Selamlar arkadaşlar. İyi sosyaller.
Öncelikle tamamen Techolay'dan veya kendi ekibimden bağımsız bir yorum yapmak istiyorum. Bir Linux dağıtımının geliştiricisi değil de bir kullanıcı olarak yorum yapmak istiyorum.
Techolay YouTube kanalına böyle bir video yüklendi ve izlemenizi tavsiye ederim:
Ben fikirlerimi bir konu halinde getirmeye karar verdim.
Medya oynatma ve düzenleme sorunsalı;
2021 yılında oturduk, dedik ki: "Biz bu PiluX'e Paint tarzı bir uygulama ekleyelim. İnsanlar basit kırpma işlemi olsun, metin ekleme işlemi olsun, bu uygulama ile yapsın." Sonuç? Büyük dağıtımların geliştirdiği düzgün bir resim aracı da bulamadık. En sonunda Pinta isminde bir uygulamayı PiluX'e dâhil ettik. Ancak benim gözümde o da yetersiz kalıyor.
Mesela; Microsoft Paint'in Windows 7'den Windows 10'a kadar kullandığı Paint aracı gibi kullanımı basit, stabil ve işlevsel değildi. Ama başka çare yoktu.
Gnome ile gelen varsayılan medya oynatıcısı vardı. İlk başlarda onu tercih ederiz diye düşündüm. Ancak 2020 yılında ürettiğim tamamlanmamış Ubuntu tabanlı bir PiluX'de, "yeşil ekran sorunu" yaşadım.
2021 itibariyle VLC'ye geçiş yaptık. Şimdilik gayet iyi duruyor. Ancak diğer Linux dağıtımlarında varsayılan olarak gelebilecek ana Gnome video oynatıcısının çok sorunlu olmasını veya oynatıcı olmamasını kabul edilebilir bir durum olarak görmediğimi belirtmek isterim.
Kaldı ki VLC de yetersiz kalabiliyor. Mesela
@EFI Shell'e göre bu oynatıcıyı değiştirmeliyiz çünkü HDR desteği kötü/yok. Benim yaşadığım bir başka sorun ise, ASUS (AMD iGPU, NVIDIA dGPU) dizüstü bilgisayarlarında bazı video dosyaları, sağlam olmalarına rağmen alt tarafı bozuk oynatıyor. Bunun bir VLC hatası olduğunu düşünüyorum çünkü aynı sorunu Windows tarafında da veriyor.
Ticari firmaların Linux tarafına önem vermemesi;
Genel olarak; Firmalar, genelde Windows ve macOS için uygulamalar geliştiriyor. Ancak Linux için Native uygulama geliştirmiyorlar.
NVIDIA;
Linux tarafında yaşanan sürücü problemleri için Linux geliştiricilerini değil, üretici firmaları suçlamak istiyorum. Özellikle ama özellikle NVIDIA. Ben bu firma kadar Linux'de rezil GPU sürücüleri üreten başka bir firma görmedim. Yaptıkları açık kaynak NVIDIA sürücüleri de hiçbir işe yaramıyor. Linux'deki NVIDIA kontrol panelini ısrarla yenilememeleri de apayrı bir konu zaten.
5000 serisi NVIDIA ekran kartınız varsa, Debian 13 ve Ubuntu 24.04 boot edememe ihtimaliniz bile var. Çünkü açık kaynak sürücüsü bile işi beceremediği için siyah ekran hatası yaşanıyor. Bunu aşmanın tek yolu da ISO dosyasına önceden NVIDIA sürücüsü gömmek. Bunu biz PiluX'de de NVIDIA kullanıcıları için ayrı sürümde yapacağız. Pop_OS!'dan bunu ilham aldık.
Ancak Windows kadar Linux'de de stabil çalışan hiçbir NVIDIA grafik kartına denk gelemedim.
Riot Games;
Bakın, "Anti-Hileler" şeklinde alt başlık da açabilirdim ama onun yerine özellikle Riot Games'i hedef alıyorum. Çünkü bu firmanın yaptıkları yüzünden Linux'de Valorant veya LoL oynamak bir yöntem bulunmadığı sürece
İM-KAN-SIZ.
Linux'den tamamen habersizmiş gibi davranan Windows oyunlarını Linux'de açmanın yöntemleri vardır. Anti hileler bu duruma engel olabilse de yine de bir yöntemi vardır. Burada bir sorun yok. Ancak Riot Games'in "Linux = Hack" kafasında olduğunu düşünmeye başladım. Çünkü Vanguard, bırakın Kernel düzeyinde çalışmasını, direkt sanal makinelerde bile oyun açılmasını kasıtlı olarak engellemişler.
Bizim PiluX ekibi olarak eski yazışmalarımız vardı. Ama bu Riot Türkiye ile gerçekleşti. Global'e bir şey gittiğini hiç sanmıyorum. Yine de merak eden varsa:
Her şeye Terminal sorunsalı;
Video boyunca da fark edeceksiniz ki son kullanıcılar bile Linux'de işlerin çoğunu bir Terminal penceresinde komutlar yazarak halletmek zorundasınız. Ben, 2017 yılında bundan çok ciddi bir şekilde rahatsız olduğum için Windows'a geri dönmüştüm.
Ama şunu söylemek istiyorum. En azından Spotify, Google Chrome, Discord kurmak için bari Terminal açmayalım. Ubuntu'da ilk defa DEB dosyası indirdiğim zaman çift tıklayarak açmak istedim. Ancak maalesef ki dünyanın en ağır programı olan mağazasıyla karşılaştım.
Neyse ki Terminal ile DEB kurulabiliyormuş. Ama ondan da daha güzeli, bunu direkt arayüz olarak sağlayan GDEBI programını da kurabiliyorsunuz. DEB dosyalarını bu program ile de ilişkilendirince, DEB dosyalarına çift tıklayıp kurmak çok rahat bir hâle geliyor. Program, sistemin repo havuzundan gereken bağımlılıkları da sizin yerinize indiriyor.
Ubuntu ile beraber gelen SNAP, benim gözümde tamamen zorla dayatılmaya çalışılan bir saçmalıktır. Ubuntu'nun firması Canonical, resmen SNAP'ı gözümüze sokmaya çalışıyor. Bu yaptıkları ile Microsoft'un Windows kullanıcılarına zorla Microsoft Edge dayatmaya çalışmalarından pek bir farkı yok. Biz SNAP olayından kurtulmak için kendimize özel dağıtım kurucu yazdık. (Ellerinize sağlık:
@MKerem @Exinie @afacanc38)
2021 yılında yayınladığım PiluX'un bir prototip sürümünü yayınladık. Daha 3 hafta önceye kadar files.teteos.net adresinden indirilebilir olarak duruyordu. Ancak bu prototip sürümünde varsayılan olarak Terminal'i gizledik ve şu amacımız olduğunu yıllardır söylüyoruz; "Son kullanıcı, Terminal'e ihtiyaç duymamalıdır."
Ben bu prototip ve cümlemden sonra çok güzel linçler yedim.
Daha önce beni linçleyen ve şu anda bu yazıyı okuyan tüm arkadaşlara sormak istiyorum. Recep Baltaş'ın bu yayınladığı yeni videoda bu kadar Terminal açmak zorunda olmasını görüp hâlen Linux'un Windows'u yenebileceğini düşünüyor musunuz? Bu kadar Terminal açmak, komut girmek doğal mı?
Eki Görüntüle 233260
Burada dağıtımımın reklamını pek yapmak istemiyorum ama; Evet arkadaşlar, ben Terminal'in göz önüne girip durmadığı bir dağıtım geliştirmek için elimden geleni yapacağım. PiluX ekibinde kime sorarsanız sorun, herkes şunu diyecek:
Google Drive;
Google neden Drive app yapmıyor? Çünkü Gnome içerisinde entegre geliyor. Bu da insanların "Linux içerisinde Drive entegre ve uyumlu" olarak düşünmesine yol açıyor. Ubuntu'da Drive denemiş olarak benim düşüncem, o da koca bir ÇÖP. Otomatik olarak mount ediyordu. Ama çok fazla eksiği vardı.
Son söz;
Techolay'ın son videosunu gayet beğendiğim gibi
@Recep Baltaş'a tamamen katılıyorum. Diğer dağıtımlarda da daha ambalajı açılmamış yepyeni farklı sorunlar kendisini bekliyor. Bu spoileri de vermiş olayım.
Zaten kendisi de tahmin edebiliyordur.
Fedora ile başladık.
Eki Görüntüle 233266
Bu konuda Linux'un ciddi boyutta eksiklikleri olduğunu değinmek istedim. Sadece diğer dağıtımlar değil, bizim ekibimizin yaptığı dağıtımda da çok problem var. Üstünde çalışacağız. Ancak muhtemelen yayınladığımız zaman biz de çok eksi puan yiyeceğiz. Özellikle NVIDIA yüzünden. Ama biz de geliştiriciler olarak bu videoyu da not aldığımızı belirtmek isterim.
Selametle.