekilde: Kaynak kod açık değil, para kazanma modeli belirtilmemiş, varsayılan olarak telemetri topluyor e o zaman burada bir bit yeniği yok mu? Olamaz mı yani?
Hafife almamanızı takdir ediyorum. "abi herkes verimizi çalıyor ya boş ver" deyip saçma sapan da konuşabilirdiniz. Tarayıcıyı şeytan olarak görüyorum ne yalan söyleyeyim. Chrome veya Edge veri çalıyor ama en azından performans anlamında kıt değiller. Kullanan adamı anlarım bir noktada. Opera GX'te o da yok. GDPR ve denetçilere güvensem bile bu tarayıcı yine en nefret ettiğim tarayıcı olur. Bir tane iyi noktasını görmedim şu ana kadar. Ki yanlış anlaşılmasın hatrı sayılır bir süre kullandım bu tarayıcıyı.
Dostum, son yazdığınla aslında konuyu özetlemişsin: "denetçilere güvensem bile, tarayıcıdan nefret ediyorum." yani senin meselen teknik veya gizlilik değil, tamamen kişisel bir beğeni/nefret meselesi. Saygı duyarım ama kişisel nefretini teknik bir gerçekmiş gibi pazarlaman yanlış.
Eğer "para alan denetçi raporunu değiştirir, yasalar çalışmaz" diyorsan; o zaman hayatındaki hiçbir kurumsal yapıya güvenmemen gerekir. Kullandığın işlemcinin içindeki microcode kapalı kaynak, bindiğin uçağın yazılımı kapalı kaynak, parandaki güvenlik önlemleri kapalı kaynak... Bu mantıkla dünyada hiçbir şeye güvenemezsin.
Kimse sihirli araç demiyor zaten. Ama milyar dolarlık şirketler ve devletler, bir yazılımın ne yaptığını anlamak için senin zor dediğin o süreçlere milyon dolarlar harcıyor. Opera bir açık verirse, bunu ilk bulacak olan rakibi Google veya Apple olur. Pazar rekabeti en büyük denetimdir. Kaynak kodunun kapalı olması bir tercih; para kazanma modeli ise çok net (arama motoru anlaşmaları ve reklam partnerlikleri). Telemetri ise her modern yazılımda var ve biz zaten kapatılabildiğini konuşuyoruz.
Performans tamamen öznel bir durum. Bende ve pek çok kişide gayet akıcı çalışıyor. Diyecek bir şey yok buna.
Şunu netleştirelim: Eğer profesyonel denetçilerin rüşvet alıp rapor değiştirdiğine, ab yasalarının (GDPR) süs olduğuna ve nasdaq gibi devasa finansal yapıların bu kadar kolay veri hırsızlığına göz yumduğuna inanıyorsan; seninle tarayıcı tartışmamız çok yersiz.
Çünkü senin bu bakış açına göre; kullandığın Linux çekirdeğindeki binlerce satır kodu yazanların satın alınmadığını bilemezsin. Cebindeki telefonun işlemcisinin (kapalı kaynak) donanım seviyesinde seni dinlemediğinden asla emin olamazsın. Paranızı yatırdığın bankanın sistemlerine veya bindiğin uçağın yazılımına (hepsi profesyonel denetimle yürür) asla güvenmemen gerekir.
Eğer dünya senin dediğin gibi kurumların ve yasaların hiçbir hükmünün olmadığı, her şeyin para karşılığı halledildiği Cyberpunk 2077 gibi bir yerse; tartışacağımız en son şey Opera'nın telemetri ayarlarıdır.
Son olarak; Opera'yı Chrome veya Edge yerine tercih etmemin ve gizlilik konusunda daha güvenli bulmamın çok somut nedenleri var, bunları biraz açayım ki neden bu kadar emin olduğumu anla; Chrome (Google) ve Edge (Microsoft) ABD merkezli şirketler. ABD yasaları (Cloud act), devlet istediği an o veriye arka kapıdan erişim izni verir. Opera ise dediğim gibi GDPR'a bağlı ve GDPR'a göre kesinlikle böyle bir durum olamaz. Yani Opera'da o ayarları disable yaptığım gibi veri gönderimini kesmek zorunda. Google ve Microsoft'un kendi kendine verdiği sözlere güvenmek yerine, ab yasalarının ve bağımsız denetimin şeffaflığına güveniyorum. Chrome ve Edge seni varsayılan ayarlarla veri sızdırmaya zorlarken; Opera bana bu muslukları tek tek kapatma imkanı tanıyor. Ben Opera'nın sadece birkaç tık ile Chrome ve Edge'den çok daha gizlilik odaklı olduğundan ve o ayarlarla reklam profilimi yaratamadığından eminim. (tabii ki de bir Firefox kadar gizlilikten bahsetmiyorum, o bambaşka bir olay. Ben "reklam profilimi oluşturamasın yeter" mantığıyla bakıyorum.)